BS Dương Minh Tuấn (Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai) kể, gần đây anh gặp khá nhiều bệnh nhân đến khám chỉ vì một lý do: "Dạo này tóc của tôi rụng nhiều quá, có phải do nội tiết không?".
Theo BS Dương Minh Tuấn, câu trả lời là có thể, nhưng không phải lúc nào rụng tóc cũng do nội tiết.
"Rụng tóc không phải là một bệnh cụ thể mà là biểu hiện của rất nhiều tình trạng khác nhau. Muốn điều trị hiệu quả, điều đầu tiên không phải là mua vitamin hay đi làm PRP, mà phải xác định được tóc đang rụng theo kiểu nào và nguyên nhân nằm ở đâu", BS Dương Minh Tuấn cho biết.
Rụng tóc: Đâu là nguyên nhân phổ biến?
BS Dương Minh Tuấn chia sẻ, nguyên nhân phổ biến nhất là rụng tóc kiểu di truyền, còn gọi là rụng tóc kiểu nam hoặc kiểu nữ. Ở nam giới, đường chân tóc thường lùi dần, tóc vùng trán và đỉnh đầu ngày càng thưa. Ở nữ giới, đường ngôi rộng dần, tóc vùng đỉnh mỏng hơn nhưng ít khi hói hoàn toàn. Tình trạng này có liên quan đến nhiều gene từ cả phía bố và phía mẹ, chứ không phải chỉ di truyền từ ông ngoại như nhiều người vẫn nghĩ.
Một nguyên nhân rất thường gặp khác là rụng tóc pha nghỉ. Người bệnh thấy tóc rụng lan tỏa khi gội, chải hoặc vuốt tóc, đôi khi mỗi lần gội rụng thành từng nắm. Tình trạng này thường xuất hiện khoảng hai đến ba tháng sau một biến cố như sốt cao, nhiễm trùng, phẫu thuật, sinh con, mất ngủ kéo dài, căng thẳng, giảm cân quá nhanh, ăn kiêng thiếu chất hoặc thiếu sắt.
"Về nội tiết, cả suy giáp và cường giáp đều có thể làm tóc khô, mảnh và rụng lan tỏa. Tuy nhiên, không nên cứ rụng tóc là tự kết luận mình bị bệnh tuyến giáp. Cần chú ý thêm các dấu hiệu như mệt mỏi, hồi hộp, sợ nóng hoặc sợ lạnh, tăng hoặc giảm cân bất thường, táo bón, rối loạn kinh nguyệt hoặc có bướu cổ", BS Dương Minh Tuấn lưu ý.
Ở phụ nữ, rụng tóc vùng đỉnh đầu đi kèm kinh thưa, mụn trứng cá, rậm lông, tăng cân hoặc khó mang thai có thể liên quan đến tăng androgen và hội chứng buồng trứng đa nang. Ngược lại, rụng tóc đơn độc không đủ để chẩn đoán buồng trứng đa nang.
Nếu rụng tóc tiến triển rất nhanh, đồng thời xuất hiện rậm lông nhiều, giọng nói trầm hơn hoặc các biểu hiện nam hóa, bác sĩ cần loại trừ những nguyên nhân hiếm nhưng quan trọng như khối u buồng trứng hoặc tuyến thượng thận tiết androgen, hội chứng Cushing hay một số rối loạn nội tiết đặc biệt khác.
Phụ nữ sau sinh cũng thường rụng tóc nhiều do nồng độ estrogen giảm nhanh, khiến nhiều nang tóc đồng loạt chuyển sang pha nghỉ. Phần lớn trường hợp có thể tự phục hồi, nhưng nếu rụng quá nhiều hoặc kéo dài cần kiểm tra thêm thiếu sắt, thiếu máu và bệnh tuyến giáp sau sinh.
Một tình huống gặp ngày càng nhiều là rụng tóc trong quá trình giảm cân hoặc sử dụng thuốc điều trị béo phì. BS Dương Minh Tuấn cho biết, hiện chưa có bằng chứng chắc chắn rằng các thuốc GLP-1 gây độc trực tiếp lên nang tóc. Rụng tóc thường liên quan nhiều hơn đến việc giảm cân quá nhanh, ăn quá ít năng lượng, thiếu protein, thiếu sắt hoặc thiếu vi chất. "Vì vậy, không nên tự ý ngừng thuốc mà cần đánh giá lại dinh dưỡng và tìm các nguyên nhân phối hợp".
Ngoài nội tiết, rụng tóc còn có thể do bệnh tự miễn gây rụng tóc từng mảng, nấm da đầu, viêm da đầu, lupus, thói quen buộc hoặc nối tóc quá chặt, thường xuyên tẩy nhuộm và dùng nhiệt, một số loại thuốc hoặc hành vi tự nhổ tóc.
Đặc biệt, nếu da đầu đỏ, đau, ngứa, nóng rát, có mụn mủ, bong vảy hoặc bề mặt da đầu trở nên bóng và mất các lỗ chân tóc, cần đi khám da liễu sớm. Đây có thể là rụng tóc có sẹo, trong đó nang tóc bị phá hủy và có nguy cơ mất tóc vĩnh viễn nếu điều trị muộn.
Vậy nếu thấy rụng tóc thì nên khám chuyên khoa nào?
Theo BS Dương Minh Tuấn, trong phần lớn trường hợp, Da liễu là chuyên khoa nên được khám đầu tiên, bởi bác sĩ da liễu có thể xác định loại rụng tóc, soi da đầu và đánh giá nang tóc. Bác sĩ Nội tiết sẽ tham gia khi người bệnh có dấu hiệu gợi ý bệnh tuyến giáp, buồng trứng đa nang, tăng androgen, bệnh tuyến yên, hội chứng Cushing hoặc rụng tóc trong quá trình giảm cân.
Không phải người nào rụng tóc cũng cần làm một gói xét nghiệm nội tiết thật lớn. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định công thức máu, ferritin để đánh giá thiếu sắt, TSH và FT4 để kiểm tra tuyến giáp, hoặc xét nghiệm androgen khi có kinh nguyệt bất thường, rậm lông và mụn trứng cá.
Một điều cần lưu ý là nhiều viên "đẹp tóc, đẹp móng" chứa biotin liều cao có thể làm sai lệch một số xét nghiệm tuyến giáp nên người đang sử dụng biotin cần báo với bác sĩ trước khi lấy máu.
Theo BS Dương Minh Tuấn, điều trị rụng tóc phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Rụng tóc kiểu di truyền thường cần điều trị duy trì bằng minoxidil và có thể phối hợp các thuốc khác dưới sự theo dõi của bác sĩ. Rụng tóc do thiếu sắt, bệnh tuyến giáp hoặc thiếu dinh dưỡng cần điều trị đúng nguyên nhân. Rụng tóc từng mảng hoặc rụng tóc có sẹo có thể cần các thuốc chống viêm, điều hòa miễn dịch hoặc thuốc điều trị chuyên biệt.
"Không nên tự uống hàng loạt biotin, kẽm, selen, vitamin A hoặc vitamin E khi chưa có bằng chứng thiếu hụt; uống quá nhiều không làm tóc mọc nhanh hơn, thậm chí một số vi chất dùng quá liều còn có thể khiến tóc rụng nhiều hơn", BS Dương Minh Tuấn nhấn mạnh.
Tuấn Minh
