Đòn hỏa lực chính xác vượt xa tầm pháo binh thông thường
Tạp chí Army Recognition ngày 18/5 đưa tin, Estonia đang mở rộng năng lực tấn công tầm xa bằng đơn đặt hàng mới gồm 3 bệ phóng rocket phóng loạt K239 Chunmoo từ tập đoàn Hanwha Aerospace của Hàn Quốc.
Thỏa thuận này sẽ nâng số hệ thống Chunmoo trong tương lai của Estonia lên 9 tổ hợp, qua đó tăng cường khả năng thực hiện các đòn hỏa lực chính xác ở khoảng cách vượt xa tầm pháo binh thông thường.
Thỏa thuận được ký tại Tallinn ngày 11/5/2026 giữa Trung tâm Đầu tư Quốc phòng Estonia và Cơ quan Xúc tiến Thương mại – Đầu tư Hàn Quốc. Động thái này củng cố nỗ lực của Estonia trong việc xây dựng năng lực răn đe đáng tin cậy hơn trước các mối đe dọa quân sự trong khu vực, đặc biệt tại sườn phía đông của NATO.
Lực lượng Chunmoo mở rộng sẽ giúp Lực lượng Phòng vệ Estonia tiếp cận các loại rocket dẫn đường 239 mm và tên lửa đạn đạo chiến thuật CTM-290, có khả năng tấn công các mục tiêu giá trị cao ở cự ly xa hơn, với độ chính xác và tốc độ phản ứng cao hơn.
Kết hợp với huấn luyện, hỗ trợ vận hành và các điều chỉnh phương tiện phù hợp với yêu cầu địa phương, chương trình này giúp Estonia tăng khả năng tiến hành hỏa lực tầm xa phân tán, đồng thời phản ánh vai trò ngày càng lớn của pháo phản lực chính xác trong quá trình hiện đại hóa quân sự châu Âu.
Hệ thống rocket phóng loạt K239 Chunmoo từ tập đoàn Hanwha Aerospace của Hàn Quốc. Ảnh: Hanwha Aerospace
Con số đáng chú ý không chỉ là 9 bệ phóng, mà còn là cấu trúc loạt bắn mà các bệ phóng này tạo ra.
Một xe phóng Chunmoo mang được 2 cụm ống phóng. Nếu chỉ nạp rocket CGR-080, 9 bệ phóng có thể bắn tối đa 108 quả rocket dẫn đường 239 mm trước khi phải nạp lại. Nếu nạp tên lửa CTM-MR, chúng có thể phóng 72 tên lửa tầm trung. Nếu cấu hình với tên lửa đạn đạo chiến thuật CTM-290, lực lượng này có thể phóng 18 tên lửa tầm xa.
Trên thực tế, Estonia nhiều khả năng sẽ phối hợp các cụm ống phóng tùy theo nhiệm vụ: sử dụng rocket tầm ngắn hơn cho nhiệm vụ phản pháo và đánh chặn, trong khi dành tên lửa CTM-290 cho các mục tiêu như cầu, đầu mối đường sắt, kho đạn, sở chỉ huy, trận địa tên lửa phòng không và khu vực tập kết lực lượng.
CGR-080 là loại rocket chính xác cơ bản trong gói trang bị của Estonia. Loại đạn này sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính có hỗ trợ GPS, mang đầu đạn nổ mạnh và có tầm bắn công bố từ 30 đến 80 km, với sai số vòng tròn xác suất khoảng 15 m. Mỗi cụm ống phóng chứa được 6 rocket, nghĩa là một xe phóng có thể mang sẵn 12 quả đạn.
Loại đạn này có ý nghĩa quan trọng vì trong một kịch bản khủng hoảng tại khu vực Baltic, không phải mục tiêu nào cũng cần tới tên lửa tầm 290 km.
