Ngày 27/9, một chiếc Boeing 777 của FedEx đáp xuống sân bay Hartsfield-Jackson ở Atlanta, Mỹ. Trên máy bay là Bình Bình (Ping Ping), gấu trúc đực sinh tháng 3/2020, và Phúc Song (Fu Shuang), gấu trúc cái sinh tháng 10 cùng năm. Cả hai được đưa từ Thành Đô, Trung Quốc, sang Sở thú Atlanta (Mỹ) theo một thỏa thuận hợp tác nghiên cứu và bảo tồn mới.
Ngoài cặp gấu trúc, “hàng hóa” trên chuyến bay chỉ gồm tre tươi, nước và những món ăn dành riêng cho chúng.
Một chuyến đi có thể được chuẩn bị trong nhiều tháng
Những hình ảnh các con gấu trúc trên máy bay thường thu hút sự chú ý, nhưng chặng bay chỉ là phần dễ thấy nhất. Để một cá thể gấu trúc di chuyển giữa hai quốc gia, đơn vị vận chuyển phải phối hợp với sở thú, người chăm sóc, bác sĩ thú y và nhân viên sân bay trước ngày khởi hành. Công việc trải dài từ chuẩn bị lồng, thức ăn, phương tiện đường bộ đến theo dõi sức khỏe và cách ly tại điểm đến.
Trong chuyến đưa ba gấu trúc Mei Xiang, Tian Tian và Xiao Qi Ji từ Vườn thú Quốc gia Smithsonian ở Washington (Mỹ) về Trung Quốc năm 2023, FedEx cho biết hơn 80 nhân sự nhiều nơi đã phối hợp hằng tuần trong suốt ba tháng. Đội chăm sóc của sở thú cũng tập cho các con vật làm quen với lồng vận chuyển. Dù đây đã là chuyến bay năm 2023, nhưng nó cũng cho thấy khối lượng công việc phía sau một lần di chuyển gấu trúc.
Việc tập vào lồng nhằm giúp gấu trúc quen dần với không gian sẽ ở trong nhiều giờ. Với Bình Bình và Phúc Song, FedEx xác nhận hai con cũng được làm quen với lồng chuyên dụng trước chuyến đi, dù chưa nêu quá trình ấy kéo dài bao lâu.
Khâu chuẩn bị này có thể khác nhau, tùy từng cá thể. Năm 2024, khi gấu trúc Lạc Lạc (Le Le) rời Singapore về Trung Quốc, đơn vị chăm sóc Mandai Wildlife Group cho biết mất khoảng hai tuần để chiếc lồng riêng cho nó. Lồng được đưa vào khu ở của Lạc Lạc từ cuối tháng 11/2023; đội chăm sóc dùng phương pháp huấn luyện khuyến khích tích cực để con vật làm quen trước chuyến bay vào tháng 1/2024. Đến ngày đi, lồng được chuyển ra sân bay Changi bằng xe có điều hòa.
Hành trình đưa gấu trúc nổi tiếng Phúc Bảo (FuBao) từ Hàn Quốc về Trung Quốc tháng 4/2024 cũng được chuẩn bị kỹ từng chặng. Theo Everland, chỉ riêng chiếc lồng dành riêng cho Phúc Bảo đã nặng 270kg; gấu trúc được tập làm quen với lồng và trải qua khoảng một tháng kiểm dịch trước ngày khởi hành. Từ Everland ra sân bay Incheon, lồng được chở bằng xe chuyên dụng hạn chế rung lắc. Trên máy bay, nhiệt độ được duy trì khoảng 18°C; với người chăm sóc đi cùng và sức khỏe của Phúc Bảo được kiểm tra mỗi 20-30 phút.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), vận chuyển động vật sống là một trong những mảng nhạy cảm của hoạt động hàng hóa hàng không. Từ lúc tiếp nhận đến khi bốc lên máy bay, nhân viên phải kiểm tra tình trạng con vật, giấy tờ, lồng chứa và điều kiện môi trường.
Nhiệt độ, thông gió, nước uống, thời gian di chuyển và cách cố định lồng đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, sự an toàn của con vật. Với vận chuyển quốc tế, giấy tờ cần được chuẩn bị theo yêu cầu áp dụng cho loài vật và hành trình cụ thể cùng với việc tuân thủ các quy định của quốc gia gửi đi lẫn nơi chúng được tiếp nhận.
