Căng thẳng đang gia tăng giữa Meta Platforms và cơ quan quản lý Ấn Độ sau khi gã khổng lồ công nghệ này liên tiếp vướng phải những bê bối lớn trong một thời gian ngắn.
Meta đã hạn chế một bài đăng trên Facebook của Thủ tướng Narendra Modi trong đợt bùng nổ các cuộc biểu tình Gen Z vào tháng 7. Sự việc diễn ra chỉ vài ngày sau khi cơ quan quản lý triệu tập Meta liên quan đến mối quan ngại về nội dung lạm dụng trẻ em. Dù sau đó Meta giải thích đây là một "sự cố kỹ thuật", nhưng các báo cáo ban đầu cho thấy bài đăng bị khóa với lý do "theo yêu cầu pháp lý".
Ủy ban nghị viện Ấn Độ đã ra hạn 3 ngày yêu cầu Mark Zuckerberg phải chính thức xin lỗi về sự cố hạn chế bài đăng của ông Modi. Nếu không thực hiện, ủy ban kiến nghị tước bỏ quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý (safe harbor) của gã khổng lồ mạng xã hội này tại Ấn Độ, đồng nghĩa với việc Meta sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý trực tiếp cho mọi nội dung do người dùng đăng tải trên các nền tảng của mình.
Ấn Độ là thị trường trọng yếu của Meta khi sở hữu lượng người dùng WhatsApp, Instagram và Facebook lớn nhất thế giới. Các chuyên gia pháp lý chia sẻ với CNBC rằng nếu quyền miễn trừ này bị thu hồi, Meta gần như không thể tiếp tục vận hành tại quốc gia này. Tuy nhiên, họ cũng lưu ý thêm rằng phía Ấn Độ sẽ cần phải sửa đổi khung pháp lý diện rộng nếu muốn tước bỏ hoàn toàn quyền của nền tảng.
Về phần mình, Meta đang rất nỗ lực xoa dịu những lo ngại từ giới chức quản lý, đặc biệt xung quanh sự cố liên quan đến bài đăng của Thủ tướng Modi. Trong một thông cáo báo chí, Meta cho biết ông Joel Kaplan - Giám đốc Đối ngoại Toàn cầu của tập đoàn - đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Bộ Công nghệ Thông tin Ấn Độ Ashwini Vaishnaw và "gửi lời xin lỗi" tới Bộ trưởng vì sự cố hạn chế bài đăng.
Tuy nhiên, truyền thông nội địa cùng ngày dẫn lời các nguồn tin chính phủ lại đưa ra thông tin trái ngược: Chính nhà sáng lập kiêm CEO Zuckerberg mới là người đã lên tiếng xin lỗi về sự xuất hiện của nội dung lạm dụng trẻ em, tài liệu deepfake và các lỗi vận hành nền tảng.
Trong tuyên bố chính thức gửi tới CNBC, Meta từ chối bình luận về độ xác thực của các thông tin này.
Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin ANI vào thứ Tư, ông Nishikant Dubey - Chủ tịch Ủy ban Nghị viện về Truyền thông và Công nghệ Thông tin - cho biết ông đã gửi thư tới Bộ Công nghệ Thông tin và Bộ Nội vụ Ấn Độ, yêu cầu đích danh Zuckerberg phải lên tiếng xin lỗi.
"Zuckerberg phải xin lỗi trong vòng 3 ngày vì đã xóa video phát biểu của ông Modi tới sinh viên, ông Dubey nhấn mạnh. Ông cho rằng nền tảng này đang lạm dụng đặc quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý, đồng thời cảnh báo nếu quyền này bị thu hồi.
Trong đợt biểu tình của Gen Z tại Ấn Độ tháng trước, Instagram - ứng dụng video ngắn của Meta - đã trở thành nền tảng thảo luận công khai phổ biến. Thủ tướng Modi thậm chí đã bắt đầu quay các đoạn video ngắn (reels) để tiếp cận và vận động nhóm người biểu tình trẻ tuổi.
Thế nhưng, tầm ảnh hưởng ngày càng lớn này cũng đẩy công ty Mỹ vào tầm ngắm giám sát gắt gao của chính phủ về những lỗ hổng trong kiểm duyệt nội dung và quyền riêng tư người dùng. Tháng trước, Chính phủ Ấn Độ đã phát đi cảnh báo đanh thép yêu cầu Instagram gỡ bỏ các quảng cáo lạm dụng trẻ em, nối tiếp đợt cảnh báo trước đó đối với WhatsApp liên quan đến việc triển khai tính năng tên người dùng (username).
Đội ngũ toàn cầu của Meta sẽ tiếp tục ở lại Ấn Độ để thực hiện từ 3 đến 4 cuộc họp bổ sung với Bộ Công nghệ Thông tin nhằm đánh giá xem liệu công ty mạng xã hội này có đang tuân thủ các quy định pháp luật của Ấn Độ hay không, theo đưa tin từ hãng tin ANI.
Giải thích về cơ chế Safe Harbor, ông Udit Mendiratta - Luật sư chuyên mảng công nghệ và tranh tụng tại công ty luật Argus Partners - cho biết quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý cấp đặc quyền miễn trừ có điều kiện cho các công ty mạng xã hội.
Ông nói thêm rằng quyền miễn trừ này có thể bị tước bỏ nếu nền tảng tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật, không gỡ bỏ nội dung kịp thời sau khi có lệnh từ tòa án hoặc chính phủ, hoặc thất bại trong nghĩa vụ rà soát nhằm loại bỏ nội dung tiêu cực về trẻ em, deepfake và các phát ngôn thù hận.
Dù vậy, ông nhận định theo luật pháp Ấn Độ hiện hành, "việc tước bỏ quyền miễn trừ chỉ áp dụng cho từng nội dung cụ thể", và nhà nước sẽ phải sửa đổi luật nếu muốn hủy bỏ hoàn toàn lá chắn của cả một nền tảng.
Dù Chính phủ Ấn Độ chưa đưa ra hành động pháp lý chính thức nào, giới chuyên gia nhận định bất kỳ quyết định nào đụng đến quyền miễn trừ safe harbor cũng sẽ được toàn bộ ngành công nghệ theo dõi sát sao, bởi nó sẽ làm thay đổi toàn bộ khung trách nhiệm pháp lý.
Theo: CNBC
Vũ Anh
