Thói quen sử dụng thớt gỗ của người Việt
Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe và hạn chế tối đa vi khuẩn tích tụ, các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm khuyến cáo bạn nên thay thớt gỗ sau từ 6 đến 12 tháng.
Hiện tại, chưa có một cuộc khảo sát hoặc số liệu thống kê chính thức, quy mô lớn nào từ các cơ quan y tế để khẳng định chính xác con số cụ thể có bao nhiêu phần trăm gia đình Việt thay thớt gỗ định kỳ 6–12 tháng.
(Ảnh minh họa: Happynest.vn)
Tuy nhiên, dựa trên các cuộc khảo sát nhỏ tại cộng đồng nội trợ, các cuộc thảo luận trên mạng xã hội và ghi nhận thực tế từ các chuyên gia y tế tại Việt Nam, tỷ lệ gia đình Việt chủ động thay thớt gỗ đúng hạn theo khuyến cáo là khá thấp. Đa số người dùng có tâm lý tiết kiệm và coi thớt gỗ là một vật dụng "bền bỉ theo năm tháng".
Nhiều gia đình có những chiếc thớt gỗ nghiến hoặc gỗ xà cừ cổ điển được sử dụng liên tục từ 3 năm, 5 năm, thậm chí là vài thập kỷ. Họ chỉ bỏ đi khi thớt bị nứt đôi, mục nát hoàn toàn hoặc quá mỏng do bị hao mòn sau nhiều lần băm chặt.
Tất nhiên, thời gian thay thớt không phải lúc nào cũng là con số cứng nhắc từ 6 tháng đến 1 năm, mà còn phụ thuộc vào tần suất sử dụng và tình trạng thực tế của bề mặt thớt. Nhưng nếu thớt gỗ nhà bạn đã dùng được một thời gian và có những dấu hiệu sau thì gia đình nên lưu ý thay thế càng sớm càng tốt.
4 dấu hiệu cảnh báo bạn cần thay thớt gỗ ngay lập tức
Thay vì chỉ căn chỉnh theo thời gian, bạn hãy kiểm tra xem thớt nhà mình có các dấu hiệu xuống cấp này không nhé:
Bề mặt có quá nhiều vết xước sâu: Khi bạn băm chặt, các vết dao cắt sâu sẽ tạo thành những khe hở nhỏ. Đây là nơi ẩn náu lý tưởng của vi khuẩn, vụn thức ăn và rất khó để cọ rửa sạch hoàn toàn.
Thớt bị thâm kim, ẩm mốc hoặc đổi màu: Nếu thấy thớt xuất hiện các đốm đen, mốc xanh hoặc bề mặt chuyển sang màu tối, chứng tỏ nấm mốc đã ăn sâu vào thớ gỗ. Việc tiếp tục dùng sẽ khiến độc tố nấm mốc bám vào thức ăn.
Có mùi hôi tanh khó chịu: Khi thớt gỗ đã dùng quá lâu, dù bạn có rửa bằng nước rửa chén hay chanh, muối mà vẫn ngửi thấy mùi hôi dai dẳng thì đó là dấu hiệu vi khuẩn đã tích tụ số lượng lớn bên trong lõi gỗ và không dễ gì làm sạch được chỉ bằng các phương pháp vệ sinh thông thường.
Thớt bị cong vênh, nứt nẻ: Các vết nứt lớn không chỉ là nơi chứa bẩn mà còn khiến thớt dễ bị gãy đôi khi băm chặt mạnh, gây nguy hiểm cho người đứng bếp.
Với những gia đình đã dùng thớt gỗ được khoảng 1 năm và vẫn thấy thớt gỗ còn tốt thì có thể áp dụng những thói quen như sau để việc sử dụng được an toàn và hiệu quả.
Mẹo kéo dài tuổi thọ và giữ vệ sinh cho thớt gỗ
Sử dụng thớt riêng biệt: Tuyệt đối không dùng chung một chiếc thớt cho cả đồ sống (thịt, cá) và đồ chín (giò, chả, rau sống, hoa quả) để tránh nhiễm khuẩn chéo.
Vệ sinh đúng cách sau khi dùng: Ngay sau mỗi lần sử dụng, bạn nên tiến hành vệ sinh thớt gỗ ngay lập tức để tránh thức ăn bám dính lâu ngày bằng cách xả mạnh dưới vòi nước, kết hợp với nước rửa chén và miếng xốp mềm để cọ sạch toàn bộ bề mặt.
(Ảnh minh họa: Happynest.vn)
Bạn cần lưu ý tuyệt đối không được ngâm thớt gỗ trong bồn nước vì gỗ sẽ ngậm nước, dễ bị cong vênh và sinh mốc rất nhanh, đồng thời nếu vừa băm thịt cá sống thì nên dùng nước lạnh để rửa trước nhằm tránh việc protein bị đông kết bám chặt vào các kẽ dăm dao. Sau khi rửa xong, hãy dùng khăn sạch lau ráo nước và treo thớt lên hoặc dựng đứng ở nơi khô ráo, thông thoáng, tránh đặt thớt nằm dẹt trên mặt bếp vì mặt dưới không thoát được hơi ẩm sẽ rất dễ bị thâm kim.
Khử trùng sâu, loại bỏ mùi hôi: Bên cạnh việc rửa hàng ngày, bạn cần thực hiện khử trùng sâu và loại bỏ mùi hôi cho thớt định kỳ từ một đến hai tuần một lần bằng các nguyên liệu tự nhiên như chanh, muối hoặc giấm trắng.
Bạn có thể rắc một nhúm muối hạt đều lên bề mặt thớt, sau đó cắt đôi quả chanh và dùng mặt cắt chà xát thật mạnh theo vòng tròn để nước cốt chanh hòa quyện với muối, để nguyên hỗn hợp trong khoảng năm đến mười phút trước khi rửa lại bằng nước sạch nhằm giúp chanh khử mùi, làm sáng gỗ và muối lấy đi bụi bẩn trong kẽ sâu.
Một cách khác là xịt một lớp giấm trắng nguyên chất lên bề mặt thớt rồi để khoảng năm đến mười phút nhằm tiêu diệt vi khuẩn và khử triệt để mùi tanh của thịt cá trước khi đem đi lau khô.
Lau dầu định kỳ: Đối với thớt gỗ cao cấp (như thớt gỗ Teak), khoảng 1 - 2 tháng bạn có thể thoa một lớp dầu khoáng (mineral oil) lên bề mặt để giữ ẩm cho gỗ, giúp thớt hạn chế thấm nước và bền hơn.
Gia Linh (Tổng hợp)
