Biểu tình nổ ra ở hơn 100 thành phố ở Iran
CNN đưa tin, tối thứ Năm 8/1, Iran chìm trong tình trạng mất kết nối internet trên toàn quốc khi các cuộc biểu tình quy mô lớn lan rộng khắp cả nước.
Từ tận phía tây Ilam, một khu vực đa số người Kurd giáp biên giới Iraq, đến Tehran và Mashhad ở phía đông bắc gần biên giới Afghanistan, người dân ở hơn 100 thành phố đã xuống đường biểu tình kể từ khi các cuộc biểu tình nổ ra cách đây 12 ngày.
Các đoạn phim được CNN xác minh cho thấy các cuộc biểu tình quy mô lớn ở nhiều thành phố trên khắp Iran, với người biểu tình chặn đường và đốt lửa trên đường phố thủ đô.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc biểu tình rải rác đã nổ ra ở một số khu vực của thủ đô Tehran và các thành phố khác trong đêm qua, và một số người không xác định đã thiệt mạng và bị thương, tài sản công cộng và tư nhân bị hư hại.
Trong một bài đăng trên Telegram sáng thứ Sáu 9/1, Đài Phát thanh Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đã chia sẻ video ghi lại hậu quả của các cuộc biểu tình ở Tehran. Đoạn phim, không có âm thanh, cho thấy nhiều xe đạp và ô tô bốc cháy trên đường phố, và dường như là xác một chiếc xe buýt bị cháy rụi. Lối vào một ga tàu điện ngầm cũng bị đập phá.
Biểu tình ở Iran. Nguồn Reuters
Những cuộc biểu tình có tổ chức ban đầu tại các khu chợ và trường đại học ở Tehran đã biến thành các cuộc tuần hành của hàng nghìn người trên đường phố, gia tăng áp lực lên chính quyền cầm quyền. Các cuộc biểu tình trở nên bạo lực sau khi lực lượng an ninh chính phủ được triển khai.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã kêu gọi kiềm chế trong cách xử lý các cuộc biểu tình. "Mọi hành vi bạo lực hoặc cưỡng bức cần phải tránh", ông Pezeshkian nói trong một tuyên bố trên trang web của mình, đồng thời kêu gọi "kiềm chế tối đa" cũng như "đối thoại, tham gia và lắng nghe yêu cầu của người dân".
Theo The Guardian, nguyên nhân dẫn đến các cuộc biểu tình, sự trượt giá đột ngột của đồng tiền quốc gia và tình trạng trì trệ kinh tế chung, đã khiến chính phủ khó giải quyết những bất bình của người biểu tình. Đồng tiền tiếp tục mất giá, trong khi chính phủ tuyên bố chấm dứt tỷ giá hối đoái trợ cấp cho các nhà nhập khẩu – một động thái đã khiến giá cả hàng hóa thiết yếu tăng vọt.
Cuộc sống thường nhật ngày càng trở nên đắt đỏ đối với người dân Iran. Giá thực phẩm trung bình đã tăng hơn 70% so với năm ngoái, và giá thuốc tăng khoảng 50% trong cùng thời gian.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh cáo
Reuters dẫn lời Alex Vatanka, Giám đốc Chương trình Iran tại Viện Trung Đông ở Washington DC, từ Viện Nghiên cứu Trung Đông có trụ sở tại Washington cho biết hệ thống giáo sĩ Iran đã vượt qua nhiều chu kỳ biểu tình bằng cách đàn áp và nhượng bộ chiến thuật, nhưng chiến lược này đang đạt đến giới hạn của nó.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có thể sẽ hỗ trợ những người biểu tình Iran nếu lực lượng an ninh nổ súng vào họ.
"Chúng tôi đã sẵn sàng chiến đấu," ông đăng tải mà không giải thích thêm vào ngày 2/1, bảy tháng sau khi lực lượng Israel và Mỹ ném bom các địa điểm hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày.
Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei, đối mặt với một trong những thời khắc nguy hiểm nhất trong suốt nhiều thập kỷ cầm quyền, đã đáp trả bằng lời tuyên bố rằng Iran "sẽ không khuất phục trước đối phương".
Cựu quan chức Iran cho biết không có lối thoát dễ dàng nào cho nhà lãnh đạo 86 tuổi này, người mà các chính sách kéo dài hàng thập kỷ về xây dựng lực lượng ủy nhiệm, né tránh lệnh trừng phạt và thúc đẩy các chương trình hạt nhân và tên lửa dường như đang sụp đổ.
Bên trong Iran, dư luận chia rẽ về việc liệu sự can thiệp quân sự từ nước ngoài có sắp xảy ra hay có thể xảy ra hay không, và ngay cả những người chỉ trích chính phủ gay gắt cũng đặt câu hỏi liệu điều đó có phải là điều mong muốn hay không.
An An (Theo CNN, Guardian, Reuters)
