Trong nhiều năm qua, chương trình Chuyện Ngày Xưa đã trở thành một phần ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ khán giả với thế giới cổ tích giàu màu sắc. Dưới sự dẫn dắt của NSƯT Thành Lộc cùng nhóm Líu Lo thân quen gồm chó Lulu, két Lala, mèo Lili và hề Lí Lắc, mỗi câu chuyện được kể bằng lối dẫn dắt dí dỏm, gần gũi và đầy sáng tạo. Những nhân vật nhân hóa sinh động ấy đã góp phần nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ và để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng hàng triệu khán giả.
Tuy nhiên, với trẻ em khiếm thị, hành trình bước vào thế giới cổ tích ấy vẫn còn nhiều hạn chế khi phần lớn các em chỉ có thể tiếp cận qua lời kể của gia đình hay thầy cô. Ngay cả khi theo dõi chương trình trên truyền hình hay các nền tảng số, việc hình dung nhân vật, bối cảnh và diễn biến câu chuyện vẫn là một thử thách không nhỏ.
Xuất phát từ sự thấu hiểu đó, cùng kinh nghiệm sản xuất nội dung thiếu nhi và từng thực hiện phiên bản dành cho khán giả khiếm thị của chương trình Vườn Âm Nhạc Tháng 10 - Rộn Ràng Trăng Thu, nhân dịp Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6, HTV chính thức giới thiệu 5 tập Chuyện Ngày Xưa phiên bản nâng cấp tiếp cận khán giả khiếm thị. Dự án góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận nội dung giáo dục, giải trí cho trẻ em khiếm thị; mà còn mang đến cho các em cơ hội lần đầu tiên được "xem", cảm nhận trọn vẹn thế giới cổ tích bằng trí tưởng tượng của riêng mình.
Nhà báo Trương Kiều Nga - Trưởng Ban Khoa giáo Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh cho biết dự án lần này là tâm huyết đã được đội ngũ HTV ấp ủ từ lâu với mong muốn mang đến cho các em nhỏ, đặc biệt là trẻ em khiếm thị, những trải nghiệm giàu cảm xúc, niềm vui và hạnh phúc thông qua thế giới cổ tích quen thuộc. Bà chia sẻ thêm, đối với những người làm nghề, niềm hạnh phúc lớn nhất chính là được nhìn thấy nụ cười và sự hào hứng của các em nhỏ. Dù quá trình thực hiện phía sau hậu trường có nhiều khó khăn, vất vả, thì tình cảm và sự đón nhận của các em vẫn luôn là động lực để ê-kíp tiếp tục.
Món quà 1/6 từ HTV: Đưa truyền hình cổ tích đến với trẻ em khiếm thị
Năm tập Chuyện Ngày Xưa được lựa chọn để làm mới trong dự án lần này bao gồm: Sự Tích Mặt Trăng, Sự Tích Trái Thơm, Nàng Công Chúa Và Bầy Thiên Nga, Đôi Giày Đỏ và Cây Rìu Vàng. Để mang đến một phiên bản nâng cấp thực sự chất lượng, ê-kíp đã trải qua một quy trình làm việc kỹ lưỡng và tâm huyết.
Đồng hành cùng đơn vị Sunbox, ê-kíp đã xây dựng phần kịch bản thuyết minh chi tiết từ ngoại hình, trang phục đến biểu cảm nhân vật, đóng vai trò như "đôi mắt thứ hai" cho khán giả khiếm thị. Anh Lương Linh - Đồng sáng lập Sunbox đánh giá HTV đang cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và cam kết lâu dài trong hành trình mở rộng khả năng tiếp cận các sản phẩm văn hóa cho cộng đồng.
Sau khi hoàn thiện kịch bản, các phát thanh viên giàu kinh nghiệm đã tiến hành thu âm, điều chỉnh nhịp đọc khéo léo để truyền tải trọn vẹn cảm xúc. Đặc biệt, ê-kíp còn tổ chức buổi đánh giá trực tiếp cùng các bạn khán giả khiếm thị để tinh chỉnh sản phẩm hoàn thiện nhất trước khi ra mắt.
