OpenAI vừa thông báo đóng cửa Sora, ứng dụng tạo video AI từng gây chấn động khi ra mắt, chỉ sau 176 ngày hoạt động. Cùng với đó, thỏa thuận hợp tác trị giá 1 tỷ USD với Disney cũng tan vỡ theo. Fidji Simo, người phụ trách mảng ứng dụng của OpenAI, thông báo nội bộ rằng công ty sẽ cắt bỏ các "công cụ phụ" để tập trung vào công cụ doanh nghiệp. Sora, rõ ràng, là một trong những side quests đó.
Dù được hào hứng đón nhận khi mới ra mắt, lượng người dùng Sora nhanh chóng sụt giảm trong vòng 2 tuần. Tại sao hàng triệu người dùng bỏ Sora sau chưa đầy hai tuần? Câu trả lời nằm ở một nghịch lý hành vi mà các nền tảng nội dung đã quan sát từ lâu: con người thích xem nội dung của người khác hơn là tự tạo ra nội dung của mình.
Theo dữ liệu từ nhiều nền tảng UGC, chưa đến 1% người dùng tích cực tạo nội dung, trong khi 99% còn lại chỉ tiêu thụ. Khi Sora ra mắt, sự mới lạ của công nghệ tạo ra một làn sóng thử nghiệm ngắn — nhưng không có gì để xem sau đó, vì feed của Sora chứa đầy video AI từ người lạ, thiếu đi thứ duy nhất khiến nội dung hấp dẫn: cảm xúc và câu chuyện của một con người thật.
TikTok và Instagram thành công không nhờ công nghệ, mà vì đặt con người vào trung tâm. Sora không có con người nào để xem — và đó là lý do căn bản nhất khiến ứng dụng này thất bại dù công nghệ nền không hề kém.
Đây chính là cái bẫy của AI slop, hay nội dung AI rác. Buổi đầu, sự mới lạ của công nghệ tạo ra một làn sóng chú ý ngắn, đủ để tạo ảo giác về nhu cầu thực sự. Nhưng khi tính mới mẻ biến mất, không có gì còn lại để giữ người dùng ở lại. Và với Sora, tính mới mẻ biến mất rất nhanh.
Vậy chi phí thực sự của Sora là bao nhiêu, và OpenAI thu lại được gì? Ước tính chi phí cho một video AI độ dài 10 giây tốn của OpenAI khoảng 1,3 USD. Ước tính này dựa trên giả định mỗi lần tạo video mất khoảng 40 phút tổng thời gian GPU, hoặc 8-10 phút trên bốn GPU chạy đồng thời.
Với hàng triệu lượt tạo video trong những tuần đầu ra mắt, chi phí tính toán có thể lên tới hàng chục triệu USD – nhiều ước tính cho biết con số này lên tới 15 triệu USD mỗi ngày – trong khi gói trả phí của Sora chỉ được tính chung vào ChatGPT Plus và Pro, không tạo ra nguồn thu riêng. Điều này tạo nên một cái bẫy cho OpenAI: chi nhiều, thu ít, và không có lộ trình rõ ràng để thay đổi cơ cấu đó.
Một công cụ nửa vời
Vấn đề không chỉ là người dùng chán nhanh. OpenAI còn mắc kẹt ở thế "nửa vời" ngay từ đầu. Để trở thành công cụ AI video chuyên nghiệp thực sự, Sora cần tính năng chỉnh sửa nâng cao, tích hợp vào quy trình làm việc của người dùng chuyên nghiệp — thứ mà Google đã làm với Flow và Adobe đã làm bằng cách tích hợp AI vào các phần mềm chỉnh sửa tiêu chuẩn ngành.
Để trở thành mạng xã hội, Sora cần nhà sáng tạo nổi tiếng, thương hiệu quảng cáo và những khoảnh khắc văn hóa có thể lan truyền. Sora không có cả hai. Nội dung media tạo sinh vốn đã cực kỳ tốn kém về chi phí phát triển và chi phí render, lại thêm rủi ro bản quyền thường trực, nên đây không phải lĩnh vực có thể làm cho có. Nếu không cam kết toàn lực, kết quả tất yếu là thua cả hai phía.
Trong khi OpenAI đổ nguồn lực vào Sora, Anthropic đi một con đường hoàn toàn khác và yên lặng hơn nhiều. Claude Code và Cowork chứng minh AI có thể là công cụ làm việc thực sự trong môi trường doanh nghiệp, không phải máy tạo nội dung giải trí.
Kết quả là trong khi Sora rơi vào quên lãng, các công cụ của Anthropic như Claude Code và Cowork ngày càng trở nên nổi bật trong môi trường doanh nghiệp. Báo cáo nội bộ được The Information trích dẫn đầu năm 2026 cho thấy Anthropic ghi nhận tăng trưởng mạnh về người dùng doanh nghiệp trả phí.
OpenAI nhận ra điều này và phản ứng bằng cách ra mắt Codex để cạnh tranh trực tiếp, đồng thời chính thức cắt bỏ những dự án không phục vụ mục tiêu đó. Khai tử Sora, theo nghĩa đó, không phải dấu hiệu OpenAI đang suy yếu mà là dấu hiệu họ đang điều chỉnh lại hướng đi — dù hơi muộn so với đối thủ.
Nguyễn Hải
