Clip: Quân
Những ngày qua, lời kêu gọi tài xế cùng tắt ứng dụng Grab trong hai ngày 12 và 13/9 xuất hiện tại nhiều hội nhóm trên mạng xã hội. Nguyên nhân được phản ánh là mức khấu trừ tăng, trong khi chi phí vận hành và sinh hoạt ngày càng lớn khiến thu nhập thực nhận của tài xế giảm đáng kể.
Những cuốc xe “bốc hơi” một nửa doanh thu
Lời kêu gọi tắt ứng dụng Grab trong hai ngày 12 và 13/9 đang được chia sẻ trên nhiều hội nhóm dành cho tài xế công nghệ. Theo những người tham gia, đây là cách để phản ánh những băn khoăn về giá cước, tỷ lệ khấu trừ và số tiền thực nhận sau mỗi chuyến xe. Một số tài xế cho biết điều khiến họ bức xúc không chỉ nằm ở con số khấu trừ, mà còn ở việc cách tính khiến họ khó dự đoán chính xác thu nhập sau mỗi cuốc.
Chú N.V.Q. (phường Bình Thới, TP.HCM) cho biết thời gian gần đây, ông cảm nhận mức khấu trừ đối với tài xế tăng đáng kể.
“Mấy ngày gần đây ép giá cho tài xế dữ quá. Tùy theo cuốc, hầu như là mình không biết được chiết khấu như thế nào luôn. Có cuốc là tiền chiết khấu cho Grab hơn tiền mình nhận luôn”, chú Q. nói.
Với anh N.H.T. (phường Xuân Hòa, TP.HCM), mức tiền tài xế nhận được sau mỗi chuyến cũng đang trở thành vấn đề đáng lo. Anh lấy ví dụ một cuốc xe với quãng đường hơn 10 kilomet, có giá khoảng 47.000 đồng. Sau khi trừ các khoản, số tiền tài xế nhận về chỉ còn chưa tới 30.000 đồng, khoảng 29.000 đồng.
“Mức chiết khấu cho tài xế chỉ có năm mấy phần trăm thôi, còn lại là Grab lấy hết”, anh T. chia sẻ. Theo anh, giá cước thời gian gần đây có xu hướng tăng, nhưng điều này lại khiến một bộ phận tài xế sống chủ yếu bằng nghề chạy Grab gặp thêm áp lực.
“Điều này khiến một số anh em gần như không có tiền lời. Nói chung ảnh hưởng cũng khá tiêu cực tới một số anh em”, anh nói.
Anh T. cho biết những ngày gần đây, nhiều tài xế cũng bày tỏ bức xúc trên mạng xã hội và hy vọng Grab có chính sách phù hợp hơn với người chạy xe. “Hy vọng Grab có thể tạo điều kiện tốt hơn cho anh em tài xế”, anh T. nói.
Trong khi đó, anh N.Đ.T. (phường Trương Mỹ Tây, TP.HCM), người đã chạy Grab hơn 2 năm, cho biết mức thu nhập anh nhận được hiện nay thấp hơn đáng kể so với trước đây.
“Lúc trước phần trăm chiết khấu cho Grab tầm hai mươi mấy phần trăm thôi, chạy 20 kilomet thì thu nhập trung bình cũng được tầm 70.000 - 80.000 đồng. Nhưng thời gian này chạy 20 kilomet thu lại có 40.000, 50.000 đồng à”, anh kể.
Theo anh T., với những đơn hàng có giá trị thấp, mức khấu trừ đôi khi có thể lên tới khoảng 50%. “Nhiều đơn khoảng cách gần là có khi Grab thu chiết khấu 50% luôn. Mình chạy đơn 11.000 đồng nhưng thu khách 20 - 21.000 đồng”, anh nói.
Việc tính khấu trừ cũng khiến anh khó xác định một tỷ lệ cố định cho tất cả các chuyến. Theo anh, có những đơn có chương trình khuyến mãi cho khách hàng thì mức khấu trừ khác, trong khi một số đơn lại được tính ở mức cao hơn. Đặc biệt, với các đơn hàng siêu tốc ghép đơn, anh cho rằng khoản tiền cộng thêm cho tài xế chưa tương xứng với quãng đường phải di chuyển.
“Ghép 2 đơn đi tầm 10 kilomet, điểm lấy hàng và điểm giao hàng gần nhau. Bình thường giao một đơn thôi là tài xế được 50.000 đồng, mà bây giờ ghép lại 2 đơn cũng chỉ cho thêm nhiều nhất là 5-6.000 đồng nữa”, anh T. chia sẻ.