Là một trong hai khán giả đầu tiên được xem phiên bản mới của Chuyện Ngày Xưa, em Huỳnh Thanh Yến Vy - sinh viên trường Đại học Văn Hiến xúc động chia sẻ: "Trước đây khi xem kịch, em thường phải nhờ chị gái hay mẹ ngồi bên cạnh để thuyết minh, mô tả lại những hành động của nhân vật mà mình không nhìn thấy. Vì thế, em chỉ nắm được khoảng 50% nội dung và đây cũng là lần đầu tiên em được biết chi tiết về trang phục của các nhân vật. Nhưng với phiên bản nâng cấp tiếp cận này của HTV, em đã có thể tự mình hiểu và cảm nhận câu chuyện một cách trọn vẹn lên đến 80 - 90%".
Để cả nhà cùng xem TV
Phiên bản nâng cấp tiếp cận khán giả khiếm thị còn góp phần tạo nên những khoảnh khắc gắn kết trong mỗi gia đình. Giờ đây, các em nhỏ khiếm thị có thể cùng ông bà, cha mẹ và anh chị theo dõi Chuyện Ngày Xưa trên cùng màn hình, cùng bật cười trước những tình huống dí dỏm hay cùng gật gù trước những bài học ý nghĩa được lồng ghép trong từng câu chuyện. Sự đồng điệu về mặt trải nghiệm giúp trẻ khiếm thị không còn cảm giác đứng ngoài những cuộc trò chuyện, thay vào đó, các em có thể cùng mọi người chia sẻ cảm nhận về nhân vật, tình tiết hay thông điệp ngay sau khi câu chuyện kết thúc.
Em Phan Huỳnh Khánh Linh, học sinh lớp 4 Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu, đã có một buổi xem đầy cảm xúc bên cạnh bà của mình. Em Khánh Linh cho biết phần lời thuyết minh đã giúp em hiểu rõ hơn về hành động, biểu cảm và diễn biến của các nhân vật, từ đó dễ dàng tưởng tượng câu chuyện hơn khi theo dõi.
Đồng hành cùng cháu trong buổi xem, bà Đặng Thị Tam cho biết trước đây, khi theo dõi Chuyện Ngày Xưa, Khánh Linh thường phải nghe đi nghe lại nhiều lần hoặc nhờ người thân giải thích thêm để hiểu nội dung, bởi có nhiều chi tiết khiến em khó hình dung. Theo bà Tam, phiên bản mới với phần mô tả đã giúp bé dễ tưởng tượng, tiếp thu câu chuyện tốt và hào hứng hơn khi xem; và quan trọng hơn cả, giúp bé "cảm nhận mình còn được sự quan tâm và đồng cảm".
Khi nhân vật cổ tích bước ra đời thật
Nằm trong khuôn khổ dự án, HTV đã tổ chức sự kiện đặc biệt mang tên Chạm vào Chuyện Ngày Xưa tại nhà hát trung tâm phát thanh HTV. Sự kiện là món quà ý nghĩa dành cho 70 em học sinh khiếm thị, mang lại cho các em cơ hội lần đầu tiên được trực tiếp thưởng thức những tập đầu tiên của dự án cùng nhiều hoạt động trải nghiệm. Trước khi chương trình chính thức bắt đầu, các khán giả nhí đã tham gia hoạt động trải nghiệm "Sờ chạm - Hiểu câu chuyện". Tại đây, các em được tận tay khám phá mô hình 3D tái hiện các bối cảnh, đạo cụ và trang phục của các nhân vật để dễ dàng hình dung về thế giới trong câu chuyện thông qua xúc giác.
Cô Nguyễn Thị Thanh Huệ - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu, cho biết với học sinh khiếm thị, việc tiếp cận các chương trình nghệ thuật thường chủ yếu thông qua thính giác và xúc giác. Vì vậy, những hoạt động trải nghiệm theo hình thức "sờ chạm" như tại sự kiện mang đến cho các em những cảm xúc rất đặc biệt. Theo cô Huệ, việc được trực tiếp chạm vào mô hình, đạo cụ và các nhân vật trong câu chuyện giúp các em hình dung rõ hơn về thế giới cổ tích. Nhiều em vốn yêu thích những nhân vật này từ nhỏ nên khi được kết hợp giữa nghe thuyết minh mô tả và cảm nhận bằng xúc giác đã không giấu được sự xúc động.
