Kỳ công quy trình "thổi hồn" cho dừa khô
Theo VTC News, anh Tùng là chủ nhân của mô hình bonsai dừa độc lạ này, người đã dành 7 năm thanh xuân để theo đuổi một hướng đi mà trước đây ít ai nghĩ tới.
Chia sẻ về cơ duyên đến với nghề, anh cho biết trong mâm ngũ quả ngày Tết của người Việt không thể thiếu trái dừa. Tuy nhiên, trong khi bonsai được làm từ đủ loại cây thế, thì riêng cây dừa lại chưa được khai thác. Cách đây 7 năm, khi tình cờ thấy các nhà vườn tại Indonesia và Malaysia tạo hình linh vật từ dừa khô, anh đã nảy ra ý định học hỏi và phát triển tại Việt Nam.
Để có được những tác phẩm ưng ý như hiện tại, anh Tùng đã trải qua không ít thất bại. "Những ngày đầu, tôi làm rồi lại bỏ, chỉnh đi chỉnh lại mãi vì chưa thấy hài hòa. Vừa làm vừa tự rút kinh nghiệm, dần dần mới tạo ra được sản phẩm hoàn chỉnh", anh Tùng bộc bạch.
Các mẫu dừa bonsai được anh Tùng sáng tạo. Ảnh: VTC News
Dừa bonsai của anh được làm từ giống dừa ta, nhưng phải là loại dừa già, trái nhỏ. Đây vốn là loại dừa khó tiêu thụ do năng suất thấp, nhưng lại trở thành nguyên liệu vàng cho bonsai nhờ kích thước phù hợp. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này không chỉ giúp tạo ra sản phẩm nghệ thuật mà còn giúp bà con nông dân có thêm thu nhập từ những trái dừa kém phẩm chất.
Quy trình tạo tác đòi hỏi sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Những trái dừa được chọn phải thật tròn đều, sau khi ươm nảy chồi 1-2 cm mới bắt đầu lột vỏ và cạo mụn dừa. Anh Tùng cho biết đây là công đoạn "khó nhằn" nhất, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể làm gãy chồi non, coi như hỏng cả tác phẩm.
Tiếp đến là công đoạn rọc yếm và đánh bóng gáo dừa – khâu quyết định tính thẩm mỹ. Nếu không tỉa yếm và chỉnh thân lá đúng thời điểm, cấu trúc cây sẽ bị phá vỡ. Sau đó, dừa được ươm ủ trong môi trường ẩm. Khi cây ra lá, anh Tùng mới bắt đầu uốn rễ, tạo các thế như: trực, huyền, bay hoặc thác đổ.
Anh Tùng trưng bày sản phẩm dừa bonsai tại một sự kiện của TP.HCM. Ảnh: VTC News
Theo anh Tùng, một cây bonsai dừa đạt chuẩn phải hội tụ đủ các yếu tố: bộ lá nhỏ, tròn đều; bộ rễ khỏe nổi trên mặt chậu từ 5-7 cm; gáo dừa bóng loáng và dáng cây cân đối. Đặc biệt với dòng bonsai linh vật, người thợ phải "thổi" được cái thần của con giáp vào tác phẩm. Vì làm thủ công hoàn toàn nên không có hai chậu nào giống hệt nhau, mỗi tác phẩm đều mang một dáng vẻ và câu chuyện riêng.
Quá trình chăm sóc kéo dài từ 8 tháng đến 1 năm với tỷ lệ hao hụt rất cao. Từ 100 trái dừa ban đầu, qua chọn lọc và nuôi dưỡng, chỉ còn khoảng 25 đến 35 cây đạt chuẩn để xuất bán. Bên cạnh đó, thời tiết thất thường và áp lực thị trường Tết cũng là những thách thức lớn buộc người làm nghề phải kiên trì và liên tục sáng tạo.
Đàn ngựa dừa hút khách dịp cận Tết Bình Ngọ 2026
Sau nhiều năm kiên trì, dòng dừa bonsai của anh Tùng hiện là sản phẩm độc quyền tại TP.HCM và vinh dự đạt chứng nhận OCOP 3 sao - sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của thành phố. Dù quy trình tạo tác phức tạp, nhưng dừa bonsai lại rất dễ chăm sóc. Người chơi chỉ cần tưới nước 3-5 ngày/lần, phơi nắng nhẹ buổi sáng và tỉa lá định kỳ là có thể giữ cây sống khỏe từ 5-7 năm.
Ngựa dừa “mặt ngơ ngác” của anh Tùng. Ảnh: Dân Việt
Thông tin trên báo Dân Việt, những ngày cận Tết Bính Ngọ 2026, khu vườn của anh Tùng nhộn nhịp hơn hẳn. Các mẫu bonsai tạo hình linh vật Ngựa đang được thị trường săn đón.
Cũng theo anh Đậu Thanh Tùng, ý tưởng làm ngựa từ trái dừa đến rất tình cờ. Lúc đầu, anh thử tạo hình chơi cho vui, không ngờ thành ra “linh vật cười”. Nhận dịp Tết Bính Ngọ, anh làm thêm nhiều mẫu, mỗi con một dáng, không con nào giống con nào.
“Ngựa của tôi không cần đẹp, chỉ cần nhìn là thấy vui, thấy Tết”, anh Tùng chia sẻ. Chính sự không hoàn hảo, không trau chuốt quá mức lại tạo nên nét duyên rất riêng cho con ngựa dừa. Người mua về trưng Tết không chỉ để cầu may, mà còn để lấy tiếng cười xua tan mệt mỏi cuối năm.
Giữa thị trường linh vật Tết ngày càng giống nhau, con ngựa làm từ trái dừa của anh Đậu Thanh Tùng mang đến một làn gió khác lạ, mộc mạc, hài hước và đậm chất miệt vườn. Không cần phải là ngựa “chuẩn form”, chỉ cần là ngựa… nhìn là thấy Tết đã về.
Đàn ngựa dừa "mặt ngơ ngác". Ảnh: Dân Việt
Chia sẻ về giá trị kinh tế, anh Tùng tâm sự: "Thực tế lúc đầu tôi chỉ tính làm để chơi thỏa đam mê. Nhưng càng làm càng thấy tiềm năng lớn. Một trái dừa thô chỉ vài nghìn đồng, nhưng khi hoàn thiện thành bonsai có thể bán tiền triệu. Quan trọng nhất là thị trường ngày càng đón nhận tích cực".
Từ những trái dừa khô mộc mạc, qua bàn tay tài hoa của người nông dân Sài thành, chúng đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật mang đậm hồn Việt, góp phần mang sắc xuân và sự thịnh vượng đến mọi nhà trong năm mới.
