Loài "rồng" tưởng chỉ có trong truyền thuyết bất ngờ lộ diện gần Việt Nam
Nhắc đến loài "rồng", nhiều người thường nghĩ ngay tới sinh vật huyền bí chỉ xuất hiện trong truyền thuyết, phim ảnh hoặc những câu chuyện dân gian. Thế nhưng trong tự nhiên, có một loài động vật nhỏ bé lại được gọi bằng cái tên rất đặc biệt: "rồng bay" hay "rồng lửa".
Sinh vật này từng gây chú ý khi xuất hiện ở khu vực Đông Nam Á, trong đó có Indonesia. Với thân hình nhỏ, lớp da sặc sỡ hai bên sườn và dáng vẻ lạ mắt khi bung "cánh", nó khiến không ít người liên tưởng đến một con rồng thu nhỏ đang lướt qua rừng sâu.
Tuy nhiên, sự thật phía sau "loài rồng" này không phải sinh vật thần thoại, mà là một loài thằn lằn có thật trong tự nhiên, tên khoa học là Draco volans.
Sự thật phía sau "loài rồng" này không phải sinh vật thần thoại, mà là một loài thằn lằn có thật trong tự nhiên, tên khoa học là Draco volans. (Ảnh: NatGeo)
Theo The Reptile Database, Draco volans thuộc họ Agamidae, thường được gọi là common flying dragon hoặc common flying lizard. Loài này được ghi nhận phân bố tại nhiều khu vực ở Đông Nam Á như Indonesia, Tây Malaysia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam.
Sở dĩ chúng được gọi là "rồng" là bởi ngoại hình khá đặc biệt. Khi ở trạng thái bình thường, Draco volans trông giống một con thằn lằn nhỏ sống trên thân cây. Nhưng khi chuẩn bị di chuyển, hai bên thân của chúng mở rộng thành một lớp màng da có màu sắc nổi bật, nhìn giống như đôi cánh.
Chính khoảnh khắc ấy khiến loài vật nhỏ bé này trở nên khác thường. Từ một thân cây, chúng có thể phóng mình ra không trung, bung rộng lớp màng da hai bên và lượn sang cây khác. Dù không thể vỗ cánh bay như chim, khả năng lượn của chúng vẫn đủ khiến nhiều người kinh ngạc.
Animal Diversity Web cho biết Draco volans có thể lượn trung bình khoảng 8 mét. Trước khi lượn, con vật thường xoay đầu hướng xuống dưới, sau đó bung "cánh" và lao đi trong không trung.
Không biết phun lửa nhưng có "đôi cánh" kỳ lạ
Điểm đặc biệt nhất của Draco volans nằm ở cấu tạo cơ thể. Hai bên thân của chúng có lớp màng da gọi là patagium, được nâng đỡ bởi các xương sườn kéo dài. Khi mở ra, lớp màng này hoạt động giống như một bộ "dù lượn" tự nhiên, giúp con vật di chuyển giữa các tán cây mà không cần bò xuống mặt đất.
National Geographic mô tả các loài thằn lằn Draco sống ở khu vực rừng rậm, phân bố từ Philippines, Borneo, Đông Nam Á đến Nam Ấn Độ. Chúng chủ yếu ăn kiến và mối, đồng thời dành phần lớn thời gian trên cây.
National Geographic mô tả các loài thằn lằn Draco sống ở khu vực rừng rậm, phân bố từ Philippines, Borneo, Đông Nam Á đến Nam Ấn Độ. (Ảnh: NatGeo)
Màu sắc của lớp màng hai bên thân cũng là lý do khiến Draco volans được gọi là "rồng lửa". Ở một số cá thể, phần màng này có màu vàng, cam hoặc điểm các vệt tối, tạo cảm giác rực rỡ khi chúng bung ra giữa nền rừng xanh. Phần yếm dưới cổ cũng có thể có màu nổi bật, đặc biệt ở con đực.
Tuy vậy, "rồng lửa" không phải loài hung dữ hay nguy hiểm với con người. Chúng có kích thước nhỏ, sống kín đáo trên cây và chủ yếu dùng khả năng lượn để di chuyển, tìm thức ăn, bảo vệ lãnh thổ hoặc tiếp cận bạn tình.
Sinh vật nhỏ bé cho thấy sự kỳ diệu của tự nhiên
Dù có tên gọi dễ khiến người ta liên tưởng đến truyền thuyết, Draco volans không phải loài mới phát hiện và cũng không phải "rồng" theo nghĩa thần thoại. Đây là một ví dụ sinh động cho khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của động vật trong tự nhiên.
Trong môi trường rừng rậm, việc di chuyển giữa các thân cây là lợi thế lớn. Thay vì phải bò xuống mặt đất, nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn, Draco volans có thể lượn qua khoảng cách vài mét để tiết kiệm năng lượng và tránh một số mối nguy.
Draco volans có thể lượn qua khoảng cách vài mét để tiết kiệm năng lượng và tránh một số mối nguy. (Ảnh: NatGeo)
The Reptile Database cũng lưu ý rằng chi Draco là nhóm bò sát nổi bật về khả năng lượn; trong một nghiên cứu năm 2023 về bò sát lượn, các loài Draco chiếm một phần đáng kể trong số các loài được ghi nhận có khả năng này.
Sự xuất hiện của "rồng lửa" vì thế không chỉ gây tò mò bởi cái tên, mà còn nhắc con người về một thực tế thú vị: trong tự nhiên vẫn còn rất nhiều loài vật có hình dáng và khả năng đặc biệt, tưởng như chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng.
Nhỏ bé, lặng lẽ và sống ẩn mình giữa rừng sâu, Draco volans không phun lửa, không gầm vang như rồng trong truyền thuyết. Nhưng chỉ cần một cú phóng mình khỏi thân cây và đôi "cánh" bung ra trong không trung, loài thằn lằn này cũng đủ khiến người chứng kiến hiểu vì sao nó được gọi bằng cái tên đầy mê hoặc: rồng bay.
Nguyệt Phạm (Theo NatGeo, Animaldiversity, Animalia)
