Ngày mới đi làm, tôi từng nghĩ câu hỏi “làm sao tiết kiệm khi lương 8 triệu?” là một bài toán không bao giờ có lời giải. Tiền nhà, tiền ăn, tiền xăng, thêm vài cuộc hẹn bạn bè là hết sạch. Cuối tháng nhìn lại, tài khoản gần như về 0, tiết kiệm chỉ là thứ đặt ra để không tiêu quá những gì mình có - nghĩa là đi vay đấy!
Bây giờ khi thu nhập tăng lên 50 triệu, tôi nhận ra dù bản thân không tiết kiệm được mấy khi lương 8 triệu, nhưng đổi lại tôi đã làm được 1 việc khác: Mức chi tiêu không tăng! Tôi vẫn sống với khoảng 8 triệu mỗi tháng, phần còn lại để mua vàng, đầu tư, hoặc đơn giản là không động đến.
Thứ khiến tôi cảm thấy mình thành công, mình giàu có hơn hẳn mình của ngày xưa không chỉ là tăng thu nhập, mà còn là tránh được cái bẫy lạm phát lối sống.
1. Thu nhập tăng kéo theo “tiêu chuẩn sống ảo”
Khi kiếm được nhiều tiền hơn, tôi từng nghĩ mình xứng đáng với những thứ tốt hơn. Một chiếc điện thoại đời mới nhất, một chiếc túi hàng hiệu hay những bộ quần áo tiền triệu,... Vấn đề là những thứ đó nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn mới, chứ không còn là phần thưởng nữa. Cái nguy hiểm nằm ở chỗ là nhu cầu một khi đã tăng, sẽ rất khó để có điểm dừng.
Khi tiêu chuẩn sống liên tục bị đẩy lên, bạn sẽ luôn cảm thấy “vừa đủ”, dù thu nhập có tăng bao nhiêu. Lúc đó, giàu không còn là vấn đề kiếm tiền mà là không bao giờ thấy đủ.
2. Cảm giác “tiện” là thứ dễ gây nghiện
Con người có khả năng thích nghi đáng sợ. Một chuyến xe công nghệ thay vì tự đi xe máy, một lần book dịch vụ dọn nhà thay vì tự cầm chổi đi quét, tự cầm khăn đi lau chùi,... tất cả đều mang lại cảm giác “đáng tiền” lúc đầu. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, mọi thứ trở thành bình thường. Khi sự tiện nghi trở thành mặc định, bạn sẽ không muốn quay lại mức sống cũ nữa.
Điều này khiến chi phí cố định tăng lên mà bạn không hề nhận ra. Và một khi chi phí cố định cao, bạn buộc phải tiếp tục kiếm nhiều tiền hơn chỉ để duy trì cuộc sống hiện tại.
3. Tăng thu nhập nhưng không tăng kỷ luật tài chính
Thời lương 8 triệu, tôi không có nhiều lựa chọn nên vô tình lại chi tiêu khá có kỷ luật. Nhưng khi tiền nhiều hơn, sự kỷ luật đó dễ dàng bị nới lỏng. “Tháng này tiêu thoải mái chút cũng không sao”, “mua cái này chắc không đáng bao nhiêu”… Những suy nghĩ nhỏ lẻ này cộng dồn lại thành một khoản chi không nhỏ, nhưng may là tôi đã tránh được.
Thế nên có lẽ, lạm phát lối sống không đến từ một quyết định, mà từ hàng chục quyết định nhỏ, lặp đi lặp lại mỗi ngày.
4. Đồng nhất bản thân với cách tiêu tiền
Có một giai đoạn tôi nhận ra mình bắt đầu định nghĩa bản thân thông qua những gì mình mua. Đi đâu, ăn gì, dùng gì cũng trở thành một cách để “thể hiện”. Đây là lúc chi tiêu không còn phục vụ nhu cầu, mà phục vụ cái tôi. Và cái tôi thì luôn muốn nhiều hơn, tốt hơn, đắt hơn. Khi tiêu tiền để chứng minh điều gì đó, bạn gần như không có điểm dừng. Đó là con đường nhanh nhất để thu nhập tăng bao nhiêu cũng không đủ.
Chưa kể, mạng xã hội cũng dễ khiến tôi cảm giác mình “không bằng” người ta.Dù biết đó chỉ là một phần của bức tranh, tôi đã từng nghĩ “mình cũng nên như vậy”. Nhưng đương nhiên đó chỉ là suy nghĩ, tôi vẫn còn đủ tỉnh táo để tự phản biện, tự ngăn chặn bản thân không làm vậy.
5. Tiêu nhiều để bù đắp cảm xúc
Tôi có từng tiêu tiền để mua vui không? Câu trả lời là có, chỉ là tôi sớm nhận ra cách này không bền. Vì khi chi tiêu gắn với cảm xúc, bạn rất khó kiểm soát. Và tệ hơn, cảm xúc có thể đi lên rồi lại đi xuống, còn tiền bạc thường ngược lại: Kiếm thì khó, tích lũy cũng không dễ, chỉ có tiêu tiền là đơn giản nhất thôi.
Và nếu cứ để bản thân “sống đơn giản” như vậy thì khó mà giàu nổi nếu so với chính mình ngày xưa, chứ không phải so với người khác!
Nhìn chung thì điều giúp tôi giữ mức chi tiêu 8 triệu đến tận bây giờ, không phải là ép mình kham khổ, mà là xác định rõ “bao nhiêu là đủ”. Khi đã có một con số cụ thể, mọi quyết định chi tiêu đều xoay quanh nó. Thu nhập tăng không đồng nghĩa với việc phải nâng mức sống. Nó chỉ đơn giản là tạo thêm khoảng cách giữa tiền kiếm được và tiền để dành được. Khoảng cách đó chính là nơi tài sản được hình thành.
Đương nhiên, không phải ai cũng cần sống với mức chi tiêu 8 triệu như tôi, nhưng có lẽ chúng ta cần hiểu một điều: Nếu chi tiêu tăng cùng tốc độ với thu nhập, bạn sẽ luôn đứng yên. Còn nếu giữ được khoảng cách giữa hai thứ đó, bạn đang tự tạo cho mình cơ hội để giàu lên.
Ngọc Linh
