Theo VnExpress, trong dịp lễ hội mua sắm 11/11 vừa qua, nhiều chủ cửa hàng thương mại điện tử tại Trung Quốc phản ánh nhận được các yêu cầu hoàn tiền bất thường.
Đi kèm yêu cầu là hình ảnh sản phẩm bị hư hại nặng, nhưng thực tế được tạo bởi trí tuệ nhân tạo (AI).
Chủ một shop quần áo online cho biết, khách yêu cầu hoàn tiền toàn bộ với lý do chiếc váy bị rách nghiêm trọng ở phần cổ. Tuy nhiên, khi kiểm tra kỹ bức ảnh bằng chứng, chủ shop phát hiện ánh sáng ở phần cổ áo không khớp với tổng thể chiếc váy. Các đường viền của trang phục cũng có dấu hiệu bất thường, đặc trưng của hình ảnh do AI tạo ra.
Quả hồng thật và quả hồng được AI tạo ra. Ảnh: SCMP
Một trường hợp khác, người bán bàn chải đánh răng điện nhận được khiếu nại kèm ảnh chiếc bàn chải bị gỉ sét. "Họ đưa ra những lỗi trái ngược với lẽ thường", người bán nói, bởi sản phẩm mới khó có thể bị gỉ sét.
Tương tự, một người bán cốc sứ khác cũng nhận được ảnh chiếc cốc xuất hiện nhiều vết nứt như mạng nhện. Thấy nghi ngờ vì hàng được đóng gói rất kỹ, anh yêu cầu khách gửi video kiểm chứng. Ngay lập tức, khách rút yêu cầu hoàn tiền. Kiểm tra bằng công cụ phát hiện AI cho thấy xác suất ảnh bị làm giả lên tới 92%.
Theo giới bán hàng, đây là chiêu trò quen thuộc của nhóm bị gọi là “kẻ vặt lông cừu” - những người cố tình vịn vào lỗi nhỏ hoặc bịa ra lỗi để lấy lại tiền mà không trả lại sản phẩm. Một số nền tảng thương mại điện tử bị cáo buộc ưu ái người mua và dễ dàng chấp thuận yêu cầu hoàn tiền dù không thỏa đáng.
Trong khi đó, chính một số người bán cũng lợi dụng AI để “tô hồng” sản phẩm. “Có cửa hàng còn dùng AI tạo người mẫu, bối cảnh hoặc thậm chí cả sản phẩm cũng là giả”, một chủ cửa hàng tiết lộ.
Chiếc áo rách được tạo ra bởi AI. Ảnh: SCMP.
Trước tình trạng này, từ tháng 4, các nền tảng thương mại điện tử lớn như Taobao và Tmall bắt đầu hủy bỏ tùy chọn "chỉ hoàn tiền". Hệ thống đánh giá tín dụng mới được thiết lập dựa trên hồ sơ mua hàng, lịch sử hoàn tiền và phản hồi từ người bán để sàng lọc khách hàng.
Từ ngày 1/9, Trung Quốc bắt đầu thực thi quy định yêu cầu tất cả nội dung do AI tạo ra phải được gắn nhãn rõ ràng. Tuy nhiên, công cụ phát hiện của các nền tảng vẫn chưa đảm bảo độ chính xác tuyệt đối.
Theo báo Dân trí, luật sư Lưu Đông Thần (Công ty Luật Thiểm Tây Zhongzhi) cảnh báo, việc sử dụng hình ảnh do AI tạo ra nhằm đòi tiền có thể bị xem là hành vi gian lận.
Nhiều ý kiến trên mạng cũng bày tỏ bức xúc: “Không thể dung túng hành vi này. Ai dùng ảnh AI để lừa đảo hoàn tiền cần bị cấm vĩnh viễn”.
Một người khác đề xuất: “AI bây giờ tạo ảnh quá thật. Yêu cầu bằng chứng video có lẽ là giải pháp tốt hơn”.
Các chuyên gia khẳng định, việc siết chặt quản lý và xử phạt nghiêm minh là điều cần thiết để ngăn AI trở thành công cụ tiếp tay cho hành vi gian lận.
