Bước vào giai đoạn 2026-2030, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục đầu tư cho những địa bàn còn khó khăn, mà quan trọng hơn là tạo ra năng lực phát triển mới để người dân và cộng đồng chủ động tham gia vào quá trình phát triển.
Là tỉnh có nhiều xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với địa hình phức tạp, điều kiện phát triển giữa các khu vực còn chênh lệch. Trong những năm qua, các chương trình, chính sách dân tộc và Chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần cải thiện kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân.
Theo Kế hoạch triển khai thực hiện chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 của UBND tỉnh Lào Cai. Mục tiêu tổng quát được tỉnh xác định là phát triển nhanh, toàn diện, bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, các dân tộc; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa; xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội. Đáng chú ý Lào Cai luôn đặt mục tiêu nâng mức thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số lên 60 triệu đồng/người/năm vào năm 2030, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 40 triệu đồng/người/năm năm 2026.
Phấn đấu tỉ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm xuống dưới 10% (CTTĐT Lào Cai)
Phấn đấu tỷ lệ nghèo đa chiều của cả nước duy trì mức giảm từ 1% - 1,5%/năm; giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%. Thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp 2,5 - 3 lần so với năm 2020; thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số đạt bằng 1/2 mức bình quân chung của cả nước. Đồng thời, phấn đấu vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn.
Chương trình được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh, trong đó ưu tiên các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới. Đối tượng thụ hưởng gồm: người dân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các tổ chức có liên quan; đặc biệt ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo trong vòng 36 tháng kể từ thời điểm được cấp có thẩm quyền công nhận thoát nghèo. Với cách tiếp cận giảm nghèo đa chiều, lấy người dân làm trung tâm và chủ thể, gắn hỗ trợ an sinh với phát triển sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập, Chương trình hướng tới tạo chuyển biến thực chất trong đời sống người dân, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng.
Chương trình mục tiêu Quốc gia có ý nghĩa quan trọng với việc ổn định đời sống, phát triển kinh tế (Lào Cai)
Từ nguồn lực triển khai các chương trình mục tiêu Quốc gia có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong ổn định đời sống. Ngay từ những tháng đầu năm 2026, đã có 34 hộ tham gia Dự án cộng đồng phát triển dự án chăn nuôi thuộc Dự án 3, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có 8 hộ đăng ký hỗ trợ ngựa giống, 26 hộ đăng ký hỗ trợ trâu, bò. Sau quá trình thực hiện thu nhập của người dân được nâng cao, xác định phát triển nguồn nhân lực, chuyển dịch cơ cấu lao động, mở rộng đào tạo nghề phải gắn với nhu cầu thực tiễn. Đến năm 2030, phấn đấu từ 35 - 40% lao động là người dân tộc thiểu số được đào tạo nghề, trong đó ít nhất 50% là lao động nữ.
Hỗ trợ phát triển sản xuất đa dạng sinh kế, đào tạo nghề và giới thiệu việc làm; tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các chính sách, dịch vụ xã hội (CTTĐT Lào Cai)
Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu trên, Lào Cai triển khai cơ cấu lại nền kinh tế khu vực nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, khuyến khích phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, doanh nghiệp, thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu nhằm tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và khai thác hiệu quả lợi thế của địa phương.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn tiếp theo: Tập trung đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Hệ thống giao thông, điện, nước sinh hoạt, thủy lợi, viễn thông và hạ tầng số sẽ được ưu tiên hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Phấn đấu 100% hộ dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng điện lưới quốc gia và nước sinh hoạt hợp vệ sinh; trên 85% số xã, thôn có hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; 98% tuyến đường ô tô đến trung tâm thôn được cứng hóa.
Nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục ở các cấp học vùng đồng bào dân tộc miền núi ( CTTĐT Lào Cai)
Trong lĩnh vực giáo dục, Lào Cai tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số; duy trì phổ cập giáo dục, xóa mù chữ; phát triển hợp lý hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú; tăng cường giáo dục hướng nghiệp và đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số.
Học sinh Trường Trung cấp DTNT Nghĩa Lộ thực hành kỹ năng nghề tại doanh nghiệp (CTTĐT Lào Cai)
Công tác chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an sinh xã hội cũng được quan tâm. Tỉnh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ người dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế lên trên 95%; giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em; nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Song song với phát triển kinh tế toàn diện, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm; gìn giữ tiếng nói, chữ viết, phong tục, tập quán tốt đẹp; xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng. Triển khai đồng bộ các giải pháp về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ổn định dân cư và phòng, chống thiên tai. Phấn đấu cơ bản giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất; sắp xếp, ổn định trên 95% số hộ di cư tự do; hoàn thành việc di dời các hộ dân ra khỏi khu vực có nguy cơ cao xảy ra thiên tai; duy trì tỷ lệ che phủ rừng khoảng 60%.
Để bảo đảm thực hiện hiệu quả chiến lược, Lào Cai sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc; tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành và huy động hiệu quả các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các chương trình mục tiêu quốc gia, nguồn vốn xã hội hóa cùng các nguồn lực hợp pháp khác. Đồng bộ các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Quyết tâm xây dựng Lào Cai phát triển nhanh, bền vững và trở thành cực tăng trưởng của khu vực miền núi phía Bắc./.
