Hơn 10 tháng ròng rã tìm cơ hội sống cho con
Ngày 8/11/2024, bé Dâu (tên thân mật của Thiên Di) chào đời trong niềm hạnh phúc của gia đình. Chị Vi không giấu được xúc động khi lần đầu ôm con gái khỏe mạnh, nặng hơn 3 kg, làn da hồng hào và đôi mắt tròn tinh nghịch.
Ít ai ngờ, đúng một năm sau, ngày 8/11/2025, sinh nhật đầu đời của Di lại diễn ra trong khu Hồi sức cấp cứu. Cô bé vừa trải qua ca đại phẫu ghép gan vì căn bệnh teo đường mật bẩm sinh, xơ gan giai đoạn cuối. Người hiến tặng một phần lá gan cho em chính là mẹ Vi. Hai tuần sau ca ghép, sức khỏe của chị Vi đã hồi phục còn bé “Dâu dũng cảm” vẫn từng ngày bền bỉ chiến đấu để sớm trở về vòng tay gia đình.
Bé Thiên Di và mẹ trước ca phẫu thuật ghép gan.
“Sinh con ra hồng hào, khỏe mạnh, tôi cứ nghĩ hành trình làm mẹ của mình sẽ bình yên như bao gia đình khác. Nhưng sự bình yên ấy chỉ kéo dài vỏn vẹn 40 ngày. Con hơn một tháng tuổi mà da vàng hơn lúc mới sinh. Linh cảm điều gì đó bất ổn, tôi đưa bé đi khám”, chị Vi nhớ lại.
Đến khám tại một bệnh viện ở TP.HCM, bé Di được xác định mắc teo đường mật bẩm sinh. Đây là căn bệnh hiếm gặp, nếu không được phẫu thuật sớm sẽ dẫn đến xơ gan và suy gan giai đoạn cuối.
Ba tháng tuổi, bé được phẫu thuật Kasai - kỹ thuật “mở đường dẫn mật” với hy vọng giúp gan tiếp tục hoạt động. Nhưng phép màu đã không xảy ra. Sau phẫu thuật, tình trạng của bé không được cải thiện, gan xơ hóa nhanh, vàng da đậm, thể trạng ngày càng suy kiệt.
“10 tháng đầu đời của con là 10 tháng bệnh viện trở thành nhà. Có những đêm tôi chỉ biết ôm con trong tay, cầu mong con qua được ngày mai. Dù ánh mắt của bác sĩ đôi khi đầy lo lắng, tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc buông tay”, chị Vi chia sẻ.
Tháng 10/2025, khi tròn 11 tháng tuổi, Di chỉ nặng 5,3 kg, tương đương một em bé 3 tháng tuổi. Gia đình tìm đến Vinmec Times City với hy vọng được ghép gan cho con - phương án duy nhất giữ lại sự sống cho bé.
PGS.TS.BS Lê Văn Thành cùng ê-kíp đang tinh chỉnh lại mảnh gan hiến từ người mẹ trước khi ghép cho bé.
PGS.TS.BS Lê Văn Thành thực hiện lấy mảnh ghép gan thùy trái bằng kỹ thuật nội soi.
Hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ xác định bé đã bước vào giai đoạn xơ gan tiến triển, chức năng gan suy giảm, thể trạng suy dinh dưỡng, nguy cơ gặp biến chứng trong và sau mổ rất lớn. Ghép gan cho bệnh nhi nhẹ cân là thách thức đặc biệt do tạng nhỏ, mạch máu mỏng, gan xơ nặng. Người hiến là mẹ ruột, đòi hỏi ca ghép vừa đảm bảo đủ thể tích gan cho trẻ, vừa tuyệt đối an toàn cho người hiến.
Khi biết mình có thể hiến gan cứu con, chị Vi nói trong xúc động: “Tôi không nghĩ đó là sự hy sinh. Với một người mẹ, đó là điều hiển nhiên. Tôi chỉ trao lại cho con sự sống mà con xứng đáng có”.