Ngay từ những phút đầu tiên của buổi chiếu, khán phòng đã ngập tràn tiếng cười và nhiều cung bậc cảm xúc. Đặc biệt hơn cả, các em nhỏ còn có dịp gặp gỡ, giao lưu và cùng thưởng thức câu chuyện với NSƯT Thành Lộc. Chia sẻ tại chương trình, NSƯT Thành Lộc cho biết anh vô cùng xúc động khi Chuyện Ngày Xưa nay đã có thể đến gần hơn với trẻ em khiếm thị. NSƯT Thành Lộc cũng bày tỏ sự bất ngờ và hạnh phúc khi phiên bản nâng cấp khả năng tiếp cận không chỉ giúp các em theo dõi được nội dung câu chuyện, mà còn hỗ trợ các em tưởng tượng, hình dung rõ nét hơn về nhân vật, bối cảnh và cảm xúc trong từng phân đoạn.
Nhà báo Trương Kiều Nga - Trưởng Ban Khoa giáo Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh cho biết, dự án lần này là tâm huyết đã được đội ngũ HTV ấp ủ từ lâu với mong muốn mang đến cho các em nhỏ, đặc biệt là trẻ em khiếm thị, những trải nghiệm giàu cảm xúc, niềm vui và hạnh phúc thông qua thế giới cổ tích quen thuộc.
Bà chia sẻ thêm, đối với những người làm nghề, niềm hạnh phúc lớn nhất chính là được nhìn thấy nụ cười và sự hào hứng của các em nhỏ. Dù quá trình thực hiện phía sau hậu trường có nhiều khó khăn, vất vả, thì tình cảm và sự đón nhận của các em vẫn luôn là động lực để ê-kíp tiếp tục.
Phát biểu tại chương trình, Nhà báo Cao Anh Minh - Tổng Giám đốc Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh cho biết, thế giới cổ tích đã luôn là ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ, nhưng lại là một không gian có phần hạn chế với trẻ em khiếm thị. Vì thế, dự án không chỉ dừng lại ở một sản phẩm giải trí thông thường, mà là lời khẳng định về quyền bình đẳng của mọi trẻ em trong việc hưởng thụ các nội dung giáo dục và giải trí chất lượng cao. Nhà báo Cao Anh Minh bộc bạch: "Tôi đến đây, nắm tay và nhắm mắt cùng các em, để lắng nghe, sẻ chia và cảm nhận thế giới theo cách các em đang trải nghiệm".
Chương trình nhận được sự đồng hành từ Sunbox, Gamuda Land và Quỹ One Health Foundation. Trong thời gian tới, HTV sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị để phát triển thêm nhiều tập mới, góp phần xây dựng một xã hội hòa nhập, không bỏ ai lại phía sau.
Trong thời gian tới, HTV sẽ tiếp tục phối hợp cùng các đơn vị đồng hành để phát triển thêm nhiều tập mới của chương trình “Chuyện Ngày Xưa” phiên bản nâng cấp tiếp cận khán giả khiếm thị, góp phần mang thế giới cổ tích đến gần hơn với tất cả trẻ em. Đây là bước đi quan trọng để HTV đa dạng hóa tệp khán giả, đồng thời lan tỏa tình yêu thương và góp phần xây dựng một xã hội hòa nhập, không bỏ ai lại phía sau.
Đón xem các tập "Sự tích mặt trăng", "Sự tích trái thơm" và "Đôi giày đỏ" phiên bản nâng cấp tiếp cận khán giả khiếm thị trên kênh YouTube HTV3.
Song song đó, toàn bộ 5 tập của dự án đã được phát hành trên ứng dụng HTVm, bao gồm "Sự tích mặt trăng", "Sự tích trái thơm", "Cây rìu vàng", "Nàng công chúa và bầy thiên nga" và "Đôi giày đỏ".
Trên sóng HTV3, chương trình được phát sóng vào lúc 14 giờ 50 phút các ngày thứ Bảy, gồm: "Sự tích trái thơm" (30/5), "Sự tích mặt trăng" (6/6) và "Cây rìu vàng" (13/6).
PV
