Ngày 9/10, Malaysia đóng cửa trường học tại Kuala Lumpur, thủ đô hành chính Putrajaya cùng các bang Johor, Malacca, Negeri Sembilan, Pahang và Selangor do chất lượng không khí suy giảm vì khói mù từ các vụ cháy tại Indonesia. Quyết định ảnh hưởng khoảng 2 triệu học sinh.
Cùng thời điểm, Kuala Lumpur ghi nhận chỉ số ô nhiễm không khí (API) khoảng 170, thuộc mức không lành mạnh theo hệ thống đánh giá của Malaysia. Singapore, nằm ở phía nam bán đảo Mã Lai, cũng chìm trong khói mù và chất lượng không khí rơi xuống mức "rất không lành mạnh", theo IQAir.
Malaysia đóng cửa trường học, kêu gọi ASEAN hành động
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim cho biết tình trạng khói mù đã trở nên đáng lo ngại. Ông đã liên lạc với Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto và đề nghị nước này thực hiện các biện pháp cần thiết để ứng phó.
Malaysia cũng thúc đẩy tổ chức một cuộc họp khẩn giữa các bộ trưởng môi trường ASEAN. Chính phủ nước này đồng thời tăng cường hoạt động gieo mây tạo mưa nhằm cải thiện chất lượng không khí.
Theo hướng dẫn của Malaysia, API trên 100 được xếp vào mức không lành mạnh, trên 200 là rất không lành mạnh và trên 300 là nguy hiểm. Quốc vương Malaysia Sultan Ibrahim cho rằng trường học nên đóng cửa khi API đạt từ 150 trở lên để bảo vệ trẻ em, người cao tuổi và những người mắc bệnh hô hấp.
Khói mù cũng đang gây sức ép lên Indonesia. Hàng trăm sinh viên và người dân đã biểu tình tại tỉnh Jambi, yêu cầu chính quyền hành động mạnh hơn trước các vụ cháy rừng và cháy đất kéo dài.
Tại Tây Kalimantan, một nhóm người dân và tổ chức xã hội đã đệ đơn kiện Tổng thống Prabowo cùng nhiều quan chức và cơ quan chính phủ, cáo buộc chính quyền không ngăn chặn và kiểm soát hiệu quả các vụ cháy tái diễn. Những người khởi kiện yêu cầu tăng cường phòng cháy, phục hồi môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng bị ảnh hưởng.
Đến tối 9/10, Bộ Lâm nghiệp Indonesia ghi nhận 387 điểm nóng trên toàn quốc, giảm 67% so với 1.176 điểm nóng của ngày trước đó. Tuy nhiên, Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) cảnh báo tình trạng khô hạn kéo dài vẫn khiến nguy cơ xuất hiện các đám cháy mới ở mức cao.
Singapore chìm trong màn xám giữa mùa đua F1
Tại Singapore, khói mù xuất hiện đúng dịp nước này tổ chức chặng đua Formula 1 cuối tuần 9-11/10.
Ngày 9/10, chỉ số PSI trung bình 24 giờ tại khu vực trung tâm Singapore có lúc lên 192, mức cao nhất trong mùa khói mù năm nay. Đến 9h ngày 10/10, chỉ số này giảm nhưng vẫn ở mức không lành mạnh, lần lượt là 174 ở khu vực trung tâm, 160 ở phía tây, 156 ở phía đông, 135 ở phía nam và 124 ở phía bắc.
Bộ trưởng Phát triển Bền vững và Môi trường Singapore Grace Fu cho biết chính phủ đang theo dõi sát tình hình và đặt sức khỏe người dân lên hàng đầu. Singapore cũng sẵn sàng hỗ trợ Indonesia trong công tác chữa cháy khi cần thiết.
"Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ ở những nơi có thể", bà Fu nói, đồng thời cho biết Singapore ủng hộ các nỗ lực hợp tác khu vực nhằm giải quyết vấn đề khói mù xuyên biên giới.
Chặng đua F1 vẫn được tổ chức theo kế hoạch. Chính quyền Singapore đã chuẩn bị các phương án ứng phó theo từng mức PSI và PM2.5, trong đó có việc cập nhật tình hình khói mù cho những người có mặt tại trường đua và bố trí hỗ trợ y tế, khẩu trang N95 khi cần.
Nếu PSI trung bình 24 giờ vượt 200, Singapore sẽ kích hoạt thêm các biện pháp ứng phó. Trường học có thể được xem xét đóng cửa nếu dự báo chất lượng không khí ngày hôm sau ở mức nguy hiểm, với PSI trung bình 24 giờ vượt 300. Các bệnh viện, phòng khám đa khoa và viện dưỡng lão cũng đã kích hoạt phương án ứng phó khói mù.
Khung cảnh khói mù từ các vụ cháy rừng bao phủ đường đua Marina Bay trước thềm chặng đua Singapore Grand Prix, ngày 8/10/2026. Ảnh: CNN
Indonesia trải qua đợt cháy nghiêm trọng
Đợt khói mù lần này xuất phát từ mùa cháy rừng và cháy đất nghiêm trọng tại Indonesia. Nước này đang trải qua mùa cháy tồi tệ nhất trong 11 năm, trong bối cảnh điều kiện siêu El Niño khiến thời tiết khô nóng và làm gia tăng nguy cơ cháy.
Theo số liệu chính thức, khoảng 202.000 ha đất đã bị thiêu rụi tại Indonesia từ tháng 1 đến tháng 7. Tuy nhiên, dữ liệu vệ tinh cho thấy diện tích bị cháy có thể đã tăng lên gần 896.000 ha vào cuối tháng 8. Con số này cao hơn nhiều so với khoảng 218.000 ha trong cùng kỳ năm 2025 và 328.000 ha trong 8 tháng đầu năm 2019, một năm El Niño khác.
Indonesia đã đình chỉ hoạt động của 57 công ty sau các cuộc kiểm tra phát hiện hơn 34.000 ha đất bị cháy trong phạm vi quản lý của những doanh nghiệp này. Nhật Bản cũng triển khai 3 trực thăng Chinook tham gia hoạt động thả nước chữa cháy tại Tây Kalimantan từ tháng 9, trong khi Malaysia đề nghị hỗ trợ máy bay, trực thăng và nhân lực.
Trong những ngày tới, tình hình khói mù vẫn có thể diễn biến phức tạp. Cơ quan Môi trường Singapore cho biết điều kiện khô hạn tiếp tục tồn tại tại một số khu vực phía nam ASEAN, đồng thời cảnh báo nguy cơ khói mù xuyên biên giới nghiêm trọng vẫn còn nếu các khu vực dễ cháy tiếp tục thiếu mưa.
Nguồn: Al Jazeera; The Star; CNA; NEA
Minh Ngọc
