Mỹ phát tín hiệu về việc cắt viện trợ và chặn F-16 của Ukraine
Tờ Kyiv Post (Ukraine) đưa tin, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã chỉ trích Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky sau cuộc họp gây tranh cãi với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu Dục, đồng thời tuyên bố "sẽ không còn tấm séc trắng nào" cho Ukraine nếu không có hòa bình thực sự và lâu dài.
"Tấm séc trắng" (blank check) là một cách nói ẩn dụ, thường được dùng để chỉ việc trao cho ai đó quyền lực hoặc nguồn lực không giới hạn mà không có sự kiểm soát hoặc điều kiện rõ ràng.
Trong bối cảnh này, điều đó có nghĩa Mỹ sẽ không tiếp tục viện trợ hoặc hỗ trợ vô điều kiện cho Ukraine nếu không có tiến triển hướng tới hòa bình hoặc các điều kiện cụ thể khác được đáp ứng.
"Chúng tôi sẽ không tiếp tục viết những tấm séc trắng cho một cuộc chiến rất xa xôi mà không có hòa bình thực sự và lâu dài. Đó là điều mà Tổng thống (Trump) mong muốn" – Bà Leavitt nói với Fox News.
"Tổng thống Zelensky đã không nhận ra rằng ông ấy đang bước vào Phòng Bầu dục với một vị cảnh sát trưởng mới trong thành phố, và vị cảnh sát trưởng đó là Donald Trump. Ông Trump hiểu rằng người dân Mỹ đã chán ngấy việc phải chi trả hàng trăm tỷ USD cho cuộc chiến này.
Ông Zelensky hoặc phải thay đổi thái độ, hoặc không thể đạt được thỏa thuận nào cả" – Bà Leavitt cảnh báo.
Khi được hỏi liệu ông Trump có sẵn sàng xem xét lại thỏa thuận khoáng sản hay không, bà Leavitt cho biết Tổng thống Mỹ vẫn cam kết vì hòa bình nhưng nhấn mạnh rằng cách tiếp cận đàm phán của ông Zelensky là một vấn đề.
"Ông Zelensky không có tư duy đúng đắn" - bà nói - "Thỏa thuận khoáng sản là một khuôn khổ kinh tế và là bước đầu tiên hướng tới thỏa thuận hòa bình. Nhưng ông Zelensky đã đến Phòng Bầu dục để nói về các đảm bảo an ninh và những gì châu Âu muốn làm".
Cùng ngày, một quan chức cấp cao khác của Mỹ cho biết, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xem xét ngừng tất cả lô hàng viện trợ quân sự cho Ukraine.
Quyết định trên có thể ảnh hưởng đến các lô hàng radar, xe cộ, đạn dược và tên lửa trị giá hàng tỷ USD hiện đang chờ được đưa đến Ukraine, cũng như các hoạt động hỗ trợ gián tiếp như thông tin tình báo, huấn luyện binh sĩ và phi công Ukraine.
Trong khi đó, theo trang tin Avia.Pro, Washington đang xem xét cả việc thu hồi quyền sử dụng các máy bay chiến đấu F-16 (do Mỹ sản xuất) được các nước châu Âu cung cấp cho Kiev. Nếu được tiến hành, quyết định này sẽ là một đòn giáng mạnh vào hoạt động của quân đội Ukraine, vốn đã coi F-16 là yếu tố then chốt trong hệ thống phòng không để chống Nga.
Châu Âu tiến hành khẩn hội nghị thượng đỉnh mang tính quyết định
Cùng đưa tin về diễn biến hậu "khẩu chiến" Trump-Zelensky, tờ Le Monde (Pháp) cho biết, không chỉ có Ukraine mà toàn bộ châu Âu cũng bị chấn động bởi sự kiện này.
