BS Nguyễn Tiến Hùng (làm việc tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An) mới đây lên tiếng cảnh báo tất cả gia đình có con nhỏ: "Vừa rồi bệnh viện của bác sĩ có tiếp nhận một ca hóc dị vật đồng xu và rất đáng tiếc dù đã gọi cấp cứu nhưng vẫn không kịp, điều đáng tiếc nhất đã xảy ra".
Các bố mẹ, các ông bà ở đây, ai cũng ít nhất một lần nghe hàng xóm, người quen bĩu môi nói câu này đúng không? Thấy mẹ lúi húi lau sạch từng góc nhà, moi móc gầm gầm giường nhặt từng cái cúc áo, hòn bi, cất kĩ từng đồng tiền xu... Nhiều người lại chép miệng chê cười: "Rõ vẽ chuyện, làm quá! Ngày xưa vứt lăn vứt lóc dưới đất vẫn lớn ầm ầm có sao đâu!
BS Hùng nói thằng luôn: "Tuyệt đối đừng bao giờ đánh cược mạng sống của con cháu mình bằng hai chữ "phiên phiến"!".
Cứ thử bước chân vào khoa Cấp cứu nhi mà xem. Cái giá của sự "phiên phiến" nó đắt đỏ và tàn nhẫn lắm! Đôi khi, nó được trả bằng cả một sinh mệnh bé bỏng và cả quãng đời còn lại người lớn phải sống trong tận cùng của sự dằn vặt.
BS Hùng nhận định, hoàn cảnh ngày xưa khác xa bây giờ. Bây giờ đồ chơi nhựa dễ tháo rời, hóc nghẹn nhan nhản, những viên pin cúc áo bé xíu, những đồng xu, viên bi trơn tuột... Chỉ cần mẹ lơ đễnh quay lưng đi lấy cốc nước, bố mải dán mắt lướt điện thoại 1 phút thôi, con lê la dưới sàn vớ được tống ngay vào miệng... là xong!
"Lúc con trợn mắt, tím tái, nghẹt thở... những người từng khuyên bạn "phiên phiến thôi" có đứng ra gánh hộ nỗi đau mất con, mất cháu cho gia đình bạn được không? Hay lúc đấy lại chỉ có tiếng gào khóc xé lòng: "Giá như hôm qua tôi dọn cái gầm ghế..."
Thế nên, ai nói gì kệ họ! Mạng con cháu mình, tự tay mình phải giữ!
Cứ dọn nhà thật sạch, cất kĩ mọi đồ vật nhỏ nguy hiểm ngoài tầm với của trẻ. Kĩ tính, cẩn thận đến mức cực đoan một chút mà con cái được bình an, lớn lên khỏe mạnh, còn hơn là sống "phiên phiến" để rồi phải ân hận mang vết thương lòng xuống tận mồ", BS Hùng nói.
"Các ông bà, bố mẹ nào đang bị chê là "giữ con quá đáng" thì cứ vững tâm mà làm nhé. Bác sĩ Hùng ủng hộ mọi người hai tay hai chân! Cứ cẩn thận bảo vệ con, không thừa một chút nào đâu!".
Cảnh báo các loại thực phẩm và đồ dùng dễ gây hóc nghẹn
Thông qua trường hợp đáng tiếc kể trên, BS Hùng cảnh báo:
Một số thực phẩm có nguy cơ cao gây hóc nghẹn cao
- Quả tròn, trơn: Nho, cà chua bi, nhãn, vải, quất (cần bổ đôi/tư theo chiều dọc).
- Hạt & hạt khô: Hạt dưa, hạt hướng dương, đậu lạc, hạt óc chó.
- Thực phẩm dẻo/dính: Thạch dừa, kẹo dẻo, kẹo cao su, bột bánh trôi.
- Đồ ăn cứng/dày: Cà rốt sống, táo miếng to, xúc xích nguyên khoanh tròn (cần cắt dạng que dẹt).
Đồ dùng và đồ chơi nguy hiểm:
- Pin cúc áo (cực kỳ nguy hiểm do gây bỏng hóa chất đường tiêu hóa).
- Bóng bay chưa thổi hoặc mảnh bóng vỡ (dễ bịt kín thanh quản).
- Nắp bút, nam ma sát/nam thạch, cúc áo, đồng xu, đồ chơi tháo rời kích thước dưới 3cm.
Cách xử lý khẩn cấp khi trẻ bị hóc nghẹn
Theo BS Hùng, nếu chẳng may thấy bé bị hóc nghẹn cần:
Quy tắc bất di dịch:
Trẻ vẫn ho được, khóc được, nói được: KHÔNG can thiệp, không móc họng. Khuyến khích trẻ ho mạnh để đẩy dị vật ra.
Trẻ tím tái, không khóc/nói được, thở rít hoặc ngưng thở: Thực hiện sơ cứu NGAY LẬP TỨC.
1. Đối với trẻ dưới 1 tuổi (Thủ thuật vỗ lưng - ấn ngực):
Vỗ lưng (5 lần): Đặt trẻ nằm sấp dọc theo cạ́nh tay người sơ cứu, đầu thấp hơn ngực. Dùng gốc bàn tay vỗ mạnh 5 lần vào vùng giữa 2 xương bả vai.
Ấn ngực (5 lần): Nếu dị vật chưa ra, lật ngửa trẻ lại (đầu vẫn thấp hơn ngực). Dùng 2 ngón tay (trỏ và giữa) ấn mạnh vào nửa dưới xương ức 5 lần.
Lặp lại chu kỳ đến khi dị vật văng ra hoặc trẻ khóc được.
2. Đối với trẻ trên 1 tuổi (Thủ thuật Heimlich):
Đứng hoặc quỳ phía sau trẻ, ôm lấy eo trẻ.
Vòng tay ra trước, một tay nắm đấm lại, đặt ngay vùng thượng vị (dưới xương ức, trên rốn).
Tay kia bọc lấy đấm tay, ấn mạnh và giật nhanh theo hướng từ dưới lên trên, từ trước ra sau 5 lần liên tiếp.
Lặp lại cho tới khi dị vật thoát ra.
Lưu ý quan trọng: Nếu trẻ ngất xỉu/mất ý thức, tiến hành CPR (ép tim ngoài lồng ngực) và gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. "Không bao giờ dùng tay móc mù dị vật trong miệng trẻ vì có thể đẩy dị vật vào sâu hơn", BS Hùng nhấn mạnh.
Tuấn Minh