Cuộc đại phẫu “thách thức chồng thách thức”
Với kinh nghiệm thực hiện hàng trăm ca ghép gan phức tạp, PGS.TS Lê Văn Thành - Phó Tổng giám đốc chuyên môn khối Ngoại, Hệ thống Y tế Vinmec - là người trực tiếp phẫu thuật cho bé.
“Đây là bệnh nhi nhẹ cân nhất mà chúng tôi tiến hành ghép gan tại Vinmec. Ghép gan cho trẻ em suy dinh dưỡng, cân nặng chỉ 5-6kg không chỉ là thử thách về kỹ thuật nối mạch máu và đường mật, mà còn là bài toán ổn định huyết động, đông máu… trong mổ. Mỗi thao tác của phẫu thuật viên đều phải tỉ mỉ, tính toán kỹ lưỡng từng milimet và đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều ê-kíp ghép gan, gây mê, hồi sức…”, PGS.TS Lê Văn Thành cho biết.
PGS.TS.BS Lê Văn Thành thăm bé Di sau hơn một tháng phẫu thuật.
Cuộc đại phẫu kéo dài hơn 12 tiếng. Phần gan khỏe mạnh từ người mẹ được lấy bằng phương pháp nội soi, sau đó được tinh chỉnh tỉ mỉ để phù hợp với khoang bụng của bé. Kỹ thuật nối tĩnh mạch cửa, động mạch gan và đường mật ở trẻ nhỏ cũng đòi hỏi tay nghề cao và kinh nghiệm dày dặn của phẫu thuật viên. Sau mổ, gan ghép bắt đầu hoạt động nhưng chặng đường hồi phục vẫn đầy thách thức.
Bé Di được chuyển về khoa Hồi sức tích cực, áp dụng phác đồ hồi sức cá thể hóa, kiểm soát hô hấp, huyết động, chống thải ghép, phòng và xử lý nhiễm trùng, kiểm soát đau, điều chỉnh rối loạn đông máu và cân bằng nội môi, đặc biệt là hỗ trợ dinh dưỡng tích cực để nâng cao thể trạng.
Chị Vi - người mẹ hiến gan cho con - khỏe mạnh sau ca phẫu thuật.
Theo bác sĩ Lê Văn Bình - khoa Hồi sức tích cực, một trong những thử thách lớn là ngăn chặn và xử trí tình trạng xẹp phổi - biến chứng thường gặp ở trẻ sau ghép gan, đặc biệt là trẻ suy dinh dưỡng sau phẫu thuật lớn. Nhờ phác đồ điều trị được “cá thể hóa” gồm thở CPAP, cung cấp oxy, vật lý trị liệu hô hấp, sử dụng thuốc phù hợp… bé đã dần phục hồi. Chức năng gan ghép được theo dõi sát sao hàng ngày thông qua xét nghiệm chức năng gan và hình ảnh học gan ghép.
“Không chỉ sử dụng các trang thiết bị hiện đại, phác đồ chăm sóc cho bé còn là từng mũi tiêm, liều thuốc, từng bữa ăn, từng lần điều chỉnh thuốc để phù hợp với trẻ. Bởi hồi sức ghép tạng là cuộc chạy đua với thời gian và biến chứng để đảm bảo an toàn và rút ngắn thời gian hồi phục cho bệnh nhân”, bác sĩ Bình chia sẻ.
Làn da trắng hồng, nụ cười đã trở lại trên khuôn mặt bé Thiên Di sau hơn một tháng ghép gan.
Sau hơn một tháng, bé Di đã thoát khỏi tình trạng nguy kịch, phổi hoạt động bình thường, gan ghép ổn định. Bé tươi tỉnh, hoạt bát hơn, tình trạng vàng da được cải thiện, cân nặng bắt đầu tăng. Đầu tháng 12, Di được chuyển khỏi khoa Hồi sức tích cực, tiếp tục điều trị tại chuyên khoa nội Nhi. Đón con trở về, nụ cười đã trở lại trên khuôn mặt của chị Vi.
“Nếu tình mẹ là phép màu thì các bác sĩ Vinmec chính là người đã biến phép màu ấy thành hiện thực”, chị nghẹn ngào tâm sự.
