Cây bưởi được trồng phổ biến tại Việt Nam để lấy quả ăn và xuất khẩu. Tuy nhiên, bên cạnh quả bưởi thì lá bưởi cũng có rất nhiều tác dụng tốt nhưng ít được sử dụng.
Lá bưởi trong văn hóa tín ngưỡng
Trong văn hóa tín ngưỡng của Việt Nam, vào những dịp cuối năm, người dân thường dùng nước lá bưởi để vệ sinh bàn thờ. Mục đích là để xua đuổi những thứ không tốt của năm cũ, nghênh đón tài lộc.
Người xưa cũng dùng lá bưởi kết hợp với một số lá khác để nấu nước xông nhà, giúp cho gia đình an khang thịnh vượng trong năm mới.
Không chỉ người Việt, người Trung Quốc cũng sử dụng lá bưởi để nghênh đón may mắn cho năm mới. Trong những ngày giáp Tết, người Trung Quốc thường hay dùng lá bưởi ngâm vào thau nước, tẩy rửa những vật dùng buôn bán, dùng nước này để lau bàn thờ, rửa những thứ quan trọng... Họ quan niệm lá bưởi giúp tẩy trần những điều xui xẻo, không may mắn, đem lại phước lộc tiền tài.
Tác dụng của lá bưởi
Bác sĩ, Lương y Nguyễn Hữu Trọng, Ủy viên thường trực Hội Nam y Việt Nam cho hay, lá bưởi có chứa tinh dầu thơm, do đó thường được dùng để tẩy uế. Trong y học cổ truyền, lá bưởi và vỏ có vị đắng the, tính ấm, có tác dụng sát khuẩn, giải cảm, trừ phong, trị ho tiêu đờm, giúp tiêu hóa.
Trong dân gian, lá bưởi tươi thường được dùng chữa cảm cúm, phối hợp với các loại lá khác để xông. Lá bưởi cũng được dùng để chữa sốt, ho, nhức đầu, hắt hơi, kém ăn, viêm vú, viêm họng.
Theo thông tin đăng tải trên Medical News Today, lá bưởi có tác dụng long đờm, giảm ho, kháng khuẩn, kháng viêm, giúp cải thiện các triệu chứng của các bệnh về đường hô hấp. Hương thơm của lá bưởi kích thích tuyến nước bọt, dịch vị, giúp tăng cường tiêu hóa, giảm đầy bụng, khó tiêu.
Tinh dầu chiết xuất từ lá bưởi có các hợp chất hữu cơ quý giá, mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe như giảm đau, kháng viêm tự nhiên, kích thích sản sinh các tế bào miễn dịch, tạo nên một hàng rào bảo vệ vững chắc trước sự xâm nhập của vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác.
Một số nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng hương thơm lá bưởi có khả năng tác động tích cực đến hệ thần kinh trung ương và cải thiện giấc ngủ. Tinh dầu trong lá bưởi đồng thời cũng tác động lên hệ thần kinh, giúp cải thiện tâm trạng, giảm stress, tăng cường sự tập trung.
Các bài thuốc từ cây bưởi
Dưới đây, bác sĩ Trọng chia sẻ một số bài thuốc có sử dụng lá bưởi và các bộ phận khác của cây bưởi.
- Cảm cúm, nhức đầu, sốt cao, sổ mũi, ngạt mũi, không ra mồ hôi: Lá bưởi 50g, lá sả 20g, lá hương nhu 20g, lá tre 20g. Tất cả cho vào nồi, bịt kín miệng đun sôi 5 phút rồi đem xông.
- Chữa đầy bụng khó tiêu, đau bụng: Vỏ bưởi khô sao thơm 12g, vỏ quýt khô sao thơm 12g, gừng tươi 2g. Tất cả cho vào 200ml nước, sắc cặn lấy 100ml nước thuốc, chia ra uống 2 lần trong ngày, uống lúc nóng.
- Chữa viêm loét dạ dày hành tá tràng: Hạt bưởi để cả vỏ cứng 100g, rửa sạch cho vào cốc thủy tinh to, rót 200ml nước sôi, đậy kín, ủ nóng trong 2-3 giờ. Hạt bưởi sẽ tiết ra chất nhầy làm cho cốc nước đặc, sánh như cháo, bỏ hạt, uống nước sau bữa ăn 2 tiếng. Uống liên tục hằng ngày khi hết đau thì thôi.
Để lá bưởi phát huy tác dụng, người dân nên tham vấn ý kiến của người có chuyên môn trước khi dùng, không nên lạm dụng.
Ngọc Minh
