Tập đoàn Hệ thống Độ chính xác cao (High Precision Systems) vừa hoàn tất bàn giao lô hệ thống pháo - tên lửa phòng không Pantsir-S cho Bộ Quốc phòng Nga, sau khi các khí tài này vượt qua các bài thử nghiệm nghiêm ngặt và được đại diện quân đội nghiệm thu.
Tập đoàn công nghệ nhà nước Rostec cho biết, dòng hệ thống phòng không Pantsir hiện là một trong những thành phần then chốt bảo vệ bầu trời nước Nga và đã chứng minh được hiệu suất tác chiến cao trong điều kiện thực tế.
Ngày 20 tháng 3, Rostec khẳng định Pantsir có khả năng đối phó với "hầu hết các loại vũ khí tấn công đường không của đối phương", bao gồm cả dòng tên lửa hành trình tầm xa mới mang tên Flamingo đang được Ukraine phát triển với sự hỗ trợ từ phương Tây.
Đột phá trong tác chiến chống bầy đàn drone
Ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã phát triển nhiều biến thể chuyên biệt của Pantsir. Trong đó, biến thể mới nhất mang tên Pantsir-SMD đã được tối ưu hóa mạnh mẽ để tiêu diệt các phi đội máy bay không người lái quy mô lớn. Biến thể này đã hoàn tất quá trình phát triển vào tháng 6 năm 2025.
Điểm khác biệt của Pantsir-SMD nằm ở việc tích hợp các loại tên lửa đất đối không tầm ngắn, trọng lượng nhẹ với chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể, đồng thời tăng gấp bốn lần số lượng tên lửa mang theo.
Cải tiến này nhằm giải quyết bài toán nan giải của các hệ thống phòng không truyền thống khi đối mặt với lượng lớn drone: nguy cơ bị quá tải hệ thống và sự lãng phí kinh phí khi phải dùng tên lửa dẫn đường đắt tiền để bắn hạ các mục tiêu giá rẻ. Mỗi xe phóng Pantsir-SMD có thể mang tới 48 tên lửa, vượt trội hoàn toàn so với con số 12 của phiên bản Pantsir-S nguyên bản.
Di sản mới từ kỷ nguyên hậu Xô Viết
Trong khi phần lớn các hệ thống phòng không của Nga được phát triển dựa trên việc nâng cấp sâu các thiết kế từ thời Liên bản, Pantsir là một trong số ít hệ thống hoàn toàn mới được đưa vào biên chế kể từ sau khi Liên Xô tan rã.
Chính thức xuất hiện từ năm 2012, hệ thống này được thiết kế để kết hợp giữa tên lửa đất đối không 57E6M và pháo phòng không tự động nòng đôi 30mm 2A38M. Cả hai loại vũ khí này đều tỏ ra cực kỳ hiệu quả khi tiêu diệt các dòng drone giá rẻ. Nhờ tính cơ động cao và khả năng tác chiến đa dạng, Pantsir đã được thử lửa gắt gao tại các chiến trường như Libya, Syria và Ukraine.
Tính đến đầu thập niên 2020, hệ thống này đã bắn hạ hơn 100 drone và ít nhất một tiêm kích. Đặc biệt, khả năng đánh chặn các loại tên lửa hành trình tàng hình của phương Tây như Storm Shadow đã được nâng cấp đáng kể dựa trên kinh nghiệm thực chiến tại chiến trường Ukraine.
Cải tiến không ngừng nghỉ từ phản hồi chiến trường
Năng lực của Pantsir liên tục được nâng cấp theo thời gian. Phiên bản Pantsir-SM vận hành từ năm 2019 đã tích hợp tên lửa 57E6M làm vũ khí chính, giúp mở rộng phạm vi tác chiến từ 20km lên 30km và tăng tốc độ đánh chặn thêm 31%.
Về việc điều chỉnh khí tài theo nhu cầu thực tế của quân đội, CEO của Rostec, ông Sergey Chemezov phát biểu vào tháng 6 năm 2025:
"Chúng tôi duy trì liên lạc trực tiếp với các binh sĩ vận hành khí tài. Các xưởng sửa chữa của chúng tôi được đặt gần tiền tuyến để nắm bắt thông tin nhanh nhất. Chúng tôi ghi nhận mọi phản hồi và liên tục nâng cấp phần cứng để đáp ứng tình hình."
Bên cạnh đó, Lực lượng Vũ trang Nga cũng đang bổ sung năng lực cho Pantsir bằng cách mua thêm nhiều hệ thống vũ khí laser từ Trung Quốc nhằm tăng cường lưới lửa chống drone. Hiện có nhiều khả năng một loại vũ khí laser mới đang được phát triển với sự hỗ trợ từ Trung Quốc để tích hợp trực tiếp lên khung gầm của hệ thống Pantsir trong tương lai.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