Đáng chú ý, đây mới là khoản doanh thu tài xế nhận được trước khi tự chi trả các chi phí như xăng dầu, hao mòn phương tiện, khấu hao xe và bảo dưỡng. Với đặc thù công việc phải di chuyển liên tục, các khoản chi phí này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền thực tế còn lại sau một ngày chạy xe. Đặc biệt, khi gặp tắc đường hoặc thời tiết bất lợi, thời gian bỏ ra cho một cuốc xe có thể tăng lên trong khi doanh thu không tăng tương ứng.
Tuy nhiên, không phải tài xế nào cũng đồng tình với việc đồng loạt tắt ứng dụng. Anh V.T.S. (phường Phú Định) cho rằng tài xế có quyền lựa chọn nền tảng để làm việc thay vì phải tham gia một hoạt động phản đối.
“Mình có sự lựa chọn. Chẳng hạn như anh không thích hãng này thì qua hãng khác chạy.”, anh S. nói.
Theo anh, nếu xét về một mức khấu trừ mà tài xế có thể chấp nhận, con số khoảng 25% trở xuống sẽ phù hợp hơn. “Còn như ba mươi mấy phần trăm thì hơi đắt. Còn nếu 50/50 thì tài xế còn gì nữa đâu”, anh nói.
Một tài xế khác cũng cho rằng việc có tắt ứng dụng hay không phụ thuộc vào hoàn cảnh của từng người.
“Nói chung ai muốn tắt app thì tắt, ai muốn làm gì làm thôi. Mỗi người có một cuộc sống mưu sinh mà. Tắt app rồi vợ con đói làm sao, tiền nhà tiền cửa này kia làm sao lo được?”, người này chia sẻ. Chính sự khác biệt trong hoàn cảnh mưu sinh khiến lời kêu gọi tắt app dù được lan truyền vẫn không phải lựa chọn dễ dàng với tất cả tài xế.
10 tiếng chạy xe, thu nhập 300.000 đồng
Đằng sau câu chuyện về tỷ lệ khấu trừ là bài toán thu nhập và chi phí sinh hoạt mà những người chạy xe công nghệ phải đối mặt mỗi ngày.
Với những tài xế coi việc chạy Grab là nguồn thu nhập chính, số tiền còn lại sau mỗi chuyến không chỉ dùng để trang trải sinh hoạt mà còn phải gánh tiền xăng, bảo dưỡng, tiền trả góp phương tiện và các khoản chi phí gia đình.
Chú N.V.H. cho biết mỗi ngày ông dành khoảng 10 tiếng để chạy xe. Buổi sáng, ông bắt đầu từ 5 giờ và chạy đến khoảng 11 giờ, 11 giờ 30. Buổi chiều, ông tiếp tục từ 14 giờ đến 18 giờ.
“10 tiếng chứ đâu có ít. Vậy mà thu nhập có 300.000 đồng thì đâu đủ trang trải”, chú H. nói. Theo chú, trước đây với khoảng thời gian chạy tương tự, thu nhập có thể đạt khoảng 500.000 đồng. Hiện tại, số tiền còn lại chỉ khoảng 300.000 đồng, trong đó đã phải tính đến tiền xăng.
“Hồi xưa, chạy 10 tiếng thì được 500.000 đồng, bây giờ 10 tiếng có 300.000 đồng. Để đổ xăng với sửa xe cộ cũng hết rồi”, chú H. chia sẻ.
Với người chạy xe để lo cho cả gia đình, khoản chênh lệch này không đơn thuần là giảm thu nhập mà còn tác động trực tiếp tới khả năng trang trải cuộc sống. Anh N.Q.D. (phường Hiệp Bình) cho rằng mức doanh thu tính theo quãng đường hiện nay khiến tài xế khó có lãi nếu phải di chuyển xa hoặc gặp những cuốc không thuận lợi.
“Giá trên app rẻ quá, còn có 2.600 - 2.700 đồng/km thì sao chạy nổi. Thí dụ được 3.000 hoặc hơn 3.000 thì còn ổn, chứ hơn 2.000 chạy là lỗ không. Nhiều khi đi đường xa rồi mất cuốc về nữa”, anh D. nói.
Bản thân anh đang mua xe trả góp, mỗi tháng phải trả hơn 3 triệu đồng. Ngoài khoản tiền này, gia đình còn nhiều chi phí khác.
