Mercedes-Benz đang chuẩn bị bước vào một trong những thay đổi mang tính nền tảng nhất của ngành ô tô hiện đại khi loại bỏ hoàn toàn kết nối cơ khí giữa vô-lăng và bánh xe. Công nghệ mới mang tên steer-by-wire dự kiến xuất hiện trên các mẫu xe thương mại từ năm 2026, mở ra cách tiếp cận hoàn toàn khác về trải nghiệm cầm lái.
Theo thông tin từ Mercedes-Benz, mẫu xe đầu tiên ứng dụng hệ thống này sẽ là sedan điện hạng sang EQS bản nâng cấp. Đây cũng là lần đầu tiên một hãng xe Đức đưa công nghệ steer-by-wire vào sản xuất hàng loạt.
Với steer-by-wire, toàn bộ kết nối vật lý giữa vô-lăng và hệ thống bánh trước sẽ được thay thế bằng tín hiệu điện tử. Khi người lái đánh lái, dữ liệu sẽ được truyền qua cảm biến và bộ điều khiển trung tâm tới cơ cấu chấp hành ở bánh xe, thay vì thông qua trục lái truyền thống.
Điều này không đơn thuần là thay đổi cấu trúc, mà còn mở ra khả năng tái định nghĩa cách chiếc xe phản hồi. Mercedes cho biết hệ thống mới mang lại phản hồi nhanh hơn, độ chính xác cao hơn và giảm đáng kể lực đánh lái, đặc biệt trong các tình huống như quay đầu hay đỗ xe.
Một điểm đáng chú ý là tỷ số truyền lái có thể biến thiên linh hoạt. Ở tốc độ thấp, vô-lăng trở nên nhẹ hơn để giảm thao tác tay, trong khi ở tốc độ cao, phản hồi được làm nặng hơn để tăng độ ổn định. Đáng nói hơn, hệ thống còn có khả năng triệt tiêu gần như hoàn toàn rung động từ mặt đường, thứ vốn được xem là “ngôn ngữ giao tiếp” quen thuộc giữa xe và người lái.
Song hành với steer-by-wire là sự xuất hiện của vô-lăng dạng yoke mang thiết kế tương tự trên máy bay hoặc xe đua. Kiểu vô-lăng này có phần trên bị cắt phẳng, tạo cảm giác mới lạ nhưng cũng gây nhiều tranh luận trong cộng đồng người dùng.
Mercedes lý giải rằng khi không còn bị giới hạn bởi cơ cấu cơ khí, vô-lăng không cần quay nhiều vòng như trước. Nhờ đó, thiết kế yoke trở nên khả thi mà không ảnh hưởng đến thao tác điều khiển. Ngoài yếu tố thẩm mỹ, hãng xe Đức nhấn mạnh lợi ích thực tế giúp không gian nội thất thoáng hơn, tầm nhìn bảng đồng hồ tốt hơn, đồng thời việc ra vào xe cũng dễ dàng hơn nhờ phần vô-lăng được cắt gọn.
Thực tế, các hãng như Tesla hay Lexus từng gặp phản ứng trái chiều khi đưa yoke lên xe thương mại, cho thấy thói quen người dùng vẫn là rào cản không nhỏ.
Việc loại bỏ kết nối cơ khí đặt ra câu hỏi lớn về độ an toàn. Mercedes cho biết hệ thống được thiết kế với kiến trúc dự phòng kép, bao gồm cảm biến, bộ truyền động và nguồn điện dự phòng. Điều này đảm bảo xe vẫn có thể vận hành ngay cả khi một phần hệ thống gặp sự cố.
Trước khi đưa vào sản xuất, công nghệ này đã trải qua hơn 1 triệu dặm thử nghiệm trên nhiều điều kiện khác nhau, từ phòng thí nghiệm đến đường công cộng.
Quan trọng hơn, steer-by-wire không chỉ là câu chuyện của hệ thống lái. Đây là nền tảng cho các cấp độ tự lái cao hơn, đặc biệt khi kết hợp với công nghệ tự hành cấp độ 3 (SAE Level 3). Khi đó, vai trò của vô-lăng có thể dần chuyển từ điều khiển sang tương tác, thậm chí phục vụ giải trí trong khoang cabin.
Thanh Nhã
