Donbass và Kharkov sụp đổ
Tờ MK (Nga) ngày 8/1 đưa tin, tình hình chiến sự tại miền Đông Ukraine đã bước sang giai đoạn nghiêm trọng nhất từ đầu xung đột. Nga đồng loạt mở các mũi tấn công tại Donbass và Kharkov, trong khi Ukraine vội vã điều lượng dự bị khổng lồ để bịt các lỗ hổng phòng thủ.
Truyền thông Nga gọi đây là thời điểm "Donbass và Kharkov sụp đổ", khi những cáo phó đầu tiên liên quan tới binh sĩ Ukraine đã xuất hiện.
Trọng tâm giao tranh nằm ở khu vực Kharkov, nơi Cụm quân "Phía Bắc" của Nga tiếp tục tiến sâu quanh Volchansk, Staritsa và các dải rừng biên giới. Việc Ukraine điều dự bị sang hướng Kupyansk khiến nhiều khu vực rơi vào tình trạng thiếu nhân lực, tạo đà cho Nga xuyên thủng tuyến phòng ngự trên nhiều trục.
Truyền thông Nga gọi đây là thời điểm "Donbass và Kharkov sụp đổ". Ảnh: MK
Theo nhà báo quân sự Mikhail Zvinchuk, một phần Staritsa đã nằm dưới quyền kiểm soát của Nga dù Ukraine vẫn giữ rìa phía nam và tổ chức phản kích.
Tại rừng Tatarsky, giao tranh diễn ra trong điều kiện được mô tả là "sương mù chiến tranh", song quyền chủ động vẫn thuộc về Nga. Ở Volchanskie Khutora, lực lượng tấn công Nga chiếm thêm nhiều cụm nhà dân và tiếp tục áp sát trung tâm làng.
Các mũi tiến công theo trục Liman – Vilcha đang dồn ép quân Ukraine về phía Grafskoye – điểm then chốt nằm ngay cạnh sông Seversky Donets, nơi hoạt động tiếp tế vốn đã khó khăn.
Phía Nga tuyên bố pháo phản lực nhiệt áp Solntsepyok và không quân đang đánh mạnh vào các điểm triển khai của Ukraine. Đồng thời, bốn tổ UAV của Ukraine tại khu vực Zolochiv bị xác định và tiêu diệt, làm giảm đáng kể tần suất tấn công vào dân thường vùng Belgorod.
Một binh sĩ Nga trên hướng Kharkov chia sẻ trên kênh tin tức Bez retushi rằng giao tranh mỗi ngày đều gắn liền với "cái lạnh, cơn đói và lượng UAV khổng lồ", nhưng việc "giành lại từng mét đất" là điều họ xem là tất yếu.
Song song đó, Nga cũng đẩy mạnh tiến công tại Sumy. Cụm quân "Bắc" đạt mức mở rộng kiểm soát khoảng 750m tại nhiều điểm trong một ngày, trong khi Ukraine gấp rút tái cơ cấu các đơn vị: Lữ đoàn biệt kích 71 được nâng cấp thành Lữ đoàn đổ bộ đường không 71; tiểu đoàn "Arey" được nâng thành trung đoàn; một số đơn vị thuộc "quân đoàn ngoại quốc" bị giải thể để điều quân sang lực lượng tấn công.
Tuy nhiên, tình trạng thiếu nhân lực sâu vẫn buộc Kiev phải ghép các đơn vị hỗn hợp để giữ tuyến.
Tại Kupyansk, sau nhiều tuần giao tranh, tình hình đang chậm lại. Phía Ukraine giảm mạnh hoạt động tuyên truyền về các "thắng lợi nhỏ", trong khi Nga được cho là chuyển sang thế trận tiêu hao: tăng mật độ UAV, triển khai nhiều nhóm đặc nhiệm trong đô thị và đưa thêm pháo dự bị lên tuyến đầu.
Giới quan sát thân Nga nhận định đây sẽ là điểm nóng kéo dài, bởi Kupyansk có giá trị chiến lược đối với Ukraine hơn Nga.
Trận đánh tổng lực bắt đầu. Ảnh: TST
Trận đánh tổng lực của toàn cuộc chiến bắt đầu
Theo MK, năm 2026 có thể trở thành thời điểm diễn ra trận đánh mang tính quyết định cho toàn bộ chiến sự, khi các mũi công kích mới – dù không tạo thắng lợi tức thì – vẫn buộc Ukraine phải phân tán lực lượng và liên tục điều dự bị.
Với Ukraine, mặt trận Kharkov được đánh giá là quan trọng nhất. Các nguồn từ phía Nga mô tả đây là nơi tập trung những đơn vị "thiện chiến và cực đoan nhất" của Kiev. Nga khẳng định đang "giành từng mét đất", đặt ưu tiên chiến thắng lên hàng đầu dù phải trả giá lớn.
