Theo Tạp chí Thanh niên, câu chuyện của anh Vương sinh năm 1995 ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc khiến cộng đồng mạng xúc động: Anh mất 33 ngày đi bộ quãng đường 1.400km từ Thượng Hải về quê nhà tại Ân Thi. Điều đặc biệt là hành trình này không chỉ để “về nhà ăn Tết”, mà còn là hành trình phục hồi sức khỏe sau nhiều lần nhập viện vì viêm tụy cấp và tình trạng rối loạn mỡ máu nghiêm trọng.
Theo chia sẻ, sau 33 ngày, anh giảm 12,5kg, mòn hỏng hai đôi giày. Đến ngày thứ 24 của hành trình, khi đi kiểm tra lại, chỉ số mỡ máu vốn được bác sĩ đánh giá là “khó kiểm soát bằng thuốc” đã trở về mức bình thường.
Anh Vương bắt đầu chuyến đi vào ngày 1/1, mang theo ba lô nặng 15 kg. Thay vì bắt tàu xe như mọi năm, anh biến chặng đường hồi hương ăn Tết thành liệu trình trị liệu đặc biệt theo lời khuyên của bác sĩ. Trước đó, các phương pháp điều trị bằng thuốc không mang lại hiệu quả với căn bệnh viêm tụy cấp và tình trạng mỡ máu cao báo động của anh.
Lộ trình dự kiến kéo dài 40 ngày, đi qua 5 tỉnh thành gồm Thượng Hải, Giang Tô, An Huy, Giang Tây và Hồ Bắc. Để đảm bảo hiệu quả chữa bệnh, anh áp dụng chế độ ăn uống khắc nghiệt, chỉ ăn một bữa mỗi ngày. Tổng chi phí ăn ở cho toàn bộ chuyến đi khoảng 3.000 nhân dân tệ (hơn 10 triệu đồng).
Đi bộ 1.400km về quê ăn Tết, chàng trai trẻ "thổi bay" mỡ máu và giảm 12,5kg. Ảnh: Sohu.
Thử thách lớn nhất xuất hiện trong 10 ngày đầu tiên. Việc duy trì quãng đường trung bình hơn 30 km mỗi ngày khiến đôi chân anh đau nhức dữ dội, nhiều lúc muốn bỏ cuộc. Tuy nhiên, khi cơ thể dần thích nghi với cường độ vận động cao, anh lấy lại sự kiên trì. Việc chia sẻ hành trình lên mạng xã hội và nhận được sự cổ vũ từ cộng đồng cũng tiếp thêm động lực giúp anh tiếp bước.
Anh Vương thừa nhận trước đây hiếm khi tập thể dục do áp lực công việc bận rộn. Hành trình đi bộ xuyên tỉnh không chỉ giúp anh kịp về sum họp gia đình dịp Tết Nguyên đán mà còn minh chứng cho tác động tích cực của vận động đối với các bệnh lý chuyển hóa.
Trường hợp của anh Vương được xác định là viêm tụy cấp do tăng triglyceride (HTGP). Việc đi bộ trung bình 30 km mỗi ngày kết hợp chế độ ăn một bữa (OMAD) đã tạo ra sự thâm hụt calo lớn, buộc cơ thể phải chuyển hóa mỡ thừa để tạo năng lượng, dẫn đến việc giảm 25 kg và hạ chỉ số mỡ máu.
Tuy nhiên, giới y khoa nhận định đây là một trường hợp cá biệt mang tính may mắn hơn là một phác đồ y học chuẩn mực. Việc chuyển đổi đột ngột từ lối sống ít vận động sang cường độ vận động cao mang lại nhiều rủi ro nghiêm trọng.
Rủi ro lớn nhất trong trường hợp này là hội chứng tiêu cơ vân (Rhabdomyolysis). Khi cơ bắp bị vận động quá tải đột ngột, các sợi cơ bị phá hủy sẽ giải phóng myoglobin vào máu. Chất này khi đi qua thận có thể gây tắc nghẽn ống thận, dẫn đến suy thận cấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời, theo VnExpress.
Ngoài ra, việc giảm cân quá nhanh có thể kéo theo nhiều rủi ro. Nghiên cứu cho thấy khoảng 25% trọng lượng giảm đi trong quá trình giảm cân cấp tốc là khối cơ, làm giảm chuyển hóa cơ bản và tăng nguy cơ tăng cân trở lại. Một số nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature cũng đề cập đến hiện tượng “ký ức mỡ”, tức cơ thể từng béo phì có xu hướng dễ tăng cân trở lại khi chế độ ăn trở về bình thường. Ngoài ra, giảm cân quá nhanh còn có thể gây ứ mật, tăng nguy cơ sỏi mật, với khoảng 25% trường hợp gặp biến chứng này.
Dù trường hợp của chàng trai có yếu tố đặc biệt là kết hợp vận động cường độ cao, giới chuyên môn nhấn mạnh giảm cân nên theo nguyên tắc từ từ và bền vững. Ưu tiên điều chỉnh chế độ ăn, tăng lượng protein lên khoảng 1,2 đến 1,6g trên mỗi kg cân nặng mỗi ngày, kết hợp ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần. Kiểm soát cân nặng là hành trình dài hạn, không phải cuộc chạy nước rút. Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu như rụng tóc, mệt mỏi kéo dài, rối loạn kinh nguyệt, đó có thể là tín hiệu cảnh báo cần điều chỉnh.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị phác đồ điều trị tiêu chuẩn cho bệnh lý chuyển hóa bao gồm: chế độ ăn giảm chất béo bão hòa, dùng thuốc nhóm Fibrate hoặc Statin theo chỉ định, và duy trì vận động cường độ trung bình 150-300 phút mỗi tuần.
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng mọi sự thay đổi về cường độ vận động đối với bệnh nhân có tiền sử bệnh lý nền cần được thực hiện theo lộ trình tăng dần và có sự giám sát y tế chặt chẽ.
