Biến phụ phẩm mía đường thành giá thể cho đất cát san hô
Mới đây, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga tổ chức nghiệm thu đề tài "Nghiên cứu sản xuất giá thể hữu cơ từ phụ phẩm của nhà máy mía đường để phục vụ trồng rau xanh, cây xanh tại quần đảo Trường Sa".
Đề tài do Viện Công nghệ sinh học chủ trì, ThS. Đinh Thị Thu Trang làm chủ nhiệm.
Xuất phát từ yêu cầu cải tạo đất cát san hô phục vụ tăng gia sản xuất và phủ xanh khu vực biển, đảo, nhóm nghiên cứu đã xây dựng quy trình sản xuất giá thể hữu cơ vi sinh từ nguyên liệu phụ phẩm nông nghiệp.
Trong quy trình này, nguyên liệu được kết hợp với các chủng vi sinh vật chức năng có khả năng cố định đạm, phân giải lân, phân hủy cellulose và tạo màng polysaccharide.
Sản phẩm được định hướng cải thiện cấu trúc đất cát san hô, tăng khả năng giữ ẩm, bổ sung dinh dưỡng và nâng cao hoạt tính của hệ vi sinh vật hữu ích.
Nhóm nghiên cứu đã hoàn thiện quy trình sản xuất bằng phương pháp ủ compost hai giai đoạn, xây dựng bộ chỉ tiêu kỹ thuật và sản xuất thử nghiệm ở quy mô pilot.
Đến nay, 50 tấn chế phẩm đã được sản xuất và bàn giao cho các đơn vị thuộc Vùng 2, Vùng 4 Hải quân để triển khai thử nghiệm tại các đảo, đơn vị ven bờ và một số khu vực được lựa chọn.
Đất cát san hô thay đổi thế nào sau khi sử dụng?
Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là hiệu quả sản phẩm được đánh giá trong nhiều điều kiện khác nhau, từ khu vực ven bờ biển đến các đảo và đơn vị thuộc Vùng 2, Vùng 4 Hải quân.
Các mô hình thử nghiệm được thực hiện trên nhiều nhóm cây gồm rau xanh, cây ăn quả và cây xanh phục vụ phủ xanh đảo.
Kết quả thực nghiệm cho thấy chế phẩm mang lại hiệu quả đối với sinh trưởng của cây trồng.
Tại khu vực ven bờ biển, với các loài cây xanh như phi lao, bàng ta, bàng vuông và tra, tỷ lệ nảy mầm, tỷ lệ sống và tốc độ sinh trưởng đều cao hơn các công thức đối chứng.
Kết quả này cho thấy chế phẩm phù hợp với điều kiện gió mặn, nắng nóng và nền đất cát san hô đặc trưng của khu vực ven biển và các đảo.
Không chỉ đánh giá trên cây trồng, nhóm nghiên cứu còn ghi nhận những thay đổi về các chỉ tiêu lý hóa của cát san hô.
Theo báo cáo, việc sử dụng chế phẩm giúp cải thiện đáng kể độ tơi xốp, khả năng giữ ẩm, hàm lượng carbon hữu cơ và hoạt tính của hệ vi sinh vật có ích.
Những thay đổi này góp phần hình thành nền đất canh tác ổn định, phục vụ trồng rau xanh và cây xanh trên đảo.
Bên cạnh hiệu quả đối với đất và cây trồng, nghiên cứu còn hướng tới việc tận dụng phụ phẩm của ngành mía đường để sản xuất giá thể hữu cơ vi sinh.
Công nghệ này được nghiên cứu nhằm phục vụ yêu cầu cải tạo đất cát san hô trong điều kiện biển, đảo, đồng thời giảm nhu cầu vận chuyển đất từ đất liền ra đảo.
Theo đánh giá tại phiên nghiệm thu, đề tài có tính thực tiễn, khả năng ứng dụng và ý nghĩa đối với nhiệm vụ tăng gia sản xuất, cải tạo môi trường sinh thái trên các đảo.
Ngọc Minh
