Bà Lý năm nay 40 tuổi, đang sống tại Hàng Châu (Chiết Giang, Trung Quốc). Bà vốn luôn tự tin với lối sống "sạch" của mình: chưa từng chạm đến một điếu thuốc, không uống rượu bia và gia đình cũng không có tiền sử mắc bệnh hiểm nghèo. Vậy nên, khi nhận được chẩn đoán ung thư kép cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác, bà cảm thấy… oan ức vô cùng.
Với chiều cao trên 1m60, bà Lý duy trì cân nặng trong 10 năm qua là khoảng 88kg. Bà luôn cho rằng mập mạp một chút sẽ khỏe mạnh hơn. Khi cơ thể bắt đầu có dấu hiệu hụt hơi, khó thở ngay cả khi leo cầu thang, bà quyết định đến bệnh viện để tìm phương pháp giảm cân khoa học.
Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm tầm soát trước khi bắt đầu lộ trình giảm cân đã khiến cả bà Lý và bác sĩ bàng hoàng. Tại Bệnh viện Y học Cổ truyền Thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), bà cùng lúc được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô nhú tuyến giáp và ung thư vú xâm lấn, kèm theo tình trạng tiền tiểu đường và gan nhiễm mỡ. Quá sốc, bà Li thốt lên: "Tôi không hút thuốc, không rượu bia, tại sao lại mắc bệnh?".
Câu trả lời của bác sĩ đã chỉ ra sự thật phũ phàng: Sau khi dùng phương pháp loại trừ, cho thấy chính lớp mỡ thừa tích tụ suốt một thập kỷ là "sát thủ" âm thầm nuôi dưỡng các tế bào ác tính.
Mỡ thừa: "Chất dinh dưỡng" nuôi tế bào ung thư
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), béo phì làm tăng nguy cơ mắc ít nhất 13 loại ung thư. Mỡ không chỉ là lớp mô đệm vô hại; nó là một cơ quan nội tiết hoạt động mạnh mẽ, "tiếp tay" cho mầm mống bệnh tật qua các cơ chế:
- Viêm mạn tính: Tế bào mỡ quá dày đạt sẽ giải phóng các chất gây viêm vào máu, làm tổn thương khả năng sửa chữa DNA tự nhiên của cơ thể.
- Rối loạn insulin: Béo phì gây kháng insulin, khiến nồng độ insulin trong máu tăng cao – đây chính là "nhiên liệu" thúc đẩy sự tăng sinh bất thường của tế bào lạ.
- Hormone dư thừa: Tế bào mỡ sản sinh ra estrogen. Nồng độ hormone này tăng cao là tác nhân trực tiếp kích thích khối u ở vú và nội mạc tử cung phát triển.
- Suy yếu miễn dịch: Mỡ thừa tạo lớp lá chắn giúp tế bào đột biến thoát khỏi sự kiểm soát của hệ miễn dịch.
Kiểm soát cân nặng thế nào để phòng bệnh tật, nhất là ung thư?
Bác sĩ giảm cân của bà Lý cho biết, để không rơi vào bi kịch như bà, mỗi người cần chú trọng việc kiểm soát cân nặng một cách nghiêm ngặt và khoa học. Đừng chỉ nhìn bằng mắt thường, cần dựa trên các chỉ số khoa học sau:
- Chỉ số khối cơ thể (BMI): Nên duy trì ở mức 18,5 - 23,9. Nếu BMI vượt quá 24 được coi là thừa cân và trên 28 là béo phì (theo chuẩn người châu Á).
- Tỷ lệ vòng eo trên chiều cao: Đây là chỉ số quan trọng để đo mỡ nội tạng. Bạn hãy lấy số đo vòng eo chia cho chiều cao; nếu kết quả nhỏ hơn hoặc bằng 0,5 là an toàn. Nếu vòng eo lớn hơn một nửa chiều cao, nguy cơ mắc bệnh chuyển hóa và ung thư sẽ tăng vọt.
- Chu vi vòng eo tuyệt đối: Phụ nữ nên duy trì vòng eo dưới 80cm và nam giới dưới 90cm để giảm thiểu áp lực lên các cơ quan nội tạng.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng quá gầy hay quá béo đều không tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, đối với việc giảm cân, thay vì ăn uống cực đoan, nên duy trì 12 thói quen dưới đây giúp cơ thể thiết lập lại hệ thống chuyển hóa:
- Bữa sáng đầy đủ chất: Ổn định đường huyết cả ngày với ngũ cốc nguyên hạt, trứng và rau củ.
- Đa dạng hóa tinh bột: Thay thế một nửa lượng cơm trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt, khoai lang để bổ sung axit folic và giúp no lâu.
- Đảm bảo protein: Ăn ít nhất một quả trứng và hai phần thịt nạc hoặc đậu phụ cỡ nắm tay mỗi ngày để giữ cơ bụng săn chắc.
- Tăng cường rau xanh: Đảm bảo tối thiểu hai nắm rau trong mỗi bữa ăn để cung cấp sắt và các chất chống oxy hóa.
- Ăn chậm nhai kỹ: Giúp não bộ kịp nhận tín hiệu no, tránh ăn quá đà.
- Nấu ăn nhẹ nhàng: Ưu tiên hấp, luộc; giảm tối đa dầu mỡ, muối và đường.
- Nói không với ăn vặt: Loại bỏ hoàn toàn trà sữa và các loại đồ chiên rán.
- Uống đủ nước: Duy trì 2 lít nước lọc mỗi ngày để hỗ trợ trao đổi chất.
- Quy tắc đĩa ăn "211": 2 phần rau, 1 phần protein và 1 phần tinh bột. Ăn rau trước, cơm sau cùng.
- Giấc ngủ chất lượng: Ngủ đủ 7-9 tiếng để cân bằng hormone báo no leptin.
- Giải tỏa căng thẳng: Tránh để cortisol tăng cao gây tích mỡ bụng thông qua thiền định hoặc hít thở sâu.
- Vận động tích cực: Duy trì ít nhất 30 phút vận động, ví dụ như đi bộ nhanh hoặc chạy bộ mỗi ngày.
Câu chuyện của bà Lý là bài học đắt giá: Đừng để cân nặng trở thành "con đường tắt" dẫn đến bệnh tật. Chỉ cần giảm mỡ, kiểm soát cân nặng, bạn đã có thể cải thiện đáng kể huyết áp, mỡ máu và quan trọng nhất là đóng lại cánh cửa dẫn đến ung thư.
Nguồn và ảnh: Sohu, China Times
Ngọc Ái
