Đinh lăng lá nhỏ (Polyscias fruticosa) không chỉ được trồng làm cây cảnh hay làm nguyên liệu dược liệu mà phần lá non cũng được sử dụng như một loại rau và gia vị. Khoa Dược, Đại học Tôn Đức Thắng cho biết đinh lăng lá nhỏ thường gặp ở Việt Nam; trong khi Đại học Bang North Carolina cho biết lá và chồi non của cây có thể được nấu như rau hoặc dùng làm gia vị.
Nếu gia đình đang trồng đinh lăng để thu hái, dưới đây là 4 điều cần lưu ý:
1. Đừng để cây thiếu ánh sáng, nhưng cũng không nhất thiết phải phơi nắng cả ngày
Đinh lăng có thể phát triển trong điều kiện có ánh sáng trực tiếp một phần thời gian trong ngày. Cơ sở dữ liệu của Đại học Bang North Carolina xếp cây vào nhóm thích bóng râm một phần, đồng thời yêu cầu đất có khả năng thoát nước tốt và duy trì độ ẩm. Vì vậy, với chậu đinh lăng đặt tại nhà, vị trí có ánh sáng tự nhiên nhưng được che bớt vào thời điểm nắng gay gắt có thể phù hợp hơn việc đặt cây ở góc quá tối hoặc phơi nắng liên tục.
Một nghiên cứu được công bố năm 2026 trên Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, thực hiện tại Hà Nội trong giai đoạn 2020–2023, cũng cho thấy mức che sáng 25% trong năm đầu phù hợp với giống đinh lăng VT-ĐL2.1 trong điều kiện thí nghiệm, giúp cây tích lũy chất khô tốt hơn. Tuy nhiên, đây là kết quả trên một giống và điều kiện nghiên cứu cụ thể, không nên hiểu thành công thức bắt buộc cho mọi chậu đinh lăng tại nhà.
2. Tưới đủ ẩm nhưng đừng để chậu đinh lăng bị úng
Đây là điểm đặc biệt cần chú ý nếu trồng đinh lăng trong chậu. Đại học Bang North Carolina mô tả cây phù hợp với đất ẩm nhưng phải thoát nước tốt. Điều đó có nghĩa ngoài việc tưới nước, gia đình cần kiểm tra cả khả năng thoát nước của chậu.
Báo Sức khỏe Đời sống cũng lưu ý đinh lăng trồng tại nhà cần được kê đáy chậu để nước thoát tốt; trong mùa mưa kéo dài phải kiểm tra tình trạng ứ nước vì bộ rễ khá nhạy cảm khi bị úng. Với cây đã phát triển nhiều cành, trong mùa nắng có thể tưới khoảng một lần/ngày, còn mùa mưa có thể tưới cách ngày, nhưng đây chỉ là hướng dẫn tham khảo theo điều kiện trồng tại nhà, không nên áp dụng cứng nhắc nếu chậu vẫn còn ẩm.
3. Muốn hái lá ăn thường xuyên, nên tập trung vào phần lá non và chừa lại chồi mới
Đinh lăng không phải loại cây chỉ trồng một lần rồi thu hoạch toàn bộ. Việc hái lá hợp lý còn giúp kiểm soát tán cây và tạo điều kiện cho những chồi mới tiếp tục phát triển.
Đại học Bang North Carolina cho biết lá và chồi non của đinh lăng có thể được sử dụng làm rau hoặc gia vị. Lá non thường có màu xanh nhạt; khi trưởng thành, màu lá chuyển dần sang xanh đậm hơn.
Khi hái, không nên tuốt sạch một khu vực hoặc làm gãy các chồi đang phát triển. Với cây trồng chủ yếu để lấy lá ăn, cách thu hái từng phần và giữ lại các điểm sinh trưởng sẽ giúp cây tiếp tục tạo tán mới thay vì phải phục hồi từ một lần cắt quá mạnh.
4. Vì lá được ăn trực tiếp, đừng xem nhẹ nguồn phân bón và việc rửa lá
Đây là khác biệt quan trọng giữa cây đinh lăng trồng để làm cảnh và cây đinh lăng trồng để lấy rau. Báo Sức khỏe và Đời sống khuyến nghị với đinh lăng trồng tại nhà để hái lá non làm rau, có thể sử dụng phân trùn quế và hạn chế phân hóa học; tài liệu cũng khuyên hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đối với cây trồng tại nhà.
Nếu cây đã được xử lý thuốc bảo vệ thực vật, gia đình cần tuân thủ đúng hướng dẫn trên nhãn, đặc biệt là khoảng thời gian phải chờ trước khi thu hoạch. Sau khi hái, lá cần được loại bỏ phần dập, hư hỏng và rửa kỹ dưới vòi nước sạch trước khi ăn.
Đinh lăng là loại cây có thể vừa làm cảnh vừa cung cấp lá non cho bữa ăn gia đình. Nếu mục tiêu chính là hái lá thường xuyên, điều quan trọng không nằm ở việc chăm cây thật cầu kỳ mà là duy trì ánh sáng phù hợp, tránh úng rễ, thu hái đúng phần lá non và kiểm soát tốt những gì được sử dụng trên cây.
Trà My
