Mùa tuyển sinh, việc các trường đăng tải danh sách học sinh trúng tuyển, danh sách phân lớp lên website hoặc mạng xã hội được xem là cách nhanh chóng để phụ huynh, học sinh tra cứu kết quả. Tuy nhiên, một thao tác tưởng như rất bình thường này lại có thể tiềm ẩn nguy cơ làm lộ dữ liệu cá nhân, đặc biệt khi danh sách chứa quá nhiều thông tin của học sinh.
Mới đây, Công an tỉnh Lâm Đồng đưa ra cảnh báo về việc các cơ sở giáo dục đăng tải công khai danh sách học sinh, người trúng tuyển trên không gian mạng. Qua theo dõi, cơ quan công an nhận thấy một số trường đăng danh sách trúng tuyển, danh sách phân lớp kèm theo nhiều thông tin như họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, giới tính, dân tộc, số báo danh, mã hồ sơ...
Chẳng hạn, khi đối tượng xấu có trong tay họ tên, ngày sinh, trường học, mã hồ sơ hoặc các thông tin liên quan đến quá trình tuyển sinh của một học sinh, chúng có thể sử dụng những dữ liệu này để tạo dựng kịch bản tiếp cận phụ huynh, khiến nạn nhân tin rằng người gọi thực sự biết thông tin về con mình. Từ đó, các thủ đoạn yêu cầu cung cấp thêm thông tin, chuyển tiền hoặc truy cập vào đường link giả mạo có thể được thực hiện tinh vi hơn.
Theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, việc công khai dữ liệu cá nhân phải đúng mục đích, đúng phạm vi, được kiểm soát chặt chẽ; việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu. Việc phụ huynh cung cấp hồ sơ tuyển sinh không đồng nghĩa với việc đồng ý cho cơ sở giáo dục công khai toàn bộ thông tin cá nhân của học sinh trên Internet.
Để bảo đảm an toàn thông tin, các cơ sở giáo dục cần rà soát các danh sách tuyển sinh, trúng tuyển, phân lớp đã đăng tải; kịp thời gỡ bỏ hoặc che thông tin không cần thiết. Khi cần công khai kết quả, chỉ nên sử dụng lượng thông tin tối thiểu phục vụ việc tra cứu; không đăng tải số định danh cá nhân, ngày sinh đầy đủ, địa chỉ, số điện thoại, thông tin dân tộc và các dữ liệu không cần thiết khác.
Các cơ sở giáo dục cũng cần ưu tiên sử dụng mã tra cứu riêng hoặc chức năng tra cứu có kiểm soát thay cho việc đăng tải toàn bộ danh sách công khai trên Internet; đồng thời phân quyền truy cập, kiểm soát việc tải xuống, sao chép, chuyển tiếp danh sách đầy đủ, tránh để dữ liệu cá nhân của học sinh, người trúng tuyển bị phát tán ngoài phạm vi quản lý.
Nhiều trường đại học cảnh báo
Thực tế, nguy cơ lộ lọt thông tin tuyển sinh và bị lợi dụng để lừa đảo không phải chuyện xa vời. Một trường đại học mới đây cũng phát đi cảnh báo tới tân sinh viên về nguy cơ giả mạo giấy báo trúng tuyển, gửi đường link yêu cầu xác nhận nhập học, cung cấp thông tin cá nhân hoặc đề nghị chuyển tiền, đóng các khoản phí.
Thời gian gần đây, một số trường đại học tại TP.HCM ghi nhận tình trạng xuất hiện các văn bản, email, tin nhắn giả mạo liên quan đến học bổng, du học, tuyển sinh, xác nhận nhập học hoặc yêu cầu đóng các khoản phí.
Đáng chú ý, những thông tin giả mạo này có thể được tạo dựng rất tinh vi, từ logo, con dấu, chữ ký đến số văn bản. Thậm chí, đối tượng xấu còn có thể ghi đúng họ tên sinh viên, ngành học và một số thông tin cá nhân để tạo cảm giác đây là thông báo chính thức từ nhà trường.
Điều này cho thấy, càng nhiều thông tin về học sinh, sinh viên xuất hiện công khai trên Internet, kẻ xấu càng có thêm dữ liệu để xây dựng những kịch bản lừa đảo có tính cá nhân hóa cao. Một tin nhắn gọi đúng tên, biết đúng ngành học hoặc nhắc chính xác thông tin tuyển sinh có thể khiến phụ huynh, học sinh mất cảnh giác và tin rằng người liên hệ thực sự đến từ nhà trường.
Vì vậy, bên cạnh việc cảnh giác với các đường link, email hay tin nhắn yêu cầu chuyển tiền, việc hạn chế công khai dữ liệu cá nhân ngay từ khâu đăng tải danh sách tuyển sinh cũng là một bước quan trọng để bảo vệ học sinh, sinh viên trước nguy cơ bị mạo danh, lừa đảo.
Hiểu Đan (tổng hợp)
