Dòng vốn đứng giữa “hai làn gió”
Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), thời gian qua mặc dù tình hình kinh tế thế giới có nhiều biến động, nhưng thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định và xu hướng phát triển tích cực. Thanh khoản tăng trưởng duy trì ở mức cao, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu tương đương 77,6% GDP ước tính năm 2025 và tăng 39,2% so với năm trước. Tổng mức vốn hóa của thị trường chứng khoán vốn bao gồm cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu Chính phủ đạt mức gần 110% GDP.
Cùng với đó, khung khổ pháp lý cho thị trường không ngừng được hoàn thiện. Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, nền kinh tế phấn đấu tăng trưởng hai con số, chính vì vậy nguồn vốn trung và dài hạn được kỳ vọng sẽ được huy động hiệu quả từ thị trường vốn và thị trường chứng khoán. Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính, UBCKNN đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống các nhóm giải pháp trọng tâm.
Trao đổi về vấn đề này trong Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk show) trên VTV8, ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty CP Chứng khoán Mirae Asset (MAS) cho rằng dù trước mắt vẫn còn những khó khăn và thách thức nhưng thị trường chứng khoán Việt Nam đang ngày càng phát huy hiệu quả vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Tổng vốn hóa thị trường cuối năm 2025 đạt gần 380 tỷ USD, tương đương gần 80% GDP (ước tính năm 2025), một bước tiến khá dài so với mức quanh 50% - 70% giai đoạn 2022 - 2025.
Về chiều rộng, số tài khoản chứng khoán đã trên 12,3 triệu, vượt mức kế hoạch năm 2030. Nếu so với khu vực ASEAN, Việt Nam đứng thứ 5 về quy mô vốn hóa, sau Indonesia, Singapore, Thái Lan và Malaysia, nhưng khoảng cách đang thu hẹp nhanh và cơ hội vượt lên là hiện hữu. Tiềm năng của thị trường Việt Nam đang rất lớn, đặc biệt khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao tiệm cận hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030. Trong ngắn hạn, Bộ Tài chính cũng đã đặt mục tiêu vốn hóa phải đạt 100% GDP ngay trong năm 2026.
Ông Trí nhận định thị trường năm nay đang đứng giữa hai làn gió ngược chiều nhau rất mạnh. Về phía thách thức, sự kiện địa chính trị lớn nhất là cuộc xung đột tại Iran cuối tháng 2 đã đẩy giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng, mức chưa thấy nhiều năm. Điều đó tạo áp lực lạm phát lan rộng toàn cầu, khiến Fed và các ngân hàng trung ương lớn khó có thể cắt giảm lãi suất như thị trường kỳ vọng.
Ở chiều ngược lại, năm 2026 mở ra một số động lực mang tính bước ngoặt đối với thị trường Việt Nam. Cụ thể, việc FTSE Russell dự kiến nâng hạng thị trường lên Emerging Market vào tháng 9 được kỳ vọng sẽ kích hoạt dòng vốn ETF thụ động quy mô kỳ vọng khoảng trên 500 triệu USD. Song song với đó, chu kỳ đầu tư công kỷ lục 8,5 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026 - 2030 đang bước vào pha giải ngân cao điểm, tạo lực đẩy đáng kể cho tăng trưởng.
“Đáng chú ý, sau nhịp điều chỉnh tháng 3, định giá thị trường đã lùi về mức hấp dẫn với P/E dưới 12 lần, chiết khấu rõ rệt so với mặt bằng trung bình khoảng 15 lần. Tổng hòa các yếu tố này củng cố triển vọng tích cực cho nhà đầu tư dài hạn”, ông Trí nhấn mạnh.
Tiền sẽ chảy về đâu trong 2026?
Chứng khoán Mirae Asset nhận định, về diễn biến thị trường từ nay đến tháng 9, dòng tiền nhiều khả năng sẽ vận động theo hai giai đoạn.
Giai đoạn đầu, từ tháng 3 đến tháng 9, các quỹ đầu tư chủ động sẽ bắt đầu giải ngân từng phần vào nhóm cổ phiếu đủ điều kiện theo bộ chỉ số, đặc biệt tập trung chính ở nhóm các cổ phiếu vốn hóa lớn.
“Đây là giai đoạn thị trường thường phản ánh kỳ vọng sớm, với xu hướng tăng đi trước thông tin chính thức. Giai đoạn thứ hai tập trung quanh thời điểm nâng hạng có hiệu lực (dự kiến 21/9/2026), khi các quỹ mô phỏng chỉ số phải mua vào để đảm bảo tỷ trọng danh mục, với quy mô dòng tiền ước tính đạt trên 500 triệu USD”, ông Trí nhận định.
Trong bối cảnh hiện tại khi giá dầu duy trì ở mức cao, lãi suất không còn thấp và thị trường vừa trải qua nhịp điều chỉnh hơn 10%, theo ông Trí, cách tiếp cận hợp lý là đi theo hướng thận trọng và có phân lớp rõ ràng. Thay vì tìm kiếm lợi nhuận nhanh, nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị danh mục và phân bổ vốn từng phần theo diễn biến thị trường.
Lớp đầu tiên là quản lý rủi ro. Ở giai đoạn này, việc hạn chế sử dụng đòn bẩy cao là cần thiết, do các yếu tố bên ngoài như địa chính trị hay biến động hàng hóa vẫn còn khó dự báo. Thị trường có thể xuất hiện các nhịp rung lắc bất ngờ, nên chiến lược phù hợp là giải ngân từng phần, giữ tỷ trọng tiền mặt nhất định để linh hoạt xử lý.
Lớp thứ hai là xây dựng danh mục theo các câu chuyện lớn của năm 2026. Trọng tâm gồm nâng hạng của FTSE Russell, định hướng phát triển kinh tế nhà nước theo Nghị quyết 79, và chu kỳ giải ngân đầu tư công. Những nhóm cổ phiếu như ngân hàng quốc doanh, chứng khoán, xây dựng hạ tầng, điện, nước… có khả năng thu hút dòng tiền và tạo sóng theo từng giai đoạn.
Lớp cuối cùng là phần phòng thủ trong danh mục. Đây là các cổ phiếu có nền tảng cơ bản ổn định, dòng tiền đều, cổ tức tiền mặt tốt và mức vay nợ thấp. Nhóm này giúp cân bằng danh mục, giảm biến động và giữ hiệu quả đầu tư trong trường hợp thị trường tiếp tục điều chỉnh hoặc đi ngang trong thời gian dài hơn dự kiến.
PV
