Lúc 11 giờ đêm một ngày giữa tuần, một người đàn ông đang loay hoay với một trang tính mới tạo. Cột bên trái hiện con số 5,8 triệu VNĐ, đại diện cho tiền gọi taxi công nghệ tháng này; cột bên phải ghi cho thấy tiền trả góp mua ô tô chưa chạm tới con số taxi hàng tháng. Chủ quan với sự hiển nhiên trước mắt, anh kết luận: mua ô tô rẻ hơn tự bắt xe, lại còn có thêm ô tô để chủ động di chuyển.
Hình minh họa: AI.
Anh Hải Long năm nay 36 tuổi, làm sale bất động sản ở thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày di chuyển tới 30km, cả đi cả về, để gặp khách hàng và để làm tròn bổn phận của người chồng và người cha. Vợ anh làm văn phòng, còn con gái chưa đến tuổi có thể tự đi học, anh thường xuyên gọi taxi dịch vụ để đi lại. Với mong muốn chủ động di chuyển, anh bắt đầu nghĩ tới chuyện mua ô tô, và thực hiện những phép tính đơn giản để cân nhắc, đưa ra một trong những quyết định tài chính lớn nhất đời người đàn ông.
Nhưng đó mới là phép ước lượng của một người chưa tìm hiểu kỹ càng về các khoản chi của một chủ ô tô. Bảng tính của anh thiếu đi nhiều dòng mà anh chưa biết.
Những phép toán nghiệt ngã
Với những người di chuyển nhiều, con số 7-8 triệu VNĐ/tháng cho taxi công nghệ không hề xa lạ. Hãy làm một phép toán đơn giản với ứng dụng GrabCar tại thành phố Hồ Chí Minh: với 2km đầu có giá 29.000 VNĐ, mỗi kilomet sau có giá 10.000 VNĐ, một người đi 30km với cả đường đi và đường về, đi 22 ngày trong tháng thì con số cuối cùng lên tới hơn 8,2 triệu đồng/tháng.
Nhận thấy chi phí đi lại tháng hàng cao tới hơn 8 triệu đồng, anh Long cho rằng việc sử dụng khoản tiền tương đương để mua xe trả góp trông như một món hời. Tuy nhiên, 3 tháng sau khi có xe, bảng tính cũ của người đàn ông nay đã thêm những cột mới, dòng mới, và những con số anh chưa bao giờ phải bỏ ra cho tới khi sở hữu ô tô.

Bài toán đỗ xe ở trung tâm thành phố vẫn còn nan giải - Ảnh: VTV.
Tiền bãi xe hàng tháng đã lên đến tiền triệu; khi cộng dồn tiền gửi xe mỗi khi gặp khách hàng hay mỗi khi chở cả nhà lên phố, chi phí cũng ngót nghét 500.000 VNĐ. Bản thân là lái mới, anh Long chịu khó mua bảo hiểm vật chất, và còn một khoản bắt buộc mang tên bảo hiểm trách nhiệm dân sự là 480.700 đồng/năm. Ngoài ra còn có phí bảo trì đường bộ 130.000 đồng mỗi tháng, rồi tiền trạm thu phí mỗi khi đi công tác tỉnh. Việc bảo dưỡng định kỳ mỗi khi đến hạn cũng là một khoản phải tính trước thật xa, nếu không muốn phạm vào chi phí cố định hàng tháng.
Thêm vào đó, anh cũng phải bỏ ra cả trăm ngàn đồng để rửa xe hàng tháng. Những khoản tưởng như nhỏ nhặt này khiến chi phí "nuôi" xe bỗng chốc vượt xa con số dự tính ban đầu.
Mua xe xong, có hối hận không?
Thực tế mà nói, xu hướng tâm lý của những người đã mua xe đều sẽ giống nhau, họ khẳng định "không hối hận", và tìm nhiều lý do để để hợp thức hóa quyết định tài chính lớn của mình. Có điều, những lý do này đều hợp lý.
Trước khi có xe, mỗi lần gọi taxi công nghệ, anh chờ trung bình 5 đến 15 phút. Nhân 2 lượt mỗi ngày, nhân 22 ngày, riêng thời gian đứng chờ có thể lên tới 11 tiếng mỗi tháng. Ấy là chưa kể những lần tài xế hủy chuyến trong giờ cao điểm, những lần gọi tới cuốc thứ ba mới có xe, những buổi mưa lớn mà mà ứng dụng báo "không tìm thấy tài xế". Những thất thoát chi phí cơ hội thường bị bỏ qua, nhưng với một người bận rộn thì việc chủ động di chuyển sẽ mang lại những lợi ích khó có thể đong đếm bằng một bảng tính Excel.
Sau khi có xe, anh Long gặp được nhiều khách hơn mỗi ngày nhờ chủ động giờ giấc và lộ trình. Nhưng thứ đáng giá nhất, đó là việc có thể đón vợ, đón con trong những ngày thời tiết cực đoan. Nhìn vợ con thư giãn trên xe sau một ngày dài mệt mỏi, anh Long đúc kết ra hai chữ "xứng đáng" cho quyết định mua xe của mình.
Bảng tính ban đầu của anh Long có thể thiếu nhiều những chi phí âm mà anh chưa nghĩ tới, nhưng chi phí dương thì bây giờ anh mới nhận ra: là cảm giác lái xe đến cuộc hẹn mà biết chắc mình sẽ đến đúng giờ.
Đinh
