Ăn thừa muối, nguy cơ cho tim, thận và xương
Một trong những trào lưu thực phẩm lên ngôi ngày Tết trong những năm gần đây là các sản phẩm thịt ủ muối, ủ xì dầu. Các sản phẩm như gà muối, thịt bò muối, chân giò muối hoặc ủ xì dầu… xuất hiện ngày càng phổ biến trên thị trường và trong mâm cỗ gia đình. Hương vị đậm đà, lạ miệng của những món ăn "sang" này khiến nhiều người ưa chuộng. Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng – Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi Dinh dưỡng và Kiểm soát Béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cảnh báo sự nguy hiểm của việc tiêu thụ quá nhiều các thực phẩm kể trên.
Đây là những thông tin có trong Kết quả Điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 do Bộ Y tế chủ trì thực hiện được Bộ Y tế đưa tại Tờ trình đề nghị xây dựng Dự án Luật Phòng bệnh gửi Chính phủ.Trung bình một người trưởng thành ở nước ta tiêu thụ 8,1g muối trong một ngày, cao hơn khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
“Chúng ta đã thấy rõ tác hại của các món muối chua, muối mặn trong thời gian qua. Ăn nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, ảnh hưởng đến chức năng thận, góp phần gây loãng xương và thậm chí liên quan tới nguy cơ ung thư”, PGS Hưng nhấn mạnh.
Theo PGS Hưng, ngay cả những món truyền thống như giò, chả vốn đã có sẵn muối trong quá trình chế biến. Nếu mâm cỗ ngày Tết lại thêm nhiều món ủ muối, tổng lượng natri nạp vào cơ thể sẽ tăng cao, vượt mức khuyến nghị.
“Đặc biệt trong dịp Tết, gia đình thường có đủ các thế hệ cùng quây quần. Người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, huyết áp, thận là những đối tượng cần kiểm soát muối chặt chẽ, nhưng lại dễ bị ‘cuốn theo’ mâm cỗ đầy đặn”, PGS Hưng cảnh báo.
Để giảm nguy cơ dư muối, vị chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên áp dụng nguyên tắc “mỏng – ít – vừa đủ”. Cụ thể, mỗi người chỉ nên ăn một lượng nhỏ, thái mỏng, chia khẩu phần đều để tránh tình trạng người ăn nhiều, người ăn ít.
“Trong một mâm cỗ, tốt nhất chỉ nên có một món ủ muối. Nếu cùng lúc xuất hiện ba, bốn món muối, dù mỗi người ăn ít, tổng lượng muối nạp vào vẫn rất cao”, PGS Hưng nói.
Vị chuyên gia dinh dưỡng cũng gợi ý cách chia phần theo “một vòng”, tức mỗi người một miếng để đảm bảo khẩu phần hợp lý, vừa thưởng thức hương vị ngày Tết, vừa không gây áp lực cho cơ thể.
Lưu ý chất bảo quản trong thực phẩm chế biến sẵn
Bên cạnh lượng muối, một vấn đề khác được chuyên gia cảnh báo là các chất bảo quản như nitrit, nitrat có thể xuất hiện trong thực phẩm ướp, muối, chế biến sẵn.
“Người tiêu dùng nên đọc kỹ nhãn mác, thành phần sản phẩm. Chúng ta không thể tự đoán trong quá trình chế biến có phát sinh những chất gì nếu nhà sản xuất không công bố đầy đủ”, PGS Hưng khuyến nghị.
Xu hướng hiện nay là nhiều sản phẩm được “biến tấu” để lạ miệng, phục vụ nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, càng qua nhiều công đoạn chế biến, nguy cơ phát sinh các yếu tố không có lợi cho sức khỏe càng cao.
Từ góc nhìn dinh dưỡng và văn hóa, PGS Hưng cho rằng Tết không chỉ là dịp “ăn uống”, mà quan trọng hơn là cơ hội để các thành viên trong gia đình quây quần, chia sẻ sau một năm làm việc vất vả.
“Chúng ta không còn phải chờ đến Tết mới được ăn ngon. Điều ý nghĩa nhất là được ngồi lại với nhau, trò chuyện, gắn kết. Vì vậy, hãy ưu tiên thực phẩm tự nhiên, ăn vừa đủ, thưởng thức chứ không ‘đánh chén’”, PGS Hưng nói.
Với các món thịt muối, lời khuyên của chuyên gia là: nếu ăn, hãy ăn ít, ăn có kiểm soát, kết hợp nhiều rau xanh, trái cây và uống đủ nước để cân bằng khẩu phần. Một mâm cỗ lành mạnh không chỉ giữ trọn hương vị ngày Tết, mà còn bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh nền.
Ngọc Minh
