Một ngày trên Trái đất dài thêm nhanh chưa từng thấy qua 3,6 triệu năm: Chuyên gia nêu nguyên nhân bất ngờ

Một ngày trên Trái đất dài thêm nhanh chưa từng thấy qua 3,6 triệu năm: Chuyên gia nêu nguyên nhân bất ngờ! Hãy cùng kiểm tra hiểu biết khoa học của bạn qua 5 câu hỏi dưới đây.

Câu 1: Nguyên nhân chính làm Trái Đất quay chậm lại, khiến một ngày dài thêm là gì?

• A. Tần suất động đất và núi lửa gia tăng

• B. Băng hai cực tan chảy làm nước dồn về xích đạo ✔

• C. Mật độ khí quyển suy giảm

• D. Lực hấp dẫn Mặt Trời tăng lên

Giải thích: Khi nhiệt độ tăng, băng ở Greenland và Nam Cực tan thành nước chảy về xích đạo. Việc dịch chuyển khối lượng xa trục quay khiến tốc độ quay của Trái Đất chậm lại, tương tự như vận động viên trượt băng dang tay ra để quay chậm hơn. Nhờ đó, một ngày bị kéo dài ra với tốc độ nhanh chưa từng thấy trong 3,6 triệu năm qua.

Đáp án đúng là: B. Băng hai cực tan chảy làm nước dồn về xích đạo

Câu 2: Đến cuối thế kỷ 21, tác động của biến đổi khí hậu lên tốc độ quay Trái Đất dự báo ra sao?

• A. Triệt tiêu hoàn toàn lực thủy triều

• B. Khiến Trái Đất tự đảo chiều quay

• C. Vượt Mặt Trăng thành nguyên nhân làm chậm nhịp quay lớn nhất ✔

• D. Đạt trạng thái cân bằng hoàn toàn

Giải thích: Lực thủy triều Mặt Trăng là yếu tố tự nhiên chính làm Trái Đất quay chậm dần (2,4 mili giây/thế kỷ). Tuy nhiên, nếu phát thải cao, biến đổi khí hậu có thể khiến độ dài ngày tăng thêm 2,62 mili giây/thế kỷ vào cuối thế kỷ 21. Khi đó, tác động của con người sẽ vượt qua Mặt Trăng để trở thành yếu tố lớn nhất làm chậm vòng quay hành tinh.

Đáp án đúng là: C. Vượt Mặt Trăng thành nguyên nhân làm chậm nhịp quay lớn nhất

Câu 3: Độ dài ngày tăng thêm vài mili giây ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đến lĩnh vực nào?

• A. Định vị vệ tinh, kính thiên văn và tàu vũ trụ ✔

• B. Chu kỳ sinh trưởng của cây trồng

• C. Giấc ngủ hằng ngày của con người

• D. Tốc độ truyền sóng âm dưới biển

Giải thích: Sự thay đổi vài mili giây không thể cảm nhận trong đời sống nhưng lại rất nghiêm trọng với công nghệ đòi hỏi độ chính xác cao. Hệ thống định vị GPS, vệ tinh và tàu vũ trụ bắt buộc phải cập nhật độ chênh lệch thời gian này. Nếu không hiệu chỉnh, hệ thống GPS sẽ phát sinh sai số và tàu vũ trụ có thể hạ cánh lệch mục tiêu hàng trăm mét.

Đáp án đúng là: A. Định vị vệ tinh, kính thiên văn và tàu vũ trụ

Câu 4: Hiện tượng băng tan tác động ra sao đến việc điều chỉnh "giây nhuận" quốc tế?

• A. Buộc bớt đi 10 giây mỗi năm

• B. Trì hoãn khoảng 3 năm thời điểm phải áp dụng "giây nhuận âm" ✔

• C. Khiến đồng hồ nguyên tử bị hỏng

• D. Làm giờ chuẩn quốc tế chạy nhanh hơn 1 giờ

Giải thích: Đồng hồ nguyên tử có độ chính xác tuyệt đối, trong khi nhịp quay Trái Đất không ổn định nên thế giới cần điều chỉnh "giây nhuận" để đồng bộ. Việc băng tan làm Trái Đất quay chậm lại đã làm giảm tốc độ lệch thời gian, qua đó trì hoãn khoảng 3 năm thời điểm loài người có thể phải áp dụng "giây nhuận âm" (trừ bớt một giây khỏi giờ chuẩn).

Đáp án đúng là: B. Trì hoãn khoảng 3 năm thời điểm phải áp dụng "giây nhuận âm"

Câu 5: Ngoài việc làm chậm vòng quay, sự dịch chuyển khối lượng do băng tan còn gây ra hiện tượng gì?

• A. Trục quay Trái Đất dịch chuyển nhẹ vài centimet mỗi năm ✔

• B. Trái Đất bị nghiêng thêm 10 độ

• C. Đảo ngược hai cực từ trường

• D. Rút ngắn một nửa chu kỳ các mùa

Giải thích: Hàng nghìn tỷ tấn băng tan và nước dồn về đại dương xích đạo làm phân bố lại trọng lượng bề mặt Trái Đất. Sự thay đổi trọng lượng này khiến vị trí giao điểm giữa trục quay và bề mặt hành tinh bị dịch chuyển nhẹ khoảng vài centimet mỗi năm. Tuy không gây chao đảo nguy hiểm, sự dịch chuyển này vẫn đủ để các thiết bị địa trắc hiện đại ghi nhận được.

Đáp án đúng là: A. Trục quay Trái Đất dịch chuyển nhẹ vài centimet mỗi năm

Nguyệt Phạm