Mồng tơi là loại rau quen thuộc trong bữa cơm Việt Nam, thường được nấu canh với cua, tôm hoặc thịt và cũng có thể dùng trong nhiều món rau dân dã khác. Theo Cục An toàn thực phẩm, mồng tơi cung cấp chất xơ, kali, canxi, sắt cùng nhiều vitamin; phần lá và đọt thân non là những bộ phận thường được sử dụng làm thực phẩm.
Nếu đang trồng mồng tơi tại nhà để hái ăn thường xuyên, có một số chi tiết trong các tài liệu khuyến nông đáng để gia đình lưu ý.
1. Đừng để mồng tơi thiếu ẩm, nhưng cũng cần chú ý khả năng thoát nước
Mồng tơi là loại rau sinh trưởng thuận lợi trong điều kiện đất có độ ẩm cao. Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, khi trồng mồng tơi cần sử dụng nguồn nước sạch để tưới và duy trì độ ẩm đất khoảng 80%. Quy trình sản xuất mồng tơi do UBND TP Đà Nẵng ban hành cũng đưa ra cùng mức độ ẩm này. Ở giai đoạn cây con, nếu trời quá nắng thì cần dùng lưới đen phủ lên trên mặt luống và thường xuyên giữ ẩm.
Đồng thời, cần bảo đảm chậu có lỗ thoát nước hoặc khu vực trồng có khả năng tiêu nước tốt, bởi quy trình của Đà Nẵng yêu cầu hệ thống tưới tiêu phù hợp và khuyến cáo vào mùa mưa cần lên luống cao hơn để hạn chế úng nước.
Ngoài ra, rau mồng tơi có thể trồng nơi nhiều nắng hoặc nắng một phần, không nên trồng rau ở nơi bị che hết ánh nắng vì thiếu ánh sáng cây mồng tơi sẽ bị vống cao, thân ốm.
2. Đừng để mồng tơi mọc quá dày
Nếu trồng từ hạt, gia đình không nên để tất cả cây con mọc chen chúc trong cùng một chậu hoặc luống. Quy trình của Trung tâm Khuyến nông Đà Nẵng khuyến nghị trồng mồng tơi với khoảng cách 20 cm giữa các cây và 25 cm giữa các hàng. Tài liệu cũng yêu cầu tỉa bớt khi mật độ cây quá dày để tạo độ thoáng cho cây phát triển.
Đây là chi tiết đặc biệt đáng lưu ý với những gia đình tận dụng thùng xốp hoặc chậu nhỏ để trồng rau. Nếu gieo quá nhiều hạt rồi để nguyên, cây có thể mọc chen nhau; vì vậy, khi cây con phát triển dày, nên tỉa bớt thay vì cố giữ toàn bộ số cây.
3. Thu hoạch đúng cách
Mồng tơi là loại rau có thể thu hoạch phần lá và đọt thân non. Theo quy trình của Trung tâm Khuyến nông Đà Nẵng, thời điểm thu hoạch được khuyến nghị là khoảng 25–35 ngày sau khi trồng, đồng thời cần thu hoạch đúng lúc để đảm bảo chất lượng, năng suất và hình thái, màu sắc của rau.
Tài liệu của UBND Thành phố Đà Nẵng khuyên người dân nên thu hoạch vào sáng sớm, dùng dao sắc cắt gốc cách mặt đất 5 - 10cm. Loại bỏ các lá già, lá bị sâu bệnh, xếp vào các thùng, sọt có kích thước phù hợp, tránh để dập nát hoặc tiếp xúc với đất. Mồng tơi sau khi cắt ngọn thu hoạch, tiếp tục bón phân chăm sóc để thu hoạch các lứa tiếp theo. Các lứa thu hoạch cách nhau 20 - 25 ngày.
Sau khi thu hoạch cần vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ, thu gom hết tàn dư cây trồng để xử lý làm phân bón hữu cơ bón cho đất.
4. Thấy sâu ăn lá thì nên xử lý sớm, đừng vội dùng thuốc
Mồng tơi có thể bị sâu khoang và một số sâu ăn lá khác. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết sâu khoang là một trong những đối tượng gây hại trên cây mồng tơi nhưng thường không quá nghiêm trọng; biện pháp được khuyến nghị trước tiên là bắt sâu thủ công và ngắt ổ trứng.
Nếu trồng một vài chậu tại nhà, đây là cách xử lý đáng ưu tiên khi số lượng sâu còn ít. Hãy thường xuyên kiểm tra cây, dọn cỏ và thu gom những phần cây bị sâu bệnh để hạn chế nguồn gây hại trong khu vực trồng.
Cuối cùng, vì mồng tơi được hái trực tiếp để làm thực phẩm, khâu sơ chế cũng không nên bỏ qua. Tất cả rau quả tươi, bao gồm cả rau trồng tại nhà, cần được rửa kỹ dưới vòi nước chảy trước khi ăn hoặc chế biến.
Với mồng tơi trồng tại nhà, chỉ cần kiểm soát tốt nước, không để cây mọc quá dày, thu hoạch đúng lứa và thường xuyên kiểm tra sâu ăn lá, gia đình đã có thể duy trì những đợt rau non để sử dụng mà không cần biến việc chăm sóc thành một quy trình quá phức tạp.
Trà My
