Năm 2025, muốn mua MacBook rẻ nhất tại Việt Nam phải chi ít nhất 25 triệu đồng cho MacBook Air M1. Năm 2026, con số đó giảm xuống còn 16,5 triệu đồng với MacBook Neo, hoặc chỉ khoảng 14 triệu đồng nếu có ưu đãi education. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, MacBook cạnh tranh trực diện với laptop Windows phổ thông ở cùng tầm giá.
Ở mức 16 đến 17 triệu đồng, thị trường Việt Nam có nhiều lựa chọn Windows quen thuộc: Acer Aspire 16, ASUS Vivobook 15, Lenovo IdeaPad Slim 3, HP 15s. Đây đều là những dòng bán chạy, đã chứng minh qua nhiều năm. Nhưng khi đặt cạnh MacBook Neo, cuộc so sánh không còn đơn giản như so thông số.
Ngay từ lúc mở hộp, sự khác biệt đã rõ. Neo có vỏ nhôm nguyên khối, nặng 1,22 kg, mỏng 1,27 cm, với 4 tùy chọn màu sắc. Magic Keyboard cho cảm giác gõ chắc chắn. Trackpad phản hồi chính xác. Khi Apple demo trực tiếp Neo cạnh một chiếc laptop HP cùng giá tại sự kiện ra mắt ở New York, điều đầu tiên người ta nhận ra không phải màn hình hay hiệu năng, mà là tiếng cọt kẹt từ trackpad và bàn phím HP mỗi khi nhấn. Neo hoàn toàn im lặng.
Laptop Windows tầm 16 triệu đồng phần lớn dùng vỏ nhựa, khung bàn phím có độ uốn, và trọng lượng thường trên 1,7 kg. Setup lần đầu trên Windows mất từ 30 đến 45 phút cho cập nhật, đăng nhập Microsoft bắt buộc, và tắt các ứng dụng cài sẵn. Neo bật nắp, đăng nhập Apple ID, dùng ngay trong vài phút.
Tuy nhiên, thông số trên giấy kể câu chuyện khác. Laptop Windows ở tầm giá này thường có 16 GB RAM, nhiều mẫu cho SSD 512 GB, màn hình 15 đến 16 inch. Neo chỉ có 8 GB RAM (bản 16,5 triệu) hoặc 8 GB RAM cùng 512 GB SSD và Touch ID (bản khoảng 17,5 triệu đồng). Màn hình Neo 13 inch, nhỏ hơn đáng kể. Về cổng kết nối, Neo chỉ có 2 USB-C và 1 jack tai nghe, trong khi laptop Windows thường trang bị USB-A, HDMI, khe thẻ SD, đa dạng hơn nhiều.
Điểm sáng của Neo trên giấy nằm ở màn hình: Liquid Retina 2408 x 1506 pixel, 500 nits, hỗ trợ 1 tỷ màu. Nhiều laptop Windows cùng giá chỉ có màn hình Full HD với độ sáng và dải màu thấp hơn. Chip A18 Pro cũng vượt M1 MacBook Air trong benchmark Geekbench 6, dù 8 GB RAM nghe ít hơn so với 16 GB trên Windows. Thực tế, nhờ cơ chế unified memory và macOS quản lý bộ nhớ hiệu quả, 8 GB trên Mac không tương đương 8 GB trên Windows. Tuy nhiên, đây vẫn là giới hạn thực tế khi mở nhiều ứng dụng nặng cùng lúc.
Trải nghiệm hàng ngày mới là yếu tố quyết định. Pin Neo đạt 16 giờ phát video liên tục và 11 giờ lướt web, vượt xa mọi laptop Windows cùng giá, vốn thường chỉ đạt 6 đến 8 giờ. macOS không có quảng cáo, không Copilot, không bloatware. Bật nắp máy là làm việc ngay, không bị phân tâm bởi thông báo Microsoft hay ứng dụng cài sẵn.
Về tương thích phần mềm, macOS đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh viên phổ thông: Microsoft Word, PowerPoint, Excel (qua Microsoft 365), trình duyệt web, Zoom, Zalo. Tuy nhiên, nhiều phần mềm chuyên ngành chỉ chạy trên Windows: AutoCAD, SolidWorks, SPSS, nhiều ứng dụng kỹ thuật và kế toán. Sinh viên ngành kỹ thuật, kiến trúc, hoặc tài chính kế toán cần kiểm tra kỹ phần mềm bắt buộc của trường trước khi quyết định.
Game là lĩnh vực mà Neo gần như không thể cạnh tranh. MacBook Neo chạy được game casual và một số tựa indie, Genshin Impact có bản Mac, nhưng Valorant, CS2, và Liên Minh Huyền Thoại bản PC không hỗ trợ macOS. Với một bộ phận lớn sinh viên Việt Nam coi game là nhu cầu hàng ngày, đây là yếu tố loại trừ rõ ràng.
Vậy ai nên chọn gì? Chọn MacBook Neo nếu nhu cầu chính là học tập và văn phòng, đã sử dụng iPhone, cần pin dài cả ngày, muốn máy bền và giữ giá tốt khi bán lại. Chọn laptop Windows nếu cần chơi game, cần phần mềm chuyên ngành chỉ có trên Windows, cần cổng kết nối đa dạng hoặc màn hình lớn hơn 13 inch. Lưu ý rằng Neo không nâng cấp được RAM hay SSD, mua cấu hình nào dùng cấu hình đó, nên cân nhắc bản 512 GB (khoảng 17,5 triệu đồng) nếu ngân sách cho phép.
Trước năm 2026, chọn laptop 16 triệu đồng đồng nghĩa với chọn Windows, không cần suy nghĩ. Giờ đây, lần đầu tiên, có một chiếc MacBook ở cùng tầm giá, với trải nghiệm tổng thể mà không laptop Windows nào cùng mức có thể sánh được. Neo không phải laptop có thông số tốt nhất ở tầm giá, nhưng là laptop có trải nghiệm tổng thể tốt nhất. Và đa số người dùng cần trải nghiệm, không cần thông số.
Thế Duyệt
