Khi mạng xã hội tràn ngập lời cầu cứu
Đêm 7/10, hoàn lưu bão Matmo gây mưa lớn kéo dài, đẩy nhiều khu vực của Thái Nguyên vào tình trạng ngập lụt nghiêm trọng. Nước lên nhanh, nhiều hộ dân bị cô lập. Trên mạng xã hội, hàng loạt bài đăng cầu cứu xuất hiện dồn dập trong các nhóm cộng đồng, kêu gọi tìm người thân hoặc gửi định vị để được cứu hộ.
Tuy nhiên, thông tin bị phân mảnh, trùng lặp và thiếu hệ thống. Điều này khiến lực lượng cứu hộ gặp khó khăn trong việc xác định khu vực ưu tiên và điều phối nguồn lực. Trong bối cảnh ấy, Nguyễn Thị Mai Anh, cựu sinh viên Đại học FPT, cùng hai người bạn là Từ Tất Huân, kỹ sư dữ liệu và Đặng Long, lập trình viên, quyết định tự mình tạo ra một công cụ cứu người.
4 giờ dựng nền tảng cứu hộ giữa đêm lũ
Tận dụng sẵn hệ thống xử lý dữ liệu từ một dự án trước đó, nhóm nhanh chóng bắt tay vào việc. Họ viết lại các luồng logic, nâng cấp server, thêm các bộ lọc dữ liệu và tích hợp AI để tự động trích xuất thông tin từ mạng xã hội.
Chị Mai Anh phụ trách phần gọi API, tối ưu pipeline dữ liệu; anh Huân đảm nhận logic xử lý và chuẩn hóa; anh Long phát triển giao diện bản đồ. Chỉ sau 4 tiếng làm việc liên tục xuyên đêm, nền tảng thongtincuuho.org đã ra đời.
Dữ liệu cộng đồng được biến thành "bản đồ sinh tử"
Cơ chế hoạt động của hệ thống được thiết kế để xử lý khối lượng lớn dữ liệu hỗn loạn:
- Tự động thu thập dữ liệu: Crawler quét các nhóm mạng xã hội, bài đăng cầu cứu có từ khóa liên quan.
- AI trích xuất thông tin: Phân tích và lọc ra địa chỉ, số điện thoại, mô tả tình trạng, đồng thời loại bỏ nội dung trùng lặp hoặc sai lệch.
- Heatmap trực quan: Các điểm cần cứu trợ được hiển thị trên bản đồ theo thời gian thực, màu sắc thể hiện mức độ khẩn cấp.
Thay vì phải lướt qua hàng trăm bài đăng rời rạc, đội cứu hộ giờ đây có thể nhìn thấy rõ khu vực ưu tiên, mô tả tình trạng và liên hệ nhanh chóng chỉ bằng một bản đồ duy nhất.
Từ "ứng dụng nhỏ" thành công cụ cứu người
Chỉ sau chưa đầy 24 giờ ra mắt, thongtincuuho.org đã thu hút gần 3.000 người sử dụng và lan tỏa nhanh chóng trên mạng xã hội. Từ chỗ chỉ hỗ trợ Thái Nguyên, nền tảng nhanh chóng mở rộng phạm vi tới Bắc Giang, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Cao Bằng và Hà Nội, những địa phương cũng chịu ảnh hưởng từ hoàn lưu bão.
Người dân có thể gửi yêu cầu cứu hộ bằng cách điền form trực tiếp trên website hoặc để lại bình luận trên bài đăng để hệ thống tự động thu thập. Mỗi điểm hiển thị bao gồm địa chỉ, tình trạng cụ thể và thời gian cập nhật, giúp đội cứu hộ có thể lọc và sắp xếp theo mức độ khẩn cấp.
Dù đạt hiệu quả tức thời, nhóm phát triển cũng nhấn mạnh những giới hạn rõ ràng:
- Dữ liệu chưa được xác thực: Thông tin thu thập từ cộng đồng có thể sai lệch, trùng lặp hoặc lỗi thời.
- Chưa tích hợp chính thức với hệ thống nhà nước: Hiện nền tảng chưa kết nối trực tiếp với đầu mối cứu hộ 112 hay Ban chỉ huy PCTT địa phương.
- Bài toán bảo mật: Dữ liệu cứu hộ thường chứa số điện thoại và địa chỉ nhạy cảm, đòi hỏi chính sách lưu trữ và xoá bỏ cẩn trọng.
Dẫu vậy, nhóm vẫn đang tiếp tục cải tiến, chuyển bản đồ sang nền tảng Việt Map để giảm chi phí và tăng tốc độ, mở API cho tổ chức cứu trợ, và chuẩn hóa quy trình thu thập dữ liệu để có thể triển khai nhanh tại bất kỳ địa phương nào.
"Không cần là lập trình viên để tạo ra khác biệt"
"Chúng tôi chọn giải pháp đơn giản nhất, tận dụng công nghệ sẵn có để tạo ra tác động nhanh nhất trong tình huống khẩn cấp", chị Mai Anh chia sẻ.
Từng tham gia dự án cứu trợ trong thời kỳ COVID-19, chị hiểu rõ từng phút giây có thể là ranh giới giữa sống và chết. "Khi đọc những lời cầu cứu, mình đau lòng lắm. Nhưng chính điều đó là động lực để làm nhanh hơn, chính xác hơn."
Với chị, công nghệ không phải đặc quyền của lập trình viên: "Chỉ cần hiểu dữ liệu vận hành thế nào và có mong muốn giúp đỡ, ai cũng có thể tạo ra sự khác biệt."
Từ vài dòng code viết giữa đêm, thongtincuuho.org cho thấy sức mạnh thật sự của công nghệ khi đặt đúng chỗ: không phải để "khoe" kỹ thuật, mà để cứu người. Và hơn cả, câu chuyện này là minh chứng rằng, trong khủng hoảng, một hệ thống dữ liệu tốt có thể trở thành nhịp cầu sống còn giữa tiếng kêu cứu và bàn tay cứu hộ.
Nền tảng hiện vẫn đang hoạt động và tiếp nhận thông tin cứu trợ tại địa chỉ: thongtincuuho.org. Người dân được khuyến cáo chỉ cung cấp thông tin chính xác, cập nhật và đồng thời liên hệ đường dây nóng 112 để phối hợp cùng cơ quan chức năng.
Thế Duyệt
