Trong bối cảnh sản xuất lúa gạo tại Việt Nam đang chịu sức ép ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh phức tạp và chi phí đầu vào leo thang, bài toán đặt ra không còn đơn thuần là "được mùa", mà là làm sao để năng suất cao, chi phí thấp, chất lượng tốt và canh tác bền vững.
Giữa những thách thức đó, giống lúa thuần TBR225 do doanh nghiệp của Việt Nam lai tạo đang dần khẳng định vị thế trên nhiều vùng sinh thái, được nông dân ưu ái gọi bằng cái tên: "Giống lúa cấy một vụ, ăn cả năm".
TBR225 là giống lúa thuần chất lượng cao do KS. Trần Mạnh Báo cùng các cộng sự nghiên cứu, lai tạo, thuộc bản quyền của Công ty cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed. Giống được đưa vào sản xuất thử nghiệm trên diện rộng từ năm 2013 và chính thức được công nhận là giống Quốc gia năm 2015.
Theo đánh giá chuyên môn, TBR225 có tiềm năng năng suất trung bình đạt 70–75 tạ/ha; trong điều kiện thâm canh tốt, năng suất có thể đạt 85–90 tạ/ha, thậm chí tiệm cận ngưỡng 10 tấn/ha tại một số mô hình sản xuất.
Đây là giống lúa cảm ôn, ngắn ngày, thích ứng rộng, đẻ nhánh khỏe và chịu thâm canh tốt. Cây có chiều cao trung bình 110–115 cm, thân cứng, khả năng chống đổ ngã cao, trỗ bông tập trung; bông to, dài, nhiều hạt, hạt thon dài, khối lượng 1.000 hạt đạt 24–25 gam.
Thích ứng linh hoạt trên nhiều vùng sinh thái
Một trong những ưu điểm nổi bật của TBR225 là khả năng sinh trưởng ổn định ở nhiều vùng khí hậu và thổ nhưỡng khác nhau.
Tại miền Bắc, thời gian sinh trưởng vụ Xuân khoảng 120–125 ngày, vụ Mùa 105–110 ngày. Ở khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, vụ Đông Xuân kéo dài 105–110 ngày, vụ Hè Thu 95–100 ngày; tại Nam Bộ, thời gian sinh trưởng chỉ khoảng 95–100 ngày.
Thông tin trên VTC News, vụ Đông Xuân 2024–2025, tại xã Ea Na (Đắk Lắk), một số hộ dân đã đưa TBR225 vào sản xuất thử nghiệm. Anh Hoàng Võ Nhuận, nông dân địa phương, cho biết năng suất đạt khoảng 8,8–9 tấn thóc khô/ha, cao hơn nhiều giống lúa đang canh tác phổ biến trong vùng. "Cây cứng, bộ lá xanh bền, ít sâu bệnh, gần như không phải xử lý nhiều thuốc bảo vệ thực vật", anh Nhuận chia sẻ.
Không chỉ tại Tây Nguyên, ở các tỉnh phía Bắc, TBR225 cũng được đưa vào mô hình sản xuất có liên kết tiêu thụ. Tại xã Vĩnh Hòa (TP Hải Phòng), vụ Xuân 2025, năng suất trung bình đạt 73,3 tạ/ha. Với giá bán thóc khoảng 7.000 đồng/kg, hiệu quả kinh tế đạt khoảng 22,6 triệu đồng/ha, cao hơn 1,3–1,5 triệu đồng/ha so với giống đối chứng trong cùng điều kiện canh tác.
Không chỉ mạnh về khả năng chống chịu và năng suất, TBR225 còn được đánh giá cao về chất lượng gạo. Tỷ lệ gạo xay xát đạt 72–74%, hàm lượng Amylose thấp (khoảng 13,7–16,8%) giúp cơm trắng, trong, mềm, vị đậm và có mùi thơm nhẹ đặc trưng. Sự kết hợp này đã phần nào phá bỏ định kiến lâu nay rằng "lúa năng suất cao thì chất lượng gạo kém".
Thành công của TBR225 là kết quả của hơn nửa thế kỷ ThaiBinh Seed miệt mài nghiên cứu và đồng hành cùng nông dân. Việc một doanh nghiệp nội địa làm chủ hoàn toàn bản quyền giống lúa không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn có giá trị chiến lược đối với an ninh lương thực quốc gia, giúp giảm phụ thuộc vào giống ngoại nhập và chủ động thích ứng với điều kiện thổ nhưỡng Việt Nam.
Trong xu thế nông nghiệp xanh, giảm phát thải và phát triển bền vững, TBR225 đang góp phần hình thành các vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao.
Câu chuyện "cấy một vụ, ăn cả năm" mà nông dân dành cho giống lúa này không chỉ là lời khẳng định về năng suất, mà còn là sự an tâm về chất lượng và sinh kế lâu dài.
Minh Khang (t/h)
