Từ hơn 2000 năm trước, y học cổ truyền đã biết cách quan sát các đặc điểm của lưỡi để chẩn đoán bệnh lý trong cơ thể. Đến nay, phương pháp này đã được nâng tầm khi trí tuệ nhân tạo (AI) bắt đầu ứng dụng để chẩn đoán bệnh tật với độ chính xác lên tới 94%. Theo Giáo sư Ali Al Naji từ Đại học Nam Úc, màu sắc, hình dạng và độ dày của lưỡi có thể phản ánh trực tiếp nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, các vấn đề về gan, hệ tuần hoàn, tiêu hóa, cũng như các bệnh về máu và tim mạch.
Nếu một ngày bạn nhận thấy lưỡi của mình xuất hiện 5 dấu hiệu bất thường dưới đây, tuyệt đối không được chủ quan vì các cơ quan nội tạng quan trọng có thể đang gặp nguy hiểm. Tốt nhất là nên đi thăm khám ngay!
1. Lưỡi chuyển sang màu vàng
Màu sắc này thường là hồi chuông cảnh báo sớm cho thấy gan hoặc túi mật của bạn đang bị tổn thương. Khi các cơ quan này suy giảm chức năng, cơ chế bài tiết chất thải bilirubin (sắc tố màu vàng được tạo ra khi tế bào hồng cầu bị phá vỡ) bị rối loạn. Sự tích tụ bilirubin trong cơ thể sẽ biểu hiện trực tiếp làm vàng miệng, bề mặt lưỡi, đôi khi đi kèm tình trạng vàng da và vàng mắt.
Bên cạnh đó, lưỡi vàng cũng là dấu hiệu của bệnh tiểu đường. Lượng đường cao trong nước bọt vô tình tạo ra môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển, hình thành một lớp phủ dày màu vàng trên bề mặt lưỡi. Nghiên cứu do Tiến sĩ Tianhui Yuan từ Bệnh viện Đại học Y học Cổ truyền Quảng Châu (Trung Quốc) thực hiện còn phát hiện ra rằng, bệnh nhân suy tim mãn tính thường có lưỡi đỏ hơn với lớp phủ màu vàng, và diện mạo này sẽ thay đổi rõ rệt khi bệnh tiến triển nặng hơn.
2. Lưỡi lệch: Bị cong hoặc nghiêng về một bên
Nếu một buổi sáng thức dậy và bạn nhận thấy lưỡi của mình không thể giữ thẳng mà bị cong, nghiêng hoặc có cảm giác cứng một bên, đây là dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp của một cơn đột quỵ.
Các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng, tình trạng lệch lưỡi xuất hiện trong hoặc sau khi đột quỵ, do sự lưu thông máu đến một phần nhất định của não bị gián đoạn, làm tổn thương các dây thần kinh não điều khiển chuyển động. Bạn cần lập tức kiểm tra thêm các dấu hiệu đi kèm như tê yếu đột ngột ở một bên mặt, tay chân, khó nói, lú lẫn hoặc chóng mặt để đến cơ sở y tế ngay lập tức trong khung giờ vàng.
3. Lưỡi chuyển sang màu tím
Theo các số liệu từ Tổ chức Ung thư Miệng, một số khối u, bao gồm cả ung thư lưỡi, có thể khiến cơ quan này chuyển sang màu đỏ sẫm hoặc tím.
Các tổn thương này thường đi kèm với tình trạng chảy máu mãn tính và không thể tự lành. Sự thay đổi màu sắc bất thường này đi liền với các triệu chứng như đau họng kéo dài, đau buốt khi nuốt hoặc cảm giác nóng rát liên tục trên lưỡi. Đây là mối đe dọa thầm lặng nguy hiểm mà nhiều người thường nhầm lẫn với các vết nhiệt miệng thông thường.
4. Lưỡi bị sưng tấy, loét khó hiểu
Tình trạng sưng lưỡi có thể là dấu hiệu của viêm lưỡi. Lưỡi bị viêm không chỉ sưng tấy mà còn có thể trông bóng, đỏ và bề mặt trở nên nhẵn nhụi một cách bất thường thay vì có độ nhám tự nhiên.
Y học cảnh báo hiện tượng này có thể do phản ứng dị ứng với một số hóa chất, thực phẩm, tình trạng khô miệng nghiêm trọng, chấn thương hoặc do thiếu hụt dinh dưỡng, điển hình như bệnh thiếu máu do thiếu sắt nghiêm trọng khiến lượng oxy cung cấp cho các mô bị sụt giảm mạnh.
Đặc biệt, nếu bạn thấy những vết loét nhỏ nhưng mãi không khỏi dù đã thay đổi chế độ ăn hay dùng thuốc, hãy cảnh giác. Những tổn thương kéo dài trên bề mặt lưỡi có thể là biểu hiện sớm của ung thư khoang miệng hoặc ung thư lưỡi. Khi tế bào niêm mạc bị biến đổi, quá trình tái tạo bị rối loạn, khiến vết loét tồn tại dai dẳng. Người bệnh thường thấy đau rát, sưng nhẹ, khó ăn uống hoặc nói chuyện. Cần đi khám nếu vết loét không khỏi sau 2 tuần.
5. Lưỡi chuyển sang màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm
Màu sắc đỏ rực hoặc đỏ sẫm của lưỡi có mối liên hệ mật thiết với mức độ nghiêm trọng khi cơ thể nhiễm virus, điển hình là SARS-CoV-2.
Một nghiên cứu lâm sàng thực hiện trên các bệnh nhân COVID-19 đã chứng minh có đến 99% trường hợp nhiễm bệnh nặng sẽ xuất hiện tình trạng lưỡi chuyển sang màu đỏ sẫm. Trong khi đó, những người có triệu chứng trung bình thường có lưỡi màu đỏ (62%) và nhóm bệnh nhân nhẹ chủ yếu có lưỡi màu hồng nhạt (64%). Đương nhiên, lưỡi đỏ bất thường cũng có thể bị gây ra bởi rất nhiều loại virus có hại khác.
Khi nào bạn cần đến gặp bác sĩ?
Những thay đổi tạm thời về màu sắc của lưỡi có thể vô hại nếu bắt nguồn từ phẩm màu của thức ăn hoặc đồ uống. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khuyến cáo nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về màu sắc, hình thái hay độ dày của lưỡi với 2 điều kiện quan trọng thì hãy nhanh chóng đến bệnh viện. Bao gồm: dấu hiệu bất thường ở mức vô cùng nghiêm trọng hoặc kéo dài liên tục trên 2 tuần. Việc thăm khám và điều trị kịp thời từ sớm sẽ giúp phát hiện các bệnh lý nguy hiểm tiềm ẩn trước khi tình trạng sức khỏe trở nên tồi tệ hơn.
Nguồn và ảnh: The Sun, Sanook, Cancer123
Chiến My
