Với nhiều du khách quốc tế, điều khiến họ nhớ về Việt Nam đôi khi không chỉ là danh lam thắng cảnh, phố cổ, biển xanh hay những món ăn nổi tiếng. Đó có thể là một hình ảnh rất đời thường: những cây ăn quả mọc trong vườn nhà, ven đường làng, trước cổng nhà dân, sai trĩu quả đến mức khiến người đi qua phải ngoái nhìn.
Trong một video được chia sẻ trên mạng xã hội, Ethan Kelly, một du khách đến từ Úc, đã bày tỏ sự thích thú khi bắt gặp rất nhiều mít trong chuyến đi tới Ba Vì, Hà Nội. Theo lời anh, tại Úc, nhiều loại trái cây có giá không hề rẻ. Trong khi đó, khi tới Việt Nam, anh được nhiều người dân nói vui rằng có những loại quả ở đây nhiều đến mức gần như “cho không”.

Ảnh Ethan Kelly
Và mít chính là ví dụ khiến nam du khách nhớ nhất. Trên đường đi, Ethan liên tục thấy những quả mít lớn treo trên thân cây, xuất hiện trong vườn nhà, ven đường hoặc hai bên lối đi. Số lượng nhiều đến mức anh hài hước nhận xét rằng mít ở đây dường như “đủ cho cả Việt Nam ăn”.
Vì sao ở Việt Nam có nhiều mít?
Mít là cây ăn quả nhiệt đới, phù hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm của Việt Nam. Cây có thể sinh trưởng ở nhiều vùng, từ miền Bắc, miền Trung đến Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Trong đời sống nông thôn, mít từ lâu đã là cây vườn quen thuộc. Nhiều gia đình trồng mít không chỉ để lấy quả ăn mà còn lấy bóng mát, tạo cảnh quan và tận dụng các phần khác của cây, của quả trong sinh hoạt. Một cây mít trưởng thành nếu được chăm sóc tốt có thể cho nhiều quả, trong khi bản thân quả mít lại có kích thước lớn nên chỉ vài cây ven đường cũng đủ tạo cảm giác “đâu đâu cũng thấy mít”.

Hình ảnh cây mít sai trĩu quả là hình ảnh quen thuộc với người Việt (Ảnh minh họa)
Bên cạnh vai trò cây vườn truyền thống, mít hiện còn là cây ăn quả có giá trị kinh tế. Theo Quyết định 4085/QĐ-BNN-TT năm 2022 về phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025 và 2030, mít nằm trong nhóm cây ăn quả chủ lực, với các vùng sản xuất trọng điểm ở Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Một số địa phương trồng mít đáng chú ý có thể kể đến như Lâm Đồng, Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai, Đồng Nai, Bình Phước, Tây Ninh, Tiền Giang, Vĩnh Long, Long An, Đồng Tháp, Hậu Giang.
Ở miền Bắc, cây mít cũng xuất hiện nhiều trong các không gian làng quê, vùng ven đô, khu du lịch sinh thái hoặc các huyện có nhiều vườn đồi như Ba Vì. Bởi vậy, khi đi qua những cung đường ngoại thành Hà Nội, khách du lịch không khó bắt gặp cảnh mít mọc trong sân nhà dân, bên đường làng hoặc xen giữa những khu vườn xanh mát.

Ảnh minh họa
Người Việt chế biến mít thành đủ món ngon
Mít chín là cách thưởng thức quen thuộc nhất. Những múi mít vàng, thơm, ngọt có thể ăn trực tiếp hoặc dùng làm sữa chua mít, xôi mít, chè mít, sinh tố, kem, mít sấy. Đây đều là những món ăn vặt dễ gặp tại nhiều thành phố, đặc biệt vào mùa hè.
Mít non lại đi theo một hướng khác. Ở miền Trung, nhất là Quảng Nam, Đà Nẵng, mít non thường được luộc rồi xé nhỏ, trộn với rau răm, đậu phộng rang, hành phi, nước mắm chua cay, tạo thành món mít trộn dân dã. Món này có thể ăn cùng bánh tráng, thêm da heo, tôm hoặc thịt luộc tùy từng nơi. Mít non cũng được dùng để kho chay, kho nấm, nấu canh hoặc chế biến thành các món mặn trong bữa cơm gia đình.
Một đặc sản nổi bật khác là nhút mít, gắn với Nghệ An và Hà Tĩnh. Nhút thường được làm từ mít non hoặc xơ mít, đem muối lên men để tạo vị chua nhẹ, giòn, có thể ăn kèm cơm, làm nộm, xào hoặc nấu canh. Từ một nguyên liệu dân dã, nhút mít dần trở thành món đặc sản được nhiều du khách tìm mua khi tới miền Trung.



Ngoài ăn như 1 loại quả, người Việt còn tận dụng nhiều phần của mít tạo thành món ăn ngon (Ảnh tổng hợp)
Ngay cả xơ mít và hạt mít cũng không bị bỏ phí. Xơ mít có thể muối chua, kho cá, xào thịt; còn hạt mít thường được luộc, rang hoặc nấu cùng xương. Với nhiều người Việt, hạt mít luộc là món ăn tuổi thơ, giản dị nhưng gợi nhớ rất rõ về những ngày hè ở quê.
Có lẽ vì vậy, câu nói vui của Ethan Kelly về việc mít ở Việt Nam nhiều đến mức “đủ cho cả Việt Nam ăn” khiến nhiều người bật cười. Đằng sau sự ngạc nhiên ấy là một lát cắt rất đời thường của du lịch Việt Nam: nơi những điều quen thuộc với người bản địa lại có thể trở thành trải nghiệm đáng nhớ trong mắt du khách phương xa.
