Algeria sắp mua máy bay Trung Quốc?
Algeria nhiều khả năng sẽ sớm mở rộng quy mô lực lượng không quân bằng các dòng phi cơ do Trung Quốc sản xuất. Ngoài tiêm kích đa năng Chengdu J-10, quốc gia Bắc Phi này được cho là đang cân nhắc sở hữu thêm dòng máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không Shaanxi KJ-500.
Dù cả Bắc Kinh lẫn Algiers đều chưa đưa ra phản hồi chính thức, những thông tin trên đã rò rỉ và lan truyền rộng rãi suốt nhiều tuần qua trên các nền tảng mạng xã hội của cả hai nước.
Nguồn tin cấu thành giả thuyết này dường như xuất phát từ Sada Armies (SadaArmies) – một tài khoản tình báo nguồn mở (OSINT) bằng tiếng Ả Rập trên nền tảng X. Tài khoản này từng gây tiếng vang khi dự đoán chính xác hàng loạt thương vụ mua sắm quốc phòng lớn của Algeria, trong đó có việc quốc gia này sở hữu hệ thống phòng không S-400 và nhiều dòng máy bay chiến đấu từ Nga.
Theo các nguồn tin rò rỉ, tiến trình đàm phán hiện đã bước vào giai đoạn chuyên sâu và các đợt bàn giao đầu tiên dự kiến sẽ bắt đầu vào năm 2027. Gói mua sắm này còn có thể đi kèm tên lửa không đối không tầm xa PL-15E – phiên bản xuất khẩu của dòng vũ khí tác chiến ngoài tầm nhìn tân tiến nhất hiện nay của Trung Quốc.
Trên thực tế, Algeria từ lâu đã có tiền lệ thực hiện các hợp đồng mua sắm khí tài lớn một cách tuyệt mật và luôn giữ kín các khí tài mới trước công chúng trong nhiều năm.
Minh chứng rõ nét nhất diễn ra vào năm 2024, khi quốc gia này lần đầu tiên cho ra mắt công khai hệ thống tên lửa đạn đạo tầm ngắn Iskander-E do Nga sản xuất trong một dịp lễ kỷ niệm. Tuy nhiên, các nguồn tin hành lang lại chỉ ra rằng hợp đồng này thực chất đã được ký kết từ năm 2013 và quá trình bàn giao đã hoàn tất trước năm 2017.
Kịch bản tương tự cũng xảy ra với thương vụ Su-57. Algeria được cho là khách hàng nước ngoài đầu tiên đặt mua dòng tiêm kích thế hệ thứ năm này của Nga và đã giữ kín thông tin từ cuối năm 2024. Sự việc chỉ được đưa ra ánh sáng vào đầu năm 2025, và sau đó các hình ảnh thực tế về dòng chiến đấu cơ này trong biên chế Không quân Algeria mới dần lộ diện.
Vì sao Algeria lại chuyển sang Trung Quốc?
Tính đến thời điểm hiện tại, Algeria vẫn giữ vững vị thế là một trong những khách hàng chiến lược quan trọng nhất của Nga trong lĩnh vực máy bay chiến đấu. Đầu năm nay, các tài liệu rò rỉ từ kho lưu trữ của Tập đoàn công nghệ nhà nước Nga Rostec tiết lộ Algeria đã đặt hàng 12 tiêm kích tàng hình Su-57 và 14 tiêm kích - ném bom Su-34.
Tiến độ bàn giao phi đội Su-57 dự kiến sẽ hoàn tất ngay trong năm nay, trong khi 4 chiếc Su-34 đầu tiên được ghi nhận đã đáp xuống Algeria vào tháng 6 vừa qua. Trước đó, chuyên trang Defense Express cũng từng đặt dấu hỏi về khả năng Algeria sẽ tiếp nhận các tiêm kích Su-35SE – số máy bay vốn được lắp ráp cho Ai Cập nhưng sau đó có tin đã được phân bổ lại cho Iran.
Hiện tại, động lực cốt lõi khiến Algeria chuyển hướng quan tâm sang các dòng phi cơ Trung Quốc vẫn là một ẩn số. Giả thuyết khả dĩ nhất là Algiers đang muốn đa dạng hóa nguồn cung thiết bị quân sự, thay vì đặt cược toàn bộ và phụ thuộc gần như độc quyền vào các nhà thầu Nga.
Bên cạnh đó, không loại trừ khả năng phía Trung Quốc đã đưa ra những đề xuất cạnh tranh hơn về giá thành, tiến độ bàn giao, cơ chế tài chính hoặc các gói vũ khí đi kèm hấp dẫn.
Một kịch bản khác cũng được tính đến: Algeria muốn song song hiện đại hóa lực lượng không quân bằng cách vận hành đồng thời cả khí tài Nga lẫn Trung Quốc. Ở thời điểm hiện tại, xương sống của Không quân Algeria vẫn đang được định hình bởi các phi đội tiêm kích chủ lực Su-30MKA và MiG-29.
Quốc Vinh (Theo Defense Express)
