Liên quan đến vụ "Biển số xe dính bụi bẩn che khuất, tài xế bị phạt tới 23 triệu" đang gây tranh cãi trên mạng xã hội, đại diện Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, nam tài xế điều khiển ô tô con có biển số xe không rõ chữ và số đã đến Đội CSGT đường bộ số 9 để làm việc và chấp hành nộp phạt theo quy định.
Cần phải đặt trong từng bối cảnh hoàn cảnh
Trao đổi với PV, dưới góc độ pháp lý Ts. Ls. Đặng Văn Cường (Đoàn luật sư Hà Nội) chia sẻ, áp dụng pháp luật Việt Nam đòi hỏi phải đúng pháp luật nhưng cũng cần phải đặt trong từng bối cảnh hoàn cảnh để việc áp dụng pháp luật đảm bảo hiệu lực, hiệu quả, đạt được mục đích và yêu cầu của việc tổ chức thực hiện pháp luật, các chế tài được áp dụng phải đảm bảo có tình, có lý.
Trong trường hợp người tham gia giao thông biết biển số xe của mình bị bụi bẩn, hư hỏng hoặc bị công vênh, bị che phủ không rõ chữ, số trong biển số xe, có điều kiện khắc phục nhưng cố tình không khắc phục mà vẫn sử dụng phương tiện tham gia giao thông thì việc xử phạt đối với hành vi này là có căn cứ.
Trong một tình huống có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì cũng cần đánh giá đến nhiều yếu tố để quyết định có xử lý vi phạm hay không, nếu có thì sẽ xử lý như thế nào.
Luật sư phân tích, về nguyên tắc là việc xử lý vi phạm pháp luật chỉ được thực hiện khi có hành vi vi phạm pháp luật, có lỗi. Có thể là lỗi cố ý hoặc vô ý nhưng phải có lỗi thì mới có căn cứ để xử lý vi phạm.
Được cho là có lỗi nếu chủ thể nhận thức được rõ hành vi của mình, tự chủ trong việc điều khiển hành vi, hoàn toàn có thể thực hiện một hành vi phù hợp với quy định pháp luật nhưng lại không thực hiện do cố ý hoặc vô ý thì sẽ được xác định là có lỗi và phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Pháp luật cũng xác định loại lỗi cố ý và vô ý, nếu cố ý thì trách nhiệm pháp lý sẽ cao hơn trường hợp vô ý vi phạm pháp luật.
Lỗi cố ý là biết hành vi của mình vi phạm pháp luật, thấy trước được hậu quả do hành vi vi phạm pháp luật gây ra nhưng vẫn thực hiện mong muốn hoặc bỏ mặc hậu quả xảy ra.
Còn trường hợp lỗi vô ý là do chủ thể quá tự tin hoặc do cẩu thả mà thực hiện hành vi pháp luật không cho phép dẫn đến hậu quả xâm phạm đến các khách thể mà pháp luật bảo vệ.
Theo ông Cường, ở Việt Nam, hệ thống giao thông chưa đồng bộ, nhiều đường bộ vẫn chưa được trải nhựa, chưa được bê tông hóa nên khi các phương tiện tham gia giao thông di chuyển trên các tuyến đường đất, trời mưa thì việc bùn đất tre bắn biển số xe là chuyện xảy ra rất phổ biến.
Đặc biệt là ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Kể cả là đối với các tuyến đường nhựa trên phố nhưng không được vệ sinh thường xuyên, kịp thời mà điều khiển phương tiện ô tô dưới trời mưa thì cũng hoàn toàn có thể bị che lấp biển số.
Nếu tài xế di chuyển liên tục, chưa có thời gian rửa xe thì việc biển số bị che lấp là điều dễ hiểu và không nên xử phạt trong tình huống này, hoàn toàn có thể nhắc nhở, cảnh báo, yêu cầu rửa xe hoặc lau biển số xe trước khi tiếp tục di chuyển.
Trong trường hợp tài xế biết biển số xe của mình bị bụi bẩn, có điều kiện để lau, rửa nhưng không thực hiện, cố tình để biển số xe bị che phủ để tham gia giao thông hoặc có những hành vi khác cố tình che biển số xe để tránh phạt nguội, vi phạm với lỗi cố ý thì bị cảnh sát giao thông phạt với mức phạt 20-26 triệu đồng theo quy định tại nghị định 168/2024/NĐ-CP là không sai.
