Trong khi ngành công nghiệp dinh dưỡng và thể hình không ngừng bùng nổ với hàng loạt trào lưu mới, một bác sĩ chuyên về tuổi thọ lại cho rằng chúng ta đang bỏ quên nền tảng quan trọng nhất của sức khỏe, đó chính là chất lượng giấc ngủ.
“Mảnh ghép bị lãng quên” trong hành trình sống khỏe
Steven Lu, một cựu bác sĩ hồi sức tích cực, hiện là nhà sáng lập phòng khám chuyên về tuổi thọ Everlab tại Australia, cho biết ông thường gặp những bệnh nhân “làm mọi thứ đúng cách”: ăn uống cân bằng, tập thể dục đều đặn, uống đủ loại thực phẩm bổ sung. Thế nhưng, họ vẫn mệt mỏi, thiếu tập trung, tăng cân khó hiểu hoặc xét nghiệm cho thấy các chỉ số viêm tăng nhẹ.
“Đây là tình trạng tôi gặp khá thường xuyên. Nhiều người chăm chút gần như mọi khía cạnh sức khỏe, từ ăn uống đến tập luyện, nhưng lại bỏ qua yếu tố then chốt quyết định khả năng hồi phục của cơ thể - một giấc ngủ đủ sâu và thực sự giúp tái tạo năng lượng”, bác sĩ Lu chia sẻ.
Theo bác sĩ Lu, thiếu ngủ mạn tính không chỉ gây uể oải đơn thuần mà còn thể hiện rõ qua xét nghiệm: chỉ số viêm tăng, đề kháng insulin tăng dần - yếu tố có thể dẫn đến tăng cân và tiểu đường - hoặc cortisol (hormone căng thẳng) cao bất thường.
“Đây là dấu hiệu cơ thể đang trong trạng thái stress và không được ‘sửa chữa’ đúng cách trong giấc ngủ sâu”, bác sĩ Lu nhấn mạnh.
Giấc ngủ - nền tảng quan trọng của tuổi thọ
Theo bác sĩ Lu, chúng ta có thể “cầm cự” một thời gian với chế độ ăn chưa hoàn hảo hoặc tập luyện không đều, nhưng thiếu ngủ sẽ nhanh chóng làm mọi hệ thống sinh học rối loạn.
Các nghiên cứu lớn cũng củng cố quan điểm này. Phân tích dữ liệu từ Ngân hàng Sinh học Vương Quốc Anh năm 2024 cho thấy người ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm có nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 cao hơn đáng kể so với nhóm ngủ 7 - 8 giờ, ngay cả khi họ duy trì chế độ ăn lành mạnh.
Một nghiên cứu khác đăng trên Journal of the American College of Cardiology năm 2019 cũng chỉ ra rằng ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm liên quan tới nguy cơ nhồi máu cơ tim cao hơn 20% so với nhóm ngủ từ 6 - 9 giờ.
Điều đáng chú ý, theo chuyên gia này, không chỉ là ngủ đủ giấc, chất lượng giấc ngủ cũng rất quan trọng.
Ông khuyến nghị quy tắc 3-2-1 để cải thiện giấc ngủ: ngừng ăn trước giờ ngủ 3 tiếng, ngừng uống nước trước 2 tiếng và tránh màn hình điện tử trước 1 tiếng.
Lý do là ăn nhiều đường hoặc tinh bột trước khi ngủ có thể kích thích insulin, từ đó ức chế melatonin - hormone gây buồn ngủ. Quá trình tiêu hóa cũng giữ nhiệt độ cơ thể cao hơn, cản trở quá trình đi vào giấc ngủ tự nhiên.
Ngoài ra, ánh sáng xanh từ điện thoại và máy tính có thể làm rối loạn nhịp sinh học, còn việc uống nhiều nước sát giờ ngủ khiến bạn dễ thức giấc giữa đêm.
“Chỉ cần loại bỏ những hành vi gây hại phổ biến này, chất lượng giấc ngủ có thể cải thiện rõ rệt”, bác sĩ Lu cho biết.
Bác sĩ Lu cũng khuyên mỗi người nên chú ý đến những dấu hiệu tưởng như nhỏ nhặt: thở bằng miệng khi ngủ, ngáy kéo dài, khô miệng buổi sáng, hơi thở có mùi. Đây có thể là dấu hiệu giấc ngủ bị gián đoạn và nên được thăm khám nếu kéo dài.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều người theo đuổi các “bí quyết sống lâu”, thông điệp của vị bác sĩ này khá rõ ràng: trước khi tìm kiếm chế độ ăn hoàn hảo hay lịch tập khắc nghiệt hơn, hãy tự hỏi “bạn đã thực sự ngủ đủ và ngủ đúng cách chưa?”.
Lam Chi
Nguồn: Telegraph