“Hành lý” gồm hàng trăm ký tre
Tre là phần không thể thiếu trong mọi chuyến đi. Khi bốn gấu trúc Lun Lun, Yang Yang, Ya Lun và Xi Lun rời Sở thú Atlanta về Trung Quốc năm 2024, sở thú cho biết đã mang theo hơn 300 pound tre, tương đương khoảng 136 kg, gần 4,5 kg trái cây và thực phẩm tươi như táo, chuối, khoai lang, khoảng 23 lít nước cùng hơn 9 kg thức ăn bổ sung. Lượng thức ăn lớn ấy phục vụ bốn con vật trên một hành trình dài.
Trong chuyến bay từ Singapore về Trung Quốc, Lạc Lạc được người chăm sóc cho ăn tre, măng, trái cây và viên thức ăn; hãng hàng không cho biết nó vẫn uống nước và ăn uống tốt trên đường đi.
Đi cùng thức ăn là những người hiểu thói quen của gấu trúc. Trên chuyến bay của Lạc Lạc có một nhân viên chăm sóc và một bác sĩ thú y từ Singapore, cùng một nhân viên chăm sóc từ Trung Quốc. Họ kiểm tra con vật thường xuyên trong khoang chở hàng.
Riêng chuyến đưa Bình Bình và Phúc Song đến Atlanta, FedEx cho biết hãng đã phối hợp chặng bay quốc tế với vận tải đường bộ để đưa cặp gấu trúc từ sân bay về sở thú. Từ lượng tre mang theo, người chăm sóc trên máy bay đến phương tiện đón ở điểm đến, mỗi khâu đều phải được sắp xếp theo nhu cầu của những ‘hành khách’ đặc biệt này.
Trong lĩnh vực vận chuyển gấu trúc, FedEx là cái tên có nhiều kinh nghiệm, với các chuyến bay đưa loài vật này đến và rời Trung Quốc từ năm 2000. Ông Salil Chari, Chủ tịch FedEx khu vực Châu Á-Thái Bình Dương chia sẻ: “Trong hơn hai thập kỷ qua, FedEx đã vinh dự vận chuyển gấu trúc khổng lồ, một trong những quốc bảo của Trung Quốc đến nhiều nơi trên thế giới như một biểu tượng của tình hữu nghị.”
Vì sao hạ cánh rồi vẫn chưa thể gặp gấu trúc?
Sau khi máy bay chở Bình Bình và Phúc Song đến Atlanta. Hai con hiện được đưa vào khu vực an toàn sinh học để cách ly theo quy trình trong khoảng một tháng, chưa xuất hiện trước khách tham quan. Sở thú Atlanta vẫn chưa công bố ngày ra mắt cụ thể.
Thời gian này giúp đội chăm sóc theo dõi sức khỏe và để gấu trúc thích nghi với môi trường mới. Khi Bao Li và Qing Bao được đưa từ Trung Quốc đến Vườn thú Quốc gia Smithsonian năm 2024, sở thú cho biết chúng bắt đầu khám phá khu ở trong nhà sau khi ra khỏi lồng. Một nhân viên chăm sóc và một bác sĩ thú y từ Trung Quốc tiếp tục làm việc cùng đội ngũ tại Mỹ trong vài tuần đầu để hỗ trợ quá trình thích nghi.
Với Atlanta, sự xuất hiện của Bình Bình và Phúc Song còn mở một giai đoạn mới sau khi bốn gấu trúc Lun Lun, Yang Yang, Ya Lun và Xi Lun rời sở thú về Trung Quốc vào tháng 10/2024.
FedEx cho biết hãng tài trợ chi phí vận chuyển cho chuyến đi lần này. Sở thú Atlanta cũng xác nhận việc vận chuyển được FedEx hỗ trợ, tuy các bên không công bố con số cụ thể cho hành trình này.
Có thể thấy, một chuyến bay chở gấu trúc không chỉ tính từ giờ cất cánh đến giờ hạ cánh. Nó bắt đầu khi con vật được tập vào lồng, tiếp diễn qua từng lần bàn giao giữa sở thú, xe vận chuyển và máy bay, rồi chỉ hoàn tất khi gấu trúc ổn định tại nơi ở mới. Với Bình Bình và Phúc Song, chặng bay xuyên đại dương đã kết thúc; quá trình làm quen với Atlanta vẫn đang tiếp tục.
Nguồn: Sở thú Atlanta, FedEx, IATA, Everland
Minh Ngọc