"Bởi vậy, thông tin của tài xế đăng tải trên mạng xã hội chỉ là thông tin một chiều, chưa có xác thực, chưa có trả lời của cơ quan chức năng nên chưa thể kết luận được tài xế này là đúng hay sai", LS.TS Đặng Văn Cường nói.
Những hành vi cố ý sẽ bị xử phạt
Trong tình huống trên, nếu không đồng ý với quyết định xử phạt thì tài xế hoàn toàn có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính để được tòa án xem xét thụ lý giải quyết theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên thông tin từ phía cảnh sát giao thông cho biết tài xế này đã thừa nhận sai phạm và nộp phạt số tiền 23.000.000 đồng.
Cảnh sát giao thông cũng xác định người này biết biển số xe của mình bị bụi bẩn từ 04 ngày trước nhưng không lau rửa, cố tình sử dụng phương tiện có biển số xe bị che phụ, không thể đọc được số và chữ trên biển số xe để di chuyển nên việc xử phạt là có căn cứ.
Theo khoản 8, Điều 13, Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định trường hợp điều khiển phương tiện giao thông mà biển số xe không rõ ràng do bị cong, hỏng hoặc cố tình che phủ thì bị xử phạt đến 26.000.000 đồng:
“8. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 26.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Điều khiển xe gắn biển số không đúng với chứng nhận đăng ký xe hoặc gắn biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc);
b) Điều khiển xe không gắn đủ biển số hoặc gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách theo quy định; gắn biển số không rõ chữ, số hoặc sử dụng chất liệu khác sơn, dán lên chữ, số của biển số xe; gắn biển số bị bẻ cong, che lấp, làm thay đổi chữ, số, màu sắc (của chữ, số, nền biển số xe), hình dạng, kích thước của biển số xe (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc).”
Trong những trường hợp tài xế di chuyển sau trời mưa hoặc vừa đi qua cung đường nhiều bụi bẩn khiến cho biển số xe bị che phủ, tài xế chưa có điều kiện để rửa xe hoặc không phát hiện ra biển số xe bị bẩn khó quan sát thì cảnh sát giao thông hoàn toàn có thể nhắc nhở, yêu cầu tài xế rửa xe hoặc lau biển số xe trước khi tiếp tục di chuyển.
Cục cảnh sát giao thông cũng đã vào cuộc xác minh sự việc và xác định trong vụ việc này tài xế xe ô tô có lỗi và việc xử phạt là đúng pháp luật, tài xế này đã chấp hành.
Cục cảnh sát giao thông cũng cho biết nếu phương tiện giao thông đang di chuyển mà bị bụi bẩn tài xế không phát hiện hoặc Tại thời điểm đó chưa thể lau rửa do đang tham gia giao thông thì cảnh sát sẽ nhắc nhở mà không xử phạt, chỉ đạo này của cảnh sát giao thông là hoàn toàn có tình, có lý và đúng pháp luật.
Vụ việc này sẽ là bài học đối với nhiều người tham gia giao thông khi biển số xe bị bẩn nhưng vẫn cố tình sử dụng Phương tiện để di chuyển. Việc đăng tải thông tin lên mạng xã hội là những thông tin một chiều chưa được kiểm chứng nên cũng chưa thể vội vàng kết luận, vụ việc sẽ là bài học cho nhiều người khi tham gia giao thông, nhận thức và Ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông.
Hiện nay Hà Nội nói riêng và nhiều tỉnh thành trên cả nước đã ứng dụng các thiết bị điện tử vào việc giám sát giao thông và xử lý vi phạm giao thông. Những phương tiện giao thông bị che biển số hoặc biển số không đúng quy cách gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc kiểm soát, xử phạt vi phạm nên những hành vi cố ý che biển số, hoặc sử dụng biển số không đúng quy định gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc giám sát các phương tiện tham gia giao thông sẽ bị xử lý nghiêm để lập lại trật tự an toàn giao thông, đảm bảo an toàn cho mọi người khi tham gia giao thông.
Minh Ngọc
