Loại quả từng được chọn để tiến vua, nay trở thành đặc sản được nhiều người săn tìm
Loại quả này không phải lúc nào cũng xuất hiện trên thị trường, nhưng cứ mỗi dịp cuối năm, nhiều người ở Hà Nội, TP.HCM và các thành phố lớn lại tìm mua bằng được. Điều khiến nó trở nên khác biệt không chỉ nằm ở vẻ ngoài bắt mắt mà còn ở lịch sử lâu đời cùng những giá trị văn hóa đặc biệt gắn với vùng đất Lam Sơn, Thanh Hóa.
Theo Infonet, bưởi Việt Nam được xếp thứ 9 trong danh sách những loại trái cây ngon nhất thế giới. Hình ảnh đại diện được chuyên trang này sử dụng chính là bưởi đỏ Luận Văn – đặc sản nổi tiếng của Thanh Hóa.

Loại quả này không phải lúc nào cũng xuất hiện trên thị trường, nhưng cứ mỗi dịp cuối năm, nhiều người ở Hà Nội, TP.HCM và các thành phố lớn lại tìm mua bằng được. (Ảnh: Đời sống pháp luật)
Theo Báo Khuyến nông, bưởi đỏ Luận Văn có nguồn gốc từ làng Luận Văn xưa, nay thuộc xã Lam Sơn. Giống bưởi này đã xuất hiện từ hàng trăm năm trước và từng được tuyển chọn để dâng lên vua chúa trong các dịp lễ lớn, vì vậy còn được người dân gọi là "bưởi tiến vua".
Điểm đặc biệt nhất của giống bưởi này nằm ở màu sắc hiếm có. Khi còn non, quả có màu xanh như nhiều loại bưởi khác. Càng đến giai đoạn chín, vỏ chuyển dần sang vàng rồi ngả đỏ. Phần tép bên trong cũng mang màu đỏ cam hoặc đỏ gấc bắt mắt, tạo nên vẻ ngoài khác biệt.

Phần tép bên trong cũng mang màu đỏ cam hoặc đỏ gấc bắt mắt, tạo nên vẻ ngoài khác biệt. (Ảnh: BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG)
Không chỉ hấp dẫn về hình thức, bưởi đỏ Luận Văn còn được nhiều người yêu thích bởi vị ngọt thanh, mọng nước, hương thơm dịu nhẹ và ít đắng. Nhờ màu sắc tượng trưng cho may mắn, tài lộc theo quan niệm dân gian, loại quả này thường được chọn để bày mâm ngũ quả hoặc làm quà biếu dịp năm mới.
Loại quả chỉ thu hoạch một lần mỗi năm, càng cận vụ càng khó mua
Theo báo Vietnamnet, từng có thời điểm bưởi đỏ Luận Văn đứng trước nguy cơ mai một khi diện tích canh tác bị thu hẹp và nhiều cây già cỗi. Những năm gần đây, địa phương đã đẩy mạnh bảo tồn, phục hồi và phát triển thương hiệu cho giống bưởi đặc sản này.
Người dân chủ yếu nhân giống bằng phương pháp chiết hoặc ghép cành để giữ nguyên đặc tính của cây mẹ. Sau khoảng 3-4 năm, cây bắt đầu cho quả bói, từ năm thứ 5 trở đi có thể cho thu hoạch ổn định và duy trì năng suất trong nhiều năm nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật.

Từng có thời điểm bưởi đỏ Luận Văn đứng trước nguy cơ mai một khi diện tích canh tác bị thu hẹp và nhiều cây già cỗi. (Ảnh: Vietnam.vn)
Khác với nhiều loại cây ăn quả khác, bưởi đỏ Luận Văn chỉ thu hoạch một vụ trong năm, chủ yếu vào dịp cuối năm. Nhiều nhà vườn thường nhận đơn đặt hàng từ rất sớm bởi nhu cầu tăng mạnh vào thời điểm cận Tết, trong khi nguồn cung không phải lúc nào cũng đáp ứng đủ.
Những quả đẹp, đồng đều thường có giá từ vài trăm nghìn đồng mỗi quả. Các cặp quả được tuyển chọn kỹ để làm quà biếu hoặc trưng bày có giá cao hơn nhưng vẫn được nhiều khách hàng săn tìm.
Từng suýt mai một, nay trở thành đặc sản được người thành phố ưa chuộng
Theo Báo Khuyến nông, bưởi đỏ Luận Văn hiện được trồng tập trung tại xã Lam Sơn và một số khu vực lân cận. Điều kiện thổ nhưỡng cùng khí hậu đặc trưng của vùng đất này đã tạo nên hương vị riêng biệt cho giống bưởi nổi tiếng xứ Thanh.

Bưởi đỏ Luận Văn hiện được trồng tập trung tại xã Lam Sơn và một số khu vực lân cận. (Ảnh: BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG)
Ngoài các vườn chuyên canh quy mô lớn, hiện nay nhiều cơ sở còn cung cấp cây giống đi khắp cả nước. Không ít người mua về trồng trong vườn nhà vừa để lấy quả, vừa làm cây cảnh. Khi đến mùa chín, những quả bưởi đỏ nổi bật trên nền lá xanh được xem là biểu tượng của sự sung túc và may mắn.
Từ một giống cây từng đứng trước nguy cơ mai một, bưởi đỏ Luận Văn ngày nay đã trở thành đặc sản nổi tiếng của Thanh Hóa. Và dù mỗi năm chỉ thu hoạch một lần, sức hút của loại quả này dường như chưa bao giờ giảm, nhất là khi mùa Tết đang đến gần.
Nguyệt Phạm (Theo Báo Khuyến nông, Infonet, Vietnamnet)
