Nghị định 126 là cơ sở pháp lý quan trọng
Ngày 22/5, Hội Luật gia Việt Nam tổ chức hội nghị góp ý dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2024 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động và quản lý Hội.
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Khánh Ngọc - Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhấn mạnh, Nghị định 126 là cơ sở pháp lý quan trọng, tác động trực tiếp đến tổ chức và hoạt động của các Hội, trong đó có Hội Luật gia Việt Nam.
Theo ông, việc sửa đổi nghị định lần này cần bám sát các chủ trương, định hướng của Đảng, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn hoạt động của các cấp hội.
Ông Nguyễn Khánh Ngọc - Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam chủ trì hội nghị.
Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam đề nghị các đại biểu tập trung góp ý cụ thể vào những nội dung còn bất cập, mạnh dạn đề xuất sửa đổi các điều, khoản chưa phù hợp để hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động của hội trong giai đoạn mới.
Trình bày tại hội nghị, Luật gia Nguyễn Văn Huệ - Trưởng Ban Nghiên cứu, Xây dựng và Phổ biến pháp luật (Hội Luật gia Việt Nam) cho biết dự thảo nghị định được Bộ Nội vụ xây dựng nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị; đồng thời bảo đảm thống nhất với các quy định mới của pháp luật về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các luật liên quan.
Theo ông Huệ, dự thảo lần này có ý nghĩa quan trọng vì liên quan trực tiếp đến mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động, thẩm quyền quản lý nhà nước, biên chế, kinh phí và công tác đối ngoại của các Hội.
Ông Nguyễn Văn Huệ - Trưởng Ban Nghiên cứu, Xây dựng và Phổ biến pháp luật trình bày các vấn đề quan trọng của dự thảo Nghị định 126.
Dự thảo bổ sung 7 nội dung mới, trong đó đáng chú ý là Phụ lục 4 quy định danh sách các Hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Theo dự thảo, Hội Luật gia Việt Nam nằm trong nhóm 10 Hội có điều lệ do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Đây được xem là nội dung quan trọng nhằm làm rõ cơ chế quản lý sau khi các Hội được xác định "trực thuộc" Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung quy định về công tác đối ngoại của hội theo tinh thần Nghị quyết 59 về đối ngoại nhân dân trong tình hình mới. Theo đó, Bộ Ngoại giao sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ quản lý hoạt động đối ngoại của các Hội.
Một nội dung khác được quan tâm là việc bãi bỏ cấp huyện và tổ chức mô hình hội theo chính quyền địa phương hai cấp. Dự thảo quy định rõ đối với các hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ sẽ có tổ chức Hội Luật gia cấp xã; đồng thời quy định mỗi Hội cấp xã không quá một phó chủ tịch chuyên trách.
Quan tâm biên chế, tài sản tài chính và phân cấp quản lý
Theo ông Nguyễn Văn Huệ, một trong những thay đổi lớn của dự thảo là việc điều chỉnh cơ chế phê duyệt nhiệm vụ và lập dự toán ngân sách cho các hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Nếu trước đây việc giao dự toán chủ yếu do Bộ Tài chính thực hiện thì theo dự thảo, nhiệm vụ này sẽ chuyển về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Dự thảo nghị định cũng đề xuất phân cấp mạnh cho cấp xã. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ có thẩm quyền công nhận ban vận động thành lập Hội; cho phép thành lập, chia tách, sáp nhập hoặc hợp nhất hội ở địa phương.
Luật gia Trần Đức Long (Ban Nghiên cứu, Xây dựng và Phổ biến pháp luật) đóng góp ý kiến.
Theo ông Huệ, việc phân cấp này phù hợp với mô hình chính quyền địa phương mới, song cần tiếp tục rà soát để bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và tránh phát sinh vướng mắc khi triển khai thực tế.
Ngoài các nội dung sửa đổi, dự thảo cũng bãi bỏ một số quy định cũ, trong đó có quy định về Hội là tổ chức thành viên của Hội khác trong cùng hệ thống các hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.
Ông Lương Mai Sao - Trưởng Ban Tổ chức Cán bộ, Hội Luật gia Việt Nam đóng góp ý kiến tại hội nghị.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung vào việc soát kỹ tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và khả thi của dự thảo để tránh tình trạng "vừa làm vừa gỡ vướng" khi áp dụng trong thực tiễn. Nhiều đại biểu tập trung góp ý về quy định liên quan đến cơ chế về tài sản, tài chính, biên chế và địa vị pháp lý của cán bộ Hội trong dự thảo.
Các đại biểu thống nhất rằng việc sửa đổi nghị định lần này cần hướng tới mục tiêu tạo hành lang pháp lý ổn định, rõ ràng và thuận lợi hơn cho hoạt động của các Hội trong bối cảnh đổi mới tổ chức bộ máy hiện nay.
Ông Nguyễn Khánh Ngọc - Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam phát biểu kết luận hội nghị.
Sau khi lắng nghe ý kiến, ông Nguyễn Khánh Ngọc đề nghị các đại biểu tập trung nghiên cứu, đề xuất góp ý dự thảo trên tinh thần tập trung vào các nhóm vấn đề lớn gồm: Cụ thể hóa Kết luận 230 của Bộ Chính trị Ban Bí thư về Đề án sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ;
Đặc biết, hạn chế phát sinh tầng nấc trung gian trong quản lý; làm rõ địa vị pháp lý, chế độ của cán bộ Hội; đồng thời rà soát quy định về quản lý tài sản để phân định rõ tài sản nhà nước giao, tài sản hình thành từ ngân sách và tài sản tự có của Hội.