Ở hướng Pokrovsk, Ukraine dồn lực lượng dự bị lên tuyến Grishino – Biletskoye – Toretskoye. Giao tranh ở Grishino diễn ra ác liệt khi quân Nga tìm cách tiến vào trung tâm, còn Ukraine chuẩn bị phản công để đẩy lùi. Các đơn vị 425 "Skala" và Lữ đoàn 157 của Ukraine tiếp tục tích lũy lực lượng cách Pokrovsk khoảng 3 km.
Trên hướng Liman, các đại đội tấn công Nga đã tiến vào thị trấn và cố thủ. Cựu binh Wagner – tác giả kênh Condottiero – cho rằng Nga đã mở màn giai đoạn đầu của chiến dịch bao vây cụm quân Ukraine tại Slavyansk – Kramatorsk.
"War Chronicle" cũng xác nhận Nga đang phá vỡ tuyến hậu cần của Ukraine tại Raigorodok – vị trí then chốt giữa Liman và Slavyansk, nơi Kiev cố duy trì các tuyến vượt sông để tiếp vận người và thiết bị.
Nguồn tin này cho rằng việc kiểm soát Liman không phải mục tiêu tối hậu mà là điều kiện để "bóp nghẹt" tuyến tiếp tế của Ukraine. Nếu Nga giữ được nhịp tấn công, chỉ huy quân đội Ukraine, tướng Syrskiy, buộc phải tăng mật độ quân tại khu vực này.
Giới quan sát thân Nga nhìn nhận rằng các mũi tiến công mới của Moscow – dù không mang lại tốc độ đột phá nhanh – vẫn đang kéo giãn lực lượng Ukraine tới mức nguy hiểm. Và theo họ, diễn biến hiện tại cho thấy "trận đánh tổng lực của toàn cuộc chiến" đã bắt đầu.
Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky. Ảnh: CNN
Cú quay xe phút chót của Mỹ khiến Ukraine "chết lặng"
Tiếp nối loạt diễn biến căng thẳng trên chiến trường, truyền thông Ukraine cũng ghi nhận một cú sốc ngoại giao lớn.
Tờ Euromaidanpress (Ukraine) đăng bài phân tích cho biết Washington đã bất ngờ đổi hướng vào phút chót trong Tuyên bố Paris – một động thái được mô tả là đủ sức khiến Ukraine "chết lặng". Chỉ một chi tiết nhỏ bị chỉnh sửa, thay từ "commitment" (cam kết) bằng "proposed" (đề xuất), đã làm đảo lộn ý nghĩa của văn kiện và cho thấy Mỹ rút lại lập trường ngay trước khi tài liệu được công bố.
Tuyên bố Paris được đưa ra sau cuộc họp của "Liên minh các quốc gia kiên quyết" tại Paris ngày 6/1, nhưng Mỹ không hề đưa ra bất kỳ lời hứa tham gia hay triển khai lực lượng đa quốc gia tại Ukraine nếu Nga mở rộng chiến dịch quân sự.
Theo European Pravda, Washington thậm chí không ký vào văn bản cuối cùng, dù tài liệu đã được thảo luận cùng phía Mỹ.
Trong văn kiện, kế hoạch thành lập lực lượng đa quốc gia nhằm tăng cường năng lực phòng vệ và hỗ trợ tái thiết cho Ukraine được nêu ra, nhưng đa số các nước châu Âu đều không chấp nhận khả năng gửi quân, ngay cả khi chiến sự chấm dứt.
Những thông tin từ bản dự thảo ban đầu lẫn các tuyên bố tại Điện Élysée đều cho thấy Mỹ không đứng tên với tư cách một bên ký kết.
Điều gây chú ý hơn cả là khi so sánh hai phiên bản: bản dự thảo đề cập rõ việc lực lượng đa quốc gia do châu Âu dẫn đầu, có sự tham gia của các đối tác ngoài khu vực bao gồm cả Mỹ; Washington sẽ hỗ trợ các năng lực then chốt như tình báo và hậu cần, thậm chí bảo đảm hỗ trợ nếu lực lượng này bị tấn công.
Nhưng ở văn bản cuối cùng, toàn bộ những yếu tố mang tính ràng buộc đó đã bị loại bỏ: lực lượng vẫn do châu Âu chủ trì, có sự tham gia của các nước ngoài châu Âu, còn vai trò của Mỹ chỉ được mô tả bằng một từ duy nhất – "đề xuất", hoàn toàn không tạo ra nghĩa vụ pháp lý nào.
Chính cú đổi hướng này là điều khiến Kiev bị đặt vào thế bất ngờ và bị đánh giá là "chết đứng" trước sự thay đổi lập trường đột ngột từ Washington.
Nguyễn Hải (Theo MK, EuroMaidan Press)
