Loại hạt được nhắc đến ở đây là hạt có vị hơi đắng, dù đó là hạt hướng dương, hạt bí, hạt dẻ... hay bất kỳ loại hạt nào khác.
Phần lớn những hạt có mùi vị lạ này là do bảo quản quá lâu hoặc bảo quản trong điều kiện không đúng cách khiến hạt bị hư hỏng, bị mốc.
Các loại hạt bị mốc rất có khả năng sản sinh ra aflatoxin, chất này đã được cơ quan nghiên cứu ung thư của Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào loại chất gây ung thư loại 1. Nó có độc tính cao và gây ung thư. Nếu tiếp xúc với liều thấp trong thời gian dài hoặc tiếp xúc quá mức một lần có thể tăng lên nguy cơ ung thư do aflatoxin. Nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng có mối tương quan nhất định giữa việc dân số tiếp xúc với aflatoxin B1 và tỷ lệ mắc bệnh ung thư gan.
Ảnh minh họa
Điều quan trọng nhất là aflatoxin tương đối ổn định với ánh sáng và nhiệt độ, nhiệt độ phân hủy của chúng có thể lên tới 280 độ C. Hầu hết aflatoxin chỉ có thể bị bất hoạt thông qua các quá trình nhiệt độ cao trong thời gian dài như bất hoạt và nung ở nhiệt độ cao. Nhiệt độ nấu ăn hàng ngày của chúng ta không thể phá vỡ nó.
Vì vậy, khi ăn bất kỳ loại hạt nào thấy có mùi mốc, đắng thì hãy nhổ ra và súc miệng ngay.
Nấm mốc khi ăn vào gây hại thế nào?
Theo TS. BS Hoàng Minh Đức, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, khi con người ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc, có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe, từ ngộ độc cấp tính đến các bệnh lý nghiêm trọng lâu dài. Các tác hại chính bao gồm:
- Ngộ độc thực phẩm cấp tính với triệu chứng là buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy. Nguyên nhân là do một số loại nấm mốc tiết ra độc tố (mycotoxin) gây kích ứng niêm mạc dạ dày và ruột.
- Nhiễm độc gan và thận do aflatoxin và ochratoxin. Trong đó, aflatoxin là loại độc tố do nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus tạo ra, có khả năng gây tổn thương gan nghiêm trọng. Tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến ung thư gan. Ochratoxin là độc tố từ nấm mốc thường gây tổn thương thận, đặc biệt ở người có sức đề kháng yếu.
- Gây suy giảm miễn dịch: Một số độc tố từ nấm mốc làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng hoặc các bệnh khác.
- Phản ứng dị ứng với triệu chứng hắt hơi, ngứa, phát ban, khó thở. Nguyên nhân là do các bào tử nấm hoặc chất chuyển hóa từ nấm mốc có thể gây phản ứng dị ứng, đặc biệt ở người nhạy cảm.
- Tác động lên hệ thần kinh do fumonisin - một độc tố từ nấm Fusarium có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, gây đau đầu, chóng mặt hoặc co giật trong trường hợp nặng.
- Nguy cơ ung thư: Một số loại độc tố như aflatoxin có liên quan trực tiếp đến nguy cơ phát triển các loại ung thư, đặc biệt là ung thư gan.
- Tích lũy độc tố lâu dài: Việc tiêu thụ thực phẩm nhiễm nấm mốc liên tục trong thời gian dài có thể dẫn đến tích lũy độc tố trong cơ thể, gây ra các bệnh mãn tính như suy gan, suy thận, và các vấn đề chuyển hóa.
Để tránh tác hại từ nấm mốc, TS. BS Hoàng Minh Đức nhắc nhở người dân nên loại bỏ thực phẩm nhiễm mốc, kể cả khi đã cắt bỏ phần mốc; bảo quản thực phẩm đúng cách ở nơi khô ráo, thoáng mát, và tránh ánh nắng mặt trời; kiểm tra thực phẩm định kỳ, đặc biệt với các loại hạt, ngũ cốc, và gia vị dễ bị nhiễm mốc; chế biến kỹ lưỡng bởi nấu chín không tiêu diệt hoàn toàn mycotoxin nhưng có thể giảm nguy cơ lây nhiễm; và bảo vệ sức khỏe bằng cách chủ động phòng ngừa thực phẩm nhiễm nấm mốc là điều cần thiết để tránh những hậu quả nghiêm trọng.
Mỹ Diệu
