Vai trò của luật gia trong kiến tạo thể chế số
Ngày 12/12, trao đổi với Đời sống và Pháp luật, ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia Đà Nẵng, nhận định đất nước đang bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, nơi đổi mới sáng tạo, kinh tế số và hội nhập sâu rộng trở thành động lực then chốt.
Bối cảnh này đặt ra yêu cầu mới cho Hội Luật gia Việt Nam, tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp quan trọng của đội ngũ luật gia cả nước, phải đổi mới mạnh mẽ về nhận thức, phương thức hoạt động và tổ chức thực hiện, để đáp ứng những nhiệm vụ ngày càng lớn.
Ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng.
Theo ông Sơn, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang định hình lại mô hình tăng trưởng cũng như phương thức quản trị quốc gia. Điều này đòi hỏi Hội Luật gia phải tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng thể chế số, đặc biệt trong các lĩnh vực như dữ liệu, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, giao dịch điện tử và các mô hình kinh doanh mới. Ông nhấn mạnh, đội ngũ luật gia không chỉ cần vững vàng về chuyên môn pháp lý mà còn phải am hiểu công nghệ, sở hữu tư duy pháp lý số và năng lực tham gia xây dựng luật, nghị định ở những lĩnh vực mới hình thành. “Đây là điều kiện để Hội thực sự góp phần tạo dựng nền tảng pháp lý cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia”, ông Sơn nói.
Bên cạnh đó, Hội sẽ tiếp tục đồng hành trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN hiện đại, tinh gọn, trong sạch, phục vụ Nhân dân. Vai trò phản biện xã hội, góp ý chính sách và giám sát việc thực thi pháp luật theo Quyết định 217, 218 của Bộ Chính trị cần được phát huy một cách thực chất. Ở cấp cơ sở, các Chi hội xã, phường phải được củng cố như những “tế bào” của Hội, đảm nhiệm vai trò cầu nối giữa pháp luật với người dân.
Lan tỏa văn hóa pháp luật và nâng cao năng lực hội nhập
Trong kỷ nguyên số, nhiều thách thức mới xuất hiện trên không gian mạng, như hành vi lệch chuẩn, xâm phạm quyền riêng tư hay lan truyền thông tin xấu độc.
Theo ông Sơn, Hội Luật gia cần chủ động tham gia xây dựng văn hóa pháp luật, củng cố ý thức thượng tôn pháp luật thông qua các hoạt động tuyên truyền, tư vấn, hòa giải và trợ giúp pháp lý. Hình ảnh luật gia hiện đại, gần dân và liêm chính cần được lan tỏa rộng rãi.
Cùng với đó, quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng đòi hỏi đội ngũ luật gia nâng cao năng lực tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực hợp đồng, tranh chấp thương mại, đầu tư, sở hữu trí tuệ và các tiêu chuẩn quốc tế.
Việc phát triển các trung tâm trọng tài, hòa giải thương mại chuyên nghiệp, cùng đào tạo luật gia am hiểu pháp luật quốc tế, sẽ góp phần trực tiếp nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo ông Sơn, nguồn lực quan trọng nhất của Hội chính là đội ngũ luật gia có tâm – tầm – trí tuệ, có tinh thần yêu nước và trách nhiệm xã hội.
Trong lĩnh vực an ninh, Hội được kỳ vọng tham gia nghiên cứu, phổ biến pháp luật về chủ quyền biển đảo, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, đồng thời mở rộng quan hệ hợp tác với các tổ chức luật gia quốc tế nhằm nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Theo ông Sơn, nguồn lực quan trọng nhất của Hội chính là đội ngũ luật gia có tâm – tầm – trí tuệ, có tinh thần yêu nước và trách nhiệm xã hội. Do đó, Hội cần đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát hiện và bồi dưỡng luật gia trẻ tài năng, tôn vinh những người làm nghề luật mẫu mực, đồng thời xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới.
Để hoàn thành các nhiệm vụ, Hội Luật gia Việt Nam phải được chuẩn bị đồng bộ về tổ chức, nhân lực, cơ chế hoạt động, tài chính và hạ tầng công nghệ thông tin; mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế; tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Ông Sơn cho rằng trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, Hội Luật gia Việt Nam cần thể hiện rõ vai trò là lực lượng chính trị – xã hội – nghề nghiệp có uy tín, là chỗ dựa pháp lý của Nhân dân và là lực lượng đồng hành cùng Đảng, Nhà nước trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và phát triển đất nước bền vững.
"Phát huy truyền thống vẻ vang, Hội phải tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, khơi dậy khát vọng cống hiến trong mỗi luật gia. Đó là cách Hội góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới, giai đoạn của khát vọng phồn vinh và khẳng định vị thế Việt Nam trên trường quốc tế", ông nói.