"Chỉ trong vòng 24 giờ ngày 28/2, châu Âu nhận thấy mình cô đơn hơn bao giờ hết so với hai tuần trước đó tại Hội nghị An ninh Munich ngày 14/2" – Le Monde cho hay
Nếu không có Mỹ, EU sẽ đối mặt với Moscow như thế nào? Làm thế nào, trong trường hợp Mỹ rút lui, châu Âu có thể tiếp tục hỗ trợ Kiev và hơn thế nữa? Một loạt câu hỏi "mang tính sống còn" được đặt ra.
Theo Le Monde, trước tình hình đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã khẩn trương đứng ra tổ chức một hội nghị thượng đỉnh "mang tính quyết định" diễn ra tại London trong ngày hôm nay (2/3).
Hội nghị dự kiến sẽ có sự tham dự trực tiếp của các nguyên thủ và người đứng đầu 7 chính phủ từ Anh, Pháp, Đức, Ba Lan, Ý, Đan Mạch và Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, và Tổng thư ký NATO Mark Rutte.
Trước đó trong ngày, ông Starmer dự kiến sẽ tổ chức các cuộc thảo luận qua liên kết video với các nhà lãnh đạo của 3 quốc gia Baltic (Latvia, Lithuania, Estonia).
Người đứng đầu chính phủ Anh hy vọng sẽ thuyết phục các đối tác về khả năng của mình trong việc đóng vai trò là "cầu nối" giữa châu Âu và Mỹ.
Sau khi nói chuyện điện thoại với Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky vào tối muộn ngày 28/2, ông Starmer đã cam kết hỗ trợ "kiên định" cho Ukraine và sẽ làm tất cả những gì có thể để "tìm ra con đường tiến tới một nền hòa bình lâu dài dựa trên chủ quyền và an ninh cho Ukraine".
Ngoài cuộc họp ngày 2/3, các nhà lãnh đạo của 27 quốc gia thành viên dự kiến sẽ gặp nhau tại Brussels vào ngày 6/3 trong một cuộc họp Hội đồng châu Âu đặc biệt. Đại diện các nước châu Âu được kỳ vọng sẽ công bố các biện pháp hỗ trợ mới cho Kiev và thảo luận về cách tăng cường nỗ lực phòng thủ để chia sẻ gánh nặng tốt hơn với "đồng minh" Mỹ, cả trong và ngoài NATO.
"Các cáo buộc của Tổng thống Trump đối với Tổng thống Ukraine có khả năng buộc 27 nước châu Âu phải đẩy nhanh một số quyết định, mà không chờ đợi phản ứng an ninh của họ sẵn sàng" – Le Monde cho hay.
Ukraine đứng trước "3 lựa chọn sống còn"
Tờ ET Today (Trung Quốc) dẫn lời một quan chức châu Âu cho biết, châu Âu sẽ cùng nhau "cố gắng thu dọn hậu quả" sau cuộc khẩu chiến nảy lửa giữa ông Trump và ông Zelensky.
"Tuy nhiên, có vẻ như ông Trump đã quyết định 'bán' Ukraine" – Quan chức này nói. Một số quan chức châu Âu khác gọi thảm họa Phòng Bầu Dục là "một cuộc phục kích" nhà lãnh đạo Ukraine.
Một chuyên gia ủng hộ Ukraine nhận định, Kiev đang đứng trước "3 lựa chọn sống còn": Nhận viện trợ quân lực từ châu Âu để tiếp tục cuộc chiến, dù điều đó có nguy cơ làm bùng nổ Thế chiến III; Đầu hàng Tổng thống Nga Vladimir Putin; Hoặc theo đuổi kế hoạch ngừng bắn và đàm phán do Tổng thống Trump đề xuất.
Vị chuyên gia cho rằng, mặc dù đã xảy ra cuộc tranh cãi gay gắt với ông Trump, nhưng với Kiev, lựa chọn thứ 3 vẫn là "khả quan nhất", đặc biệt là khi nhà lãnh đạo Mỹ đã mở ra cơ hội Ukraine có thể lấy lại được một số lãnh thổ đã mất.
Minh Nhật
