Chà là vốn gắn liền với ẩm thực Trung Đông và Bắc Phi, thường được dùng trong món tráng miệng, món hầm hoặc ăn trực tiếp dưới dạng sấy khô. Thịt quả dẻo, thơm, ngọt đậm như mật khiến nhiều người nghĩ rằng đây là thực phẩm cần tránh nếu muốn kiểm soát đường huyết, phòng ngừa tiểu đường.
Thế nhưng, vị ngọt không phản ánh đầy đủ cách thực phẩm tác động lên đường huyết. Sử dụng chà là với khẩu phần hợp lý vẫn có thể là lựa chọn trong chế độ ăn cân bằng.
Vì sao quả chà là ngọt nhưng lại giúp hỗ trợ phòng ngừa tiểu đường?
Theo chuyên trang sức khỏe Health, dù giàu đường tự nhiên, chà là có chỉ số đường huyết (GI) thấp. Điều này có nghĩa đường huyết tăng chậm hơn sau khi ăn so với các thực phẩm có GI cao. Việc lựa chọn thực phẩm GI thấp có ý nghĩa trong kiểm soát đường huyết, một yếu tố quan trọng đối với việc quản lý nguy cơ tiểu đường tuýp 2.
Verywell Health cũng cho biết chà là có thể được đưa vào chế độ ăn lành mạnh, kể cả với người mắc tiểu đường tuýp 2, nếu kiểm soát khẩu phần phù hợp.
Chà là còn cung cấp chất xơ và nhiều khoáng chất như kali, magiê, đồng, sắt, mangan. Daily Mail dẫn lời chuyên gia dinh dưỡng Nichola Ludlam-Raine cho biết, thay đồ ăn vặt nhiều đường, thức ăn siêu chế biến bằng chà là nguyên quả trong chế độ ăn cân bằng có thể có lợi hơn cho sức khỏe.
Tuy nhiên, chà là không phải “thuốc” phòng tiểu đường. Với chà là khô, Daily Mail thông tin 100g, tương đương khoảng 3-4 quả, có thể chứa 65g đường và cung cấp 275-315 kcal. Vì vậy, ăn quá nhiều vẫn có thể khiến lượng đường và năng lượng nạp vào tăng cao, đặc biệt ở người đang cần kiểm soát đường huyết.
Chuyên gia Nichola Ludlam-Raine khuyến cáo: “Nên ăn chà là nguyên quả kèm nguồn protein hoặc chất béo tốt như các loại hạt, bơ hạt, sữa chua không đường hoặc kefir. Cách kết hợp này giúp làm chậm quá trình giải phóng đường tự nhiên, hỗ trợ cân bằng đường huyết tốt hơn”.
Việt Nam đã trồng thành công chà là
Việt Nam đã trồng thành công cây chà là. Không chỉ tại Đồng Tháp, ở nhiều địa phương như Khánh Hòa, Lâm Đồng và khu vực Nam Bộ, những vườn chà là đã sinh trưởng, cho trái chín và trở thành điểm đến thu hút khách tham quan, trải nghiệm hái hoặc thưởng thức quả tươi ngay tại vườn.
Việc một loại cây vốn nổi tiếng ở Trung Đông có thể thích nghi và ra trái tại Việt Nam cho thấy tiềm năng đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp trong nước. Bên cạnh giá trị thu hoạch trái tươi, chà là còn có thể gắn với mô hình du lịch sinh thái, tạo thêm trải nghiệm mới cho du khách và mở ra nguồn thu cho người trồng.
Nếu được đầu tư bài bản về giống, kỹ thuật chăm sóc và hướng chế biến sau thu hoạch, chà là có thể trở thành một sản phẩm nông nghiệp mới giàu tiềm năng tại Việt Nam. Những vườn cây trĩu quả hôm nay không chỉ đem đến món quả tươi lạ miệng, mà còn cho thấy khả năng làm mới nông nghiệp địa phương bằng những hướng đi sáng tạo.
Lam Chi
Tổng hợp