Các mục tiêu như sở chỉ huy chiến thuật, khu vực pháo binh khai hỏa, điểm vượt sông của công binh, radar phòng không và các điểm trung chuyển hậu cần thường có thể bị tấn công bằng loại đạn tầm 80 km, qua đó tiết kiệm tên lửa tầm xa cho các mục tiêu nằm sâu hơn ở phía sau.
CTM-MR mang lại cho cùng một bệ phóng khả năng tác chiến ở dải tầm bắn thứ hai. Theo Hanwha, tên lửa này được dẫn đường bằng GPS/INS, sử dụng nhiên liệu đẩy composite, trang bị đầu đạn xuyên – mảnh và có tầm bắn từ 50 đến 160 km, với 4 quả trong mỗi cụm ống phóng và sai số công bố khoảng 9 m.
CTM-290 là vũ khí tấn công sâu nhất trong gói trang bị này. Đây là tên lửa đạn đạo chiến thuật dẫn đường GPS/INS, có tầm bắn từ 80 đến 290 km, mang đầu đạn nổ mạnh – mảnh, mỗi cụm ống phóng chứa một quả tên lửa và cũng có sai số công bố khoảng 9 m.
Điều này đưa Chunmoo từ vai trò yểm trợ hỏa lực chiến trường sang nhiệm vụ đánh chặn cấp chiến dịch, nơi các mục tiêu bao gồm nút hậu cần, vị trí phòng không và hạ tầng chỉ huy.
Tính cơ động của bệ phóng là một phần quan trọng trong giá trị chiến thuật của Chunmoo. Hệ thống này được đặt trên xe bánh lốp 8x8, được Hanwha công bố có tốc độ tối đa trên đường bộ 80 km/h và có thể khai hỏa loạt đạn đầu tiên trong vòng 7 phút.
Kiến trúc điều khiển hỏa lực của Chunmoo cho phép sử dụng các loại đạn có dải tầm bắn khác nhau trên cùng một xe phóng bằng cách thay cụm ống phóng. Điều này đặc biệt quan trọng với một lực lượng nhỏ, vốn không thể duy trì các đội xe riêng biệt cho từng nhóm mục tiêu.
Một nhiệm vụ hỏa lực thực tế có thể diễn ra theo cách: xe phóng chiếm lĩnh một trận địa đã được khảo sát trước, nhận dữ liệu mục tiêu từ cảm biến quốc gia hoặc đồng minh, phóng một loạt đạn dẫn đường nhỏ, sau đó nhanh chóng rời vị trí trước khi radar phản pháo, UAV hoặc đạn tuần kích của Nga hoàn tất chuỗi phát hiện – tấn công.
K239 Chunmoo khai hỏa. Ảnh: Defence-ua
Mảnh ghép mới trong mạng lưới hỏa lực NATO ở sườn phía đông
Nhu cầu Chunmoo của Estonia mang tính cấu trúc. Bộ Quốc phòng Estonia cho biết năng lực phòng thủ độc lập chủ yếu của nước này nhằm hỗ trợ kích hoạt cơ chế phòng thủ tập thể của NATO, trong khi các đơn vị dự bị là lực lượng chính của Lực lượng Phòng vệ Estonia.
Mô hình đó đòi hỏi khả năng làm chậm và gây gián đoạn một cuộc tấn công trong giai đoạn đầu khủng hoảng, trước khi toàn bộ lực lượng tăng viện đồng minh có mặt.
Hỏa lực tầm xa mang lại cho Tallinn cách đánh vào các hệ thống duy trì một cuộc tấn công, thay vì chỉ đối đầu với các đơn vị tại khu vực biên giới. Với một quốc gia nhỏ và chiều sâu tác chiến hạn chế, việc sớm tấn công các nút hậu cần, chỉ huy và phòng không không phải là lựa chọn phụ, mà là yếu tố trung tâm để làm chậm nhịp độ tiến công.
