Khách Tây trầm trồ khi ăn món bình dân chỉ vài nghìn trong chợ Việt, nhận xét: "Nó thật sự ở cái tầm!"

Ẩm thực Việt Nam với sự đa dạng và phong phú luôn là một trong những yếu tố hàng đầu khiến các vị khách nước ngoài, đến từ mọi quốc gia hay châu lục khác phải mê mẩn. Đặc biệt phải kể tới những món bình dân nhưng lại mang hương vị gây ấn tượng mạnh.

Sau đây là một ví dụ như thế - món chè đỗ đen bán chỉ vài nghìn đồng 1 cốc trong khu chợ Việt. Trong video được đăng tải trên tài khoản tiktok của một hướng dẫn viên tên Sơn Ưu Tú, vị khách nước ngoài không khỏi trầm trồ khi thưởng thức chè đỗ đen. "Nó thật sự rất ngon. Nó giống trà sữa, nhưng thực sự ở cái tầm!".

Có thể thấy, dù chỉ là món ăn quen thuộc với người Việt, dễ tìm, dễ mua ở mọi nơi, nhưng cốc chè đỗ đen nhỏ lại khiến vị khách nước ngoài thích thú đến vậy.

Món tráng miệng bình dân, truyền thống của người Việt

Từ bao đời nay, chè đỗ đen đã trở thành món tráng miệng quen thuộc của mọi gia đình Việt. Ở các khu chợ dân sinh, những hàng chè nhỏ ven đường hay quán cóc trong ngõ, mùi đỗ đen ninh thơm phức luôn khiến người ta khó cưỡng. 

Nguyên liệu của món chè rất đơn giản: Chỉ cần đỗ đen, đường, chút muối và nước. Thế nhưng để có được bát chè chuẩn vị lại đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Đỗ đen được nhặt kỹ, bỏ hạt lép, vo sạch và ngâm qua đêm để hạt nở đều. Khi nấu, người nấu phải canh lửa vừa phải để hạt chín mềm mà vẫn giữ nguyên hình, không bị nát. 

Đường chỉ được cho vào khi đỗ đã nhừ, giúp vị ngọt thấm từ từ, dịu dàng mà không gắt. Nhiều người còn cho thêm một nhúm muối nhỏ để làm dậy vị bùi và giữ cho chè không ngấy. Hạt đỗ sau khi ninh kỹ sẽ căng tròn, nước chè trong sánh, ngả màu nâu sậm, thơm đặc trưng của đậu và đường.

Một bát chè đỗ đen truyền thống có giá chỉ vài nghìn đồng, rẻ mà ngon, đủ khiến người ta thấy “mát lòng”. Ngày hè, chè được ăn lạnh với đá bào, mang lại cảm giác thanh mát, giải nhiệt. Ngày đông, nồi chè nóng nghi ngút khói lại trở thành món “sưởi ấm” quen thuộc, nhất là khi cho thêm vài lát gừng tươi cay dịu. Dù ở phiên bản nào, chè đỗ đen vẫn mang trong mình sự dung dị, gợi nhớ tuổi thơ và bếp nhà.

Không chỉ người Việt yêu thích, du khách quốc tế cũng dành nhiều thiện cảm cho món chè đỗ đen. Trên TripAdvisor, một du khách người Pháp sau khi ghé quán Chè Bà Thìn ở phố Bát Đàn, Hà Nội đã viết: “This traditional Vietnamese dessert stands out. Even though it’s simple and inexpensive, the taste is wonderfully balanced – sweet, warm and comforting”. (Món tráng miệng truyền thống này thật khác biệt. Dù rất đơn giản và rẻ, hương vị của nó lại cân bằng tuyệt vời – ngọt dịu, ấm áp và dễ chịu).

Theo thời gian, món chè đỗ đen đã được biến tấu để phù hợp hơn với khẩu vị và nhịp sống hiện đại. Nhiều quán chè tại Hà Nội hay Sài Gòn kết hợp thêm nước cốt dừa, thạch, trân châu hay sương sáo để tăng hương vị và màu sắc bắt mắt. 

Có nơi sáng tạo thành “chè đỗ đen kem lạnh”, phục vụ trong ly thủy tinh, mỗi lớp là một tầng vị: Đỗ đen bùi ngọt, lớp thạch mát lạnh, lớp cốt dừa béo nhẹ. Dù được làm mới theo nhiều cách, nhưng điều khiến món chè này giữ được chỗ đứng trong lòng người Việt chính là hương đậu đặc trưng – giản dị, tinh khiết mà sâu lắng.

Không chỉ dừng ở chè đỗ đen, Việt Nam còn có cả “thế giới chè” với những món mang dấu ấn vùng miền rõ rệt. Miền Bắc có chè sen long nhãn thanh tao, chè cốm đỗ xanh thơm mùi lúa non, hay chè hoa cau vàng óng dịu nhẹ. Miền Trung lại chuộng chè bắp, chè đậu ngự; trong khi miền Nam nổi tiếng với chè bà ba, chè chuối, chè khoai môn ngọt béo. Mỗi món là một câu chuyện riêng, gói gọn tinh hoa của đất và người nơi đó.

Việt Nam còn có những món chè nóng hợp mùa lạnh

Nếu mùa hè là thời của những bát chè mát lạnh, thì mùa đông Hà Nội lại gắn liền với hương chè nóng. Tại những quán nhỏ như Xôi chè Bà Thìn hay Chè Lộc Tài, nồi chè sắn và chè đỗ đen nóng hổi luôn bốc hơi nghi ngút, tỏa ra mùi đậu thơm lừng hòa với gừng cay. Chỉ cần một muỗng đầu tiên, vị ngọt dịu đã lan toả, ấm dần nơi cổ họng – một thứ hạnh phúc rất Việt Nam, giản dị mà trọn vẹn.

Báo Vietnamnet từng trích lời một du khách Mỹ sau khi thưởng thức chè đỗ đen nóng giữa mùa đông Hà Nội: “It feels like the whole city slows down for a bowl of warm sweet soup. You taste not just sugar, but the patience and warmth of the people who make it”. (Cảm giác như cả thành phố chậm lại bên bát chè nóng. Bạn không chỉ nếm vị ngọt, mà còn cảm nhận được sự kiên nhẫn và ấm áp của người nấu).

Ẩm thực Việt còn có những món chè nóng, phù hợp với tiết trời mát, lạnh (Ảnh Tổng hợp)

Đó cũng chính là điều khiến chè Việt không chỉ là món ăn, mà còn là trải nghiệm văn hoá. Giữa không gian phố cổ, du khách ngồi trên chiếc ghế nhựa nhỏ, cầm bát chè nóng nghi ngút khói, nghe tiếng muỗng chạm vào thành bát lách cách – một khoảnh khắc dung dị mà giàu xúc cảm, giúp họ hiểu sâu hơn về nhịp sống chậm, tinh tế của người Việt.