Đó là chia sẻ của PGS Nguyễn Lân Hiếu – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Theo ông, mọi người không nên sợ hãi mà cần xử trí đúng cách khi tiếp nhận thông tin có khối u. Hoảng hốt có thể khiến người bệnh lựa chọn sai lầm, dẫn đến những hậu quả không đáng có. Dưới đây là 5 lời khuyên mọi người cần biết khi phát hiện khối u.
Không nên chờ khối u “tự biến mất”
Theo PGS Hiếu, việc phát hiện sớm và xác định chính xác bản chất khối u (lành tính hay ác tính) có ý nghĩa quyết định đến tiên lượng điều trị. Tuy nhiên, nhiều người có tâm lý chần chừ, hy vọng khối u sẽ tự hết.
Một số trường hợp có thể theo dõi tạm thời là hạch phản ứng do viêm, thường gặp ở vùng dưới hàm (liên quan sâu răng, viêm da), hạch nách hoặc bẹn, nhất là ở người trẻ. Ngoài những tình huống này, người bệnh nên đi khám sớm tại cơ sở y tế uy tín.
Không phải mọi “u” đều là ung thư
PGS Hiếu nhấn mạnh, “u” (tumor) chỉ là khối bất thường trong cơ thể, còn “ung thư” (cancer) mới là khối u ác tính. Thực tế, phần lớn các khối u là lành tính.
Những dạng thường gặp gồm u nang, u mỡ, u máu, u xơ (ở tuyến giáp, tuyến vú, tử cung...). Nếu không gây triệu chứng, nhiều trường hợp chưa cần can thiệp ngay.
Thống kê cho thấy, bướu lành tính chiếm khoảng 80–90% trong nhiều loại u phổ biến; riêng tuyến giáp có thể lên tới 80–95%. Ngay cả khối u ở phổi – vốn có nguy cơ ác tính cao – đôi khi vẫn là tổn thương lành như hamartoma hoặc u tuyến phế quản, thậm chí có thể do đọc sai kết quả chẩn đoán hình ảnh.
Khám đúng chuyên khoa để tránh tốn kém, sai hướng
Nhiều người có xu hướng tìm đến bệnh viện lớn với máy móc hiện đại, nhưng theo PGS Hiếu, điều quan trọng hơn là khám đúng chuyên khoa ngay từ đầu:
- Tuyến giáp: khám nội tiết
- Tuyến vú, tử cung: khám sản phụ khoa
- U dưới da: khám da liễu hoặc cơ xương khớp
- U phổi: khám hô hấp
Bác sĩ chuyên khoa sẽ giúp định hướng chính xác, chỉ định xét nghiệm phù hợp, tránh lãng phí thời gian và chi phí.
PGS Hiếu cũng cảnh báo nguy cơ “tiền mất tật mang” khi người bệnh chạy theo quảng cáo. Đã có trường hợp đốt u tuyến giáp không triệu chứng tại cơ sở kém kiểm soát dẫn đến chảy máu, chèn ép đường thở, phải cấp cứu nguy kịch.
Lời khuyên là nên chọn cơ sở y tế thuận tiện, đáng tin cậy, nơi bác sĩ tư vấn rõ ràng, không gây hoang mang. Khi đã tin tưởng, người bệnh cần kiên trì theo dõi và trao đổi thẳng thắn với bác sĩ.
Tuân thủ phác đồ, không vội vàng điều trị
Quá trình chẩn đoán, đặc biệt là xét nghiệm giải phẫu bệnh – “tiêu chuẩn vàng” để xác định bản chất khối u – có thể mất thời gian. Tuy nhiên, “chậm mà chắc” vẫn tốt hơn việc điều trị khi chưa rõ chẩn đoán.
Trong ung thư học, các phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị đều có chỉ định chặt chẽ dựa trên bằng chứng khoa học. Việc điều trị không thể theo kiểu “làm trước tính sau”.
Nếu là u lành tính, người bệnh chỉ cần theo dõi định kỳ và chỉ can thiệp khi khối u phát triển, gây chèn ép hoặc ảnh hưởng thẩm mỹ. Ngay cả những thủ thuật đơn giản cũng luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng, do đó cần cân nhắc kỹ.
Trong trường hợp được chẩn đoán ung thư, việc điều trị cần tuân thủ nghiêm ngặt và cá thể hóa cho từng bệnh nhân. Người bệnh nên tin tưởng bác sĩ, theo dõi sát các thay đổi của cơ thể và phối hợp chặt chẽ trong suốt quá trình điều trị.
Theo PGS Hiếu, với y học hiện đại, ung thư không còn là “án tử” tuyệt đối. Nhiều trường hợp có thể điều trị khỏi hoặc kiểm soát lâu dài nếu phát hiện sớm và điều trị đúng.
Thận trọng với thuốc Đông y và sản phẩm bổ trợ
Với các phương pháp Đông y hoặc thuốc Nam, người bệnh có thể cân nhắc sử dụng phối hợp nếu đảm bảo an toàn và không gây tác dụng phụ nghiêm trọng.
Nên ưu tiên các bài thuốc có thành phần rõ ràng, dược liệu thông thường; tránh những sản phẩm đắt tiền, không rõ hiệu quả như sừng tê giác hay mật động vật quý hiếm.
Các sản phẩm bổ trợ có thể giúp cải thiện tâm lý, nhưng không thể thay thế điều trị chính thống. Việc sử dụng cần cân nhắc điều kiện kinh tế và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Ngọc Minh