Đơn đặt hàng Chunmoo cần được nhìn cùng với thương vụ mua sắm M142 HIMARS của Estonia. Tháng 4/2026, Estonia đã ký mua thêm 3 bệ phóng HIMARS từ Lockheed Martin sau khi nhận 6 hệ thống đầu tiên vào năm 2025. Các bệ phóng do Mỹ sản xuất này cũng dự kiến được bàn giao vào năm 2027; hợp đồng bao gồm thêm đạn dược và khoảng 11 triệu USD đầu tư bảo dưỡng tại địa phương.
Tallinn đang hướng tới lực lượng 18 bệ phóng pháo phản lực hiện đại nếu tính cả HIMARS và Chunmoo. HIMARS mang lại cho Estonia chuỗi hỏa lực gắn với Mỹ và NATO, trong khi Chunmoo bổ sung năng lực sản xuất từ Hàn Quốc, cấu hình cụm ống phóng khác biệt và dòng tên lửa CTM.
Dòng ngân sách cho thấy Estonia không chỉ mua bệ phóng mà còn chú trọng chiều sâu đạn dược. Chi tiêu quốc phòng năm 2026 của Estonia được đặt ở mức 5,4% GDP, tăng 42% từ 1,7 tỷ euro lên 2,4 tỷ euro. Trong đó, 1,27 tỷ euro được phân bổ cho mua sắm quốc phòng và 3,4 tỷ euro được dành cho đạn dược trong giai đoạn 2025–2029.
Theo khuôn khổ Chunmoo, Hanwha cũng được kỳ vọng sẽ đầu tư tương đương một phần năm giá trị mua sắm vào ngành công nghiệp quốc phòng Estonia, với mức hoàn vốn ban đầu ước tính từ 40 đến 60 triệu euro trong 10 năm. Điều này chưa thể giúp Estonia tự chủ về rocket dẫn đường vào năm 2027, nhưng có thể hỗ trợ năng lực bảo dưỡng, tích hợp và dịch vụ kỹ thuật tại địa phương.
Bức tranh rộng hơn ở châu Âu cũng rất đáng chú ý. Ba Lan đã đặt mua 218 bệ phóng Chunmoo và đang xây dựng năng lực sản xuất rocket CGR-080 thông qua thỏa thuận giữa Hanwha và WB Group. Trong khi đó, Na Uy đã chọn 16 bệ phóng Chunmoo trong chương trình hỏa lực tầm xa trị giá 19 tỷ kroner Na Uy.
Hàn Quốc đang trở thành nhà cung cấp không chỉ các bệ phóng pháo binh, mà còn cả tên lửa, hỗ trợ tại chỗ và các cơ chế sản xuất ở châu Âu. Đơn hàng của Estonia nhỏ hơn nhiều so với Ba Lan, nhưng vẫn được hưởng lợi từ chuỗi cung ứng đang hình thành này.
Tác động quân sự cần được đánh giá trên toàn bộ mạng lưới hỏa lực tương lai của Estonia, chứ không chỉ ở từng bệ phóng riêng lẻ. Pháo tự hành K9 Thunder 155 mm cung cấp hỏa lực cơ động cấp lữ đoàn; HIMARS mang lại lựa chọn tấn công sâu theo tiêu chuẩn Mỹ; còn Chunmoo bổ sung 3 dải tầm bắn từ 30 km đến 290 km.
Đối với Nga, điều đó có nghĩa là các kho đạn, khu vực tập kết, trận địa phòng không và nút chỉ huy gần Estonia không còn có thể được xem là các tài sản hậu phương an toàn.
Đối với Estonia, điều này đồng nghĩa giai đoạn mở đầu của một cuộc xung đột sẽ không chỉ phụ thuộc vào việc giữ địa hình biên giới, mà còn dựa vào khả năng tấn công cấu trúc hậu cần và chỉ huy giúp một chiến dịch tiến công tiếp tục vận hành.
Hải Nguyễn (Theo Army Recognition)
