Luật gia Trần Thanh Tùng: Muốn người dân hiểu luật, trước hết phải biết lắng nghe

Nhiệt huyết tuổi trẻ và trách nhiệm với cộng đồng

Luật gia Trần Thanh Tùng - Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (Hội Luật gia tỉnh Quảng Ninh) chia sẻ, cơ duyên đưa bản thân đến với hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật bắt đầu từ năm 2021, khi đó mới 25 tuổi, anh có cơ hội tham gia các hoạt động của Hội Luật gia tỉnh Quảng Ninh.

Những lần tiếp xúc với người dân, đặc biệt là người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và những người còn hạn chế về kiến thức pháp luật, đã để lại trong anh nhiều suy nghĩ.

Anh nhận ra rằng, đằng sau không ít vướng mắc trong cuộc sống là sự thiếu hụt thông tin pháp lý. Có những người vì không hiểu quy định nên không biết mình có quyền gì, phải thực hiện nghĩa vụ ra sao hoặc cần tìm đến đâu khi quyền lợi bị ảnh hưởng.

Chính từ những trải nghiệm ấy, chàng trai trẻ dần tìm thấy niềm đam mê trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Niềm vui của anh không chỉ nằm ở việc truyền đạt kiến thức chuyên môn, mà còn ở cảm giác những điều mình chia sẻ thực sự có ích đối với người khác.

"Tôi luôn quan niệm rằng pháp luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân hiểu và biết cách vận dụng vào cuộc sống", luật gia Trần Thanh Tùng chia sẻ.

Quan niệm ấy cũng trở thành định hướng xuyên suốt trong cách anh tiếp cận công việc. Theo Luật gia Tùng, tuyên truyền, phổ biến pháp luật không đơn thuần là giới thiệu những quy định được ghi trong các văn bản, mà còn phải giúp người dân nhận ra pháp luật gắn bó mật thiết với cuộc sống hằng ngày.

Bởi vậy, thay vì chỉ truyền đạt những điều khoản mang tính chuyên môn, anh chú trọng diễn giải bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn với những tình huống cụ thể mà người dân có thể gặp phải.

Trong hoạt động tuyên truyền, anh kết hợp phổ biến kiến thức với tư vấn pháp luật, giải đáp các vướng mắc phát sinh từ thực tế. Qua đó, giúp người dân không chỉ biết đến quy định mà còn hiểu cách áp dụng vào hoàn cảnh của mình.

Đặc biệt, với những người nghèo, người yếu thế hoặc hạn chế về hiểu biết pháp luật, anh dành sự quan tâm nhiều hơn đến việc giải thích quyền, nghĩa vụ và hướng dẫn các bước cần thiết để họ có thể tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Trước hết phải biết lắng nghe

Trong suy nghĩ của nhiều người, một luật gia giỏi trước hết phải am hiểu pháp luật, có khả năng phân tích và đưa ra những hướng giải quyết chính xác. Với Trần Thanh Tùng, những yêu cầu ấy là cần thiết nhưng chưa đủ.

Anh cho rằng, để thực sự giúp được người dân, người làm công tác tư vấn pháp luật còn cần sự kiên nhẫn, thái độ khách quan, tinh thần trách nhiệm và trên hết là khả năng lắng nghe, thấu hiểu.

Bởi mỗi người tìm đến tư vấn pháp luật đều mang theo một hoàn cảnh riêng. Có người muốn tìm hiểu một quy định, có người đang đứng trước tranh chấp, cũng có người vì thiếu kiến thức pháp lý mà lo lắng, không biết bắt đầu tháo gỡ vấn đề từ đâu.

Nếu chỉ nhìn nhận sự việc qua những điều khoản pháp luật mà thiếu sự chia sẻ, người tư vấn khó có thể hiểu hết những băn khoăn phía sau câu chuyện của họ.

"Người làm công tác tuyên truyền pháp luật cần có đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm, sự khách quan và lòng kiên nhẫn. Quan trọng hơn là phải biết lắng nghe, đặt mình vào hoàn cảnh của người dân", luật gia Trần Thanh Tùng bày tỏ.

Theo anh, lắng nghe không có nghĩa là đồng tình với mọi mong muốn của người được tư vấn, mà là tìm hiểu đầy đủ sự việc, nhận diện đúng vấn đề pháp lý và giải thích trên cơ sở quy định của pháp luật.

Sự thấu hiểu phải luôn đi cùng tính khách quan, công tâm. Người luật gia cần giúp người dân phân biệt giữa mong muốn cá nhân với quyền lợi được pháp luật bảo vệ, từ đó lựa chọn cách giải quyết phù hợp.

Đó cũng là lý do anh luôn đề cao cách diễn đạt giản dị, dễ hiểu trong quá trình tư vấn. Một lời giải thích rõ ràng, một hướng dẫn cụ thể đôi khi có ý nghĩa thiết thực hơn nhiều so với việc viện dẫn hàng loạt quy định mà người nghe khó tiếp nhận.

Qua mỗi buổi tư vấn, điều đọng lại trong người luật gia trẻ là những hình ảnh, tâm trạng phấn khởi hơn của người dân sau trút được nỗi lo, bối rối vì đã biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình. 

Do vậy, theo Luật gia Trần Thanh Tùng, công tác tuyên truyền, phổ biến và tư vấn pháp luật còn là cơ hội để người luật gia thực hiện trách nhiệm xã hội của mình, nhất là với những người gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin pháp lý.