“Tiền vợ, tiền con, tiền nhà, tiền cửa rồi tiền góp xe, xăng, nhớt... Nói chung là đủ thứ hết”, anh D. kể. Vì vậy, theo anh, nếu mức khấu trừ tiếp tục cao thì bài toán không chỉ nằm ở số tiền nhận được sau một cuốc xe, mà còn ảnh hưởng đến khả năng duy trì công việc lâu dài.
“Nếu chiết khấu nặng quá, không đủ khả năng để duy trì cuộc sống nữa thì mình cũng không thể chạy tiếp nữa.”, anh nói.
Anh N.Đ.T. cũng cho rằng mỗi tài xế có một hoàn cảnh khác nhau nên không thể dễ dàng yêu cầu tất cả cùng tắt ứng dụng trong hai ngày.
“Cũng nhiều người nhiều hoàn cảnh mà, ai tắt được thì tắt. Nhiều người trong cái thế nhiều thứ tiền để lo thì cũng đâu có tắt được”, anh nói.
Với những người phụ thuộc vào thu nhập mỗi ngày, việc tắt ứng dụng đồng nghĩa với chấp nhận mất đi một phần thu nhập trong ngày. Đây cũng là lý do khiến không ít tài xế dù đồng tình với những phản ánh về mức khấu trừ vẫn phải cân nhắc giữa việc tham gia hay tiếp tục chạy xe.
Phần đông các tài xế đều mong muốn mức khấu trừ và doanh thu thực nhận có sự cân đối hơn với công sức cũng như chi phí vận hành.
Anh V.T.S. cho rằng mức khấu trừ khoảng 25% trở xuống sẽ dễ chấp nhận hơn. Trong khi đó, những tài xế khác mong muốn cách tính doanh thu minh bạch, dễ hiểu hơn để họ có thể biết được sau mỗi chuyến xe mình thực sự nhận bao nhiêu.
Đây không phải lần đầu tiên vấn đề phân chia doanh thu giữa Grab và tài xế đối tác dẫn tới phản ứng tập thể. Tháng 12/2020, sau khi Grab điều chỉnh tỷ lệ khấu trừ trên mỗi chuyến xe, nhiều tài xế tại Hà Nội và TP.HCM cũng từng đồng loạt tắt ứng dụng để phản đối chính sách mới.
Lần này, khi lời kêu gọi tắt app trong hai ngày 12 và 13/9 tiếp tục lan truyền, câu chuyện phía sau những cuốc xe vẫn là bài toán quen thuộc: tài xế bỏ ra bao nhiêu thời gian, chi phí và công sức, và cuối cùng còn lại bao nhiêu để trang trải cuộc sống.
Ngày 10/9, trao đổi với Nhịp sống thị trường, trước những thông tin lan truyền trên, đại diện Grab khẳng định hoạt động vận hành các dịch vụ của hãng trong những ngày gần đây vẫn diễn ra bình thường.
Theo Grab, các chỉ số liên quan đến chất lượng dịch vụ, hoạt động của đối tác tài xế và nền tảng vẫn được duy trì ở mức ổn định. Doanh nghiệp cũng cho biết trong cùng thời gian ghi nhận một số thông tin và thảo luận liên quan đến Grab trên mạng xã hội, trong đó có cả thông tin giả mạo. Grab đang đánh giá tình hình.
"Trong bất kỳ bối cảnh nào, việc duy trì chất lượng dịch vụ cho người dùng và sinh kế của đối tác, bao gồm đối tác tài xế luôn là ưu tiên hàng đầu của Grab", doanh nghiệp cho biết.
Grab cho biết hãng tiếp tục lắng nghe ý kiến và phối hợp với các bên liên quan nhằm đảm bảo hoạt động dịch vụ diễn ra ổn định.
Theo Grab, doanh nghiệp cũng đang tăng cường truyền thông tới các đối tác tài xế về cách thức đảm bảo an ninh, an toàn trong quá trình vận hành các chuyến xe. Đồng thời, hãng cho biết luôn ưu tiên xem xét và đưa ra các giải pháp hỗ trợ nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng của đối tác tài xế trong quá trình hoạt động trên nền tảng.
Grab khuyến nghị người dùng và đối tác tham khảo thông tin từ các kênh chính thức của doanh nghiệp và các nguồn tin đáng tin cậy, đặc biệt đối với những nội dung liên quan đến hoạt động vận hành, nhằm tránh ảnh hưởng đến trải nghiệm dịch vụ của người dùng cũng như quá trình hoạt động của đối tác.
Phạm Trang - Ảnh, clip: Quân
