Mới đây, Iran được cho là đã sử dụng hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn Majid (AD-08) dẫn đường hồng ngoại để bắn hạ tiêm kích F-15 của Mỹ trên bầu trời miền trung nước này.
Trong bối cảnh tác chiến hiện đại, nơi radar bị theo dõi chặt chẽ và máy bay tàng hình cố gắng lẩn tránh phát hiện, Iran đã giới thiệu một giải pháp phòng không tầm ngắn độc đáo: hệ thống tên lửa AD-08 Majid.
Đây là tổ hợp tên lửa đất đối không di động, sử dụng hoàn toàn công nghệ ngắm bắn quang-hồng ngoại thụ động, giúp nó hoạt động mà không phát ra bất kỳ tín hiệu radar nào, một lợi thế chiến thuật quan trọng cho các cuộc phục kích bất ngờ.
Được phát triển nội địa bởi Tổ chức Công nghiệp Quốc phòng Iran, tên lửa AD-08 Majid không chỉ tập trung vào tính cơ động cao mà còn tối ưu hóa cho việc bảo vệ điểm trọng yếu trước các mối đe dọa bay thấp như máy bay chiến đấu, trực thăng, UAV và tên lửa hành trình.
Theo defencesecurityasia.com, hệ thống tên lửa AD-08 Majid được thiết kế theo nguyên tắc point-defense, nghĩa là bảo vệ cục bộ thay vì bao phủ rộng lớn.
Tên lửa AD-08 Majid Iran không cần radar, dùng công nghệ hồng ngoại thụ động bắn hạ F-15 Mỹ. Ảnh: militarywatchmagazine.com
Ban đầu, bệ phóng tên lửa AD-08 Majid được đặt trên xe chiến thuật Aras-2 4x4 do Iran sản xuất. Aras-2 là phương tiện chiến thuật được phát triển dựa trên khung gầm xe Toyota Land Cruiser. Được trang bị động cơ diesel công suất 200 mã lực, xe có thể đạt vận tốc tối đa 100km/giờ, phạm vi hành trình 500km. Phiên bản mới của AD-08 Majid được đặt trên xe tải hạng nhẹ Iveco Daily 4x4 với cabin của kíp điều khiển nằm ở phía trước.
Theo nhà sản xuất, Majid được trang bị một trạm vũ khí và hai bệ gồm bốn hộp phóng tên lửa được gắn ở mỗi bên. Trung tâm tháp pháo được lắp hệ thống quang điện để xác định mục tiêu và dẫn đường cho tên lửa. Hệ thống có thể phát hiện các mối đe dọa trên không ở phạm vi tối đa 15km với góc quay 360 độ và độ cao từ 0 đến 12 độ, có thể bắn bốn mục tiêu cùng lúc.
Trái tim của Majid chính là tên lửa AD-08. Mỗi quả tên lửa có đường kính 156mm, chiều dài 2.670mm và trọng lượng khoảng 75kg.
Tầm bắn hiệu quả dao động từ 700 mét đến 8km, với độ cao hoạt động từ 20 mét đến 6km, hoàn toàn nằm trong phân khúc tầm ngắn, thấp.
Tốc độ tối đa của tên lửa đạt Mach 2, tương đương khoảng 2.450 km/h, giúp nó nhanh chóng tiếp cận mục tiêu bay thấp.
AD-08 Majid là hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn do ngành công nghiệp quốc phòng Iran phát triển. Ảnh: X.com
Điểm nổi bật nhất nằm ở hệ thống dẫn đường: tên lửa sử dụng seeker hồng ngoại hình ảnh thụ động (passive imaging infrared – IIR) kết hợp ngòi nổ gần (proximity fuse).
Toàn bộ quá trình phát hiện, theo dõi và dẫn đường diễn ra mà không phát ra bất kỳ sóng radar nào, khiến hệ thống gần như “vô hình” trước các thiết bị cảnh báo radar của đối phương.
Nếu cần mở rộng khả năng phát hiện, AD-08 Majid có thể kết nối với radar bên ngoài như Kashef-99 phased-array để theo dõi mục tiêu ở khoảng cách xa hơn, lên đến 12-30km, nhưng chế độ hoạt động chính vẫn ưu tiên passive EO/IR để duy trì tính tàng hình.
Công nghệ passive seeker mang lại nhiều lợi thế rõ rệt. Thay vì dựa vào radar phát xạ liên tục, vốn dễ bị phát hiện và bị tên lửa chống radar tiêu diệt, Majid chỉ “nghe ngóng” dấu vết nhiệt từ động cơ máy bay hoặc UAV.
Điều này không chỉ giảm nguy cơ bị lộ vị trí mà còn tăng khả năng bất ngờ trong môi trường điện từ hỗn loạn.
