Người phụ nữ họ Quách là kế toán làm việc tại một doanh nghiệp lớn ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Năm 2009, cơ quan chức năng địa phương nhận được đơn tố giác nghi ngờ bà Quách có hành vi tham ô công quỹ.
Theo điều tra, bà Quách đã mua một căn biệt thự hạng sang tại khu biệt thự Quan Đường Hoa Viên, thuộc nông trường phía Đông quận Triều Dương, Bắc Kinh. Căn biệt thự có diện tích 433 m2, với tổng giá trị lên tới 5,52 triệu NDT (hơn 20 tỷ đồng).
Để sở hữu căn nhà này, bà Quách đã thanh toán trước 2,82 triệu NDT (khoảng 10,2 tỷ đồng), phần còn lại vay ngân hàng trả góp trong thời hạn 14 năm. Tuy nhiên, với mức thu nhập chính thức chỉ hơn 3.000 NDT/tháng (hơn 10 triệu đồng), riêng khoản tiền trả góp hàng tháng đã lên tới vài chục nghìn NDT, hoàn toàn vượt xa khả năng tài chính hợp pháp của bà.
Sự chênh lệch lớn giữa thu nhập và tài sản nhanh chóng trở thành dấu hiệu bất thường, khiến cơ quan chức năng nghi ngờ nguồn tiền mua biệt thự của nữ kế toán này không minh bạch.
Một tay thao túng việc phát lương trong nhiều năm
Theo kết luận của tòa án, số tiền để bà Quách mua biệt thự có được từ việc lợi dụng chức vụ kế toán để chiếm đoạt tài sản của tổ chức. Từ tháng 11/1999 đến tháng 5/2006, bà Quách đã tự lập nhiều tài khoản ngân hàng giả mạo, đứng tên người thân, bạn bè hoặc sử dụng tên giả, sau đó đưa các tài khoản này vào danh sách chi trả lương của công ty.
Vụ việc chỉ bị phát giác vào tháng 5/2006, khi bà Quách vì bận họp đã giao đĩa mềm chứa bảng lương tháng cho một đồng nghiệp khác trong bộ phận tài chính xử lý thay. Trong quá trình kiểm tra, người đồng nghiệp này phát hiện trong danh sách trả lương có tên anh trai của bà Quách - người hoàn toàn không làm việc tại trung tâm.
Từ phát hiện ban đầu, doanh nghiệp tiến hành điều tra nội bộ và bước đầu xác định có 10 “nhân sự ảo” trong bảng lương, với tổng số tiền chi trả bất hợp pháp hơn 250.000 NDT (khoảng 940 triệu đồng).
Tuy nhiên, khi cơ quan kiểm sát chính thức vào cuộc, mức độ nghiêm trọng của vụ việc mới được làm rõ. Kết quả điều tra cho thấy tổng số tiền bị bà Quách chiếm đoạt trong suốt thời gian trên lên tới 4,73 triệu NDT (khoảng 18 tỷ đồng). Con số này khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng, bởi hành vi sai phạm đã diễn ra trong thời gian dài mà không bị phát hiện.
Chiêu trò bị phanh phui
Theo Viện Kiểm sát Bắc Kinh, yếu tố then chốt giúp bà Quách có thể thao túng tài chính suốt nhiều năm là việc bà nắm toàn quyền trong khâu lập bảng lương điện tử. Do doanh nghiệp thường xuyên sử dụng nhiều lao động thời vụ thuê ngoài, việc xác minh nhân sự gặp không ít khó khăn.
Nắm rõ điểm yếu này, bà Quách tự lập bảng lương, ghi thêm các tài khoản giả và trực tiếp chuyển bảng lương (dưới dạng đĩa mềm) đến ngân hàng để chi trả, không thông qua việc đối chiếu của thủ quỹ.
Trong tổng số 12 tài khoản nhận lương bất hợp pháp, có 5 tài khoản đứng tên anh trai, chị dâu, bạn bè hoặc đồng nghiệp cũ - những người từng cho bà Quách mượn giấy tờ cá nhân để “mượn danh” mở tài khoản. Bảy tài khoản còn lại do bà tự tạo bằng tên giả. Kể từ năm 1999, các tài khoản này đều đặn được nhận tiền lương hàng tháng.
Một điểm đáng chú ý là theo quy trình đúng, việc chi trả lương phải trải qua hai bước kiểm tra giữa kế toán và thủ quỹ thông qua phần mềm nội bộ. Tuy nhiên, phần mềm này chỉ được cài đặt trong thời gian ngắn rồi bị gỡ bỏ. Trong nhiều năm sau đó, bà Quách kiên quyết không cho cài đặt lại.
Do là nhân viên lâu năm, được doanh nghiệp tin tưởng, bà Quách không bị giám sát chặt chẽ, từ đó dễ dàng che giấu hành vi sai phạm trong thời gian dài.
Tại phiên tòa, dù trước đó đã thừa nhận hành vi trong quá trình điều tra, bà Quách bất ngờ thay đổi lời khai, phủ nhận toàn bộ tội danh. Bị cáo cho rằng mình chỉ làm theo chỉ đạo của lãnh đạo công ty và số tiền thực chất không rơi vào tay mình. Luật sư bào chữa cũng đề nghị tòa tuyên bà Quách vô tội.
Tuy nhiên, Tòa án quận Triều Dương, Bắc Kinh đã bác bỏ các lập luận này. Theo cáo trạng và lời khai của các nhân chứng, lãnh đạo doanh nghiệp hoàn toàn không biết việc bà Quách lập tài khoản giả hay chiếm đoạt tiền lương. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, đơn vị này đã chủ động kiểm tra và báo cáo cơ quan chức năng.
Hội đồng xét xử nhận định hành vi của bà Quách là “lợi dụng chức vụ để chiếm đoạt tài sản công với số tiền đặc biệt lớn”, đủ yếu tố cấu thành tội tham ô theo quy định của pháp luật hình sự Trung Quốc. Dù một phần tài sản đã được thu hồi, bao gồm 791.000 NDT (gần 3 tỷ đồng) và hơn 800 USD (hơn 21 triệu đồng), nhưng xét tính chất nghiêm trọng của vụ việc, tòa tuyên phạt bà Quách 5 năm tù giam.
(Theo Baijiahao)
Nguyên An